II SA/Łd 666/19

WyrokWSA w Łodzi2020-01-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, uwzględniając dochody męża skarżącej, który okresowo przebywał poza miejscem zamieszkania w związku z pracą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. Organy nie ustaliły prawidłowo dochodów męża skarżącej w okresie jego pobytu na zwolnieniu lekarskim oraz po podjęciu nowego zatrudnienia, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto, Sąd wskazał, że zmiana dochodu pensjonariusza DPS nie uprawniała organów do wydania decyzji o zmianie wysokości odpłatności, jeśli zmiana nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty za pobyt córki (J.P.) w Domu Pomocy Społecznej (DPS) dla jej matki (H.G.). Organy ustaliły opłatę, uwzględniając dochody zarówno matki, jak i córki wraz z jej mężem. Skarżąca kwestionowała uwzględnienie dochodów męża, argumentując, że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego z uwagi na jego okresowe pobyty poza miejscem zamieszkania w związku z pracą. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję ustalającą opłatę, uznając, że małżonkowie nadal tworzą rodzinę i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej J. P. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]; znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej J. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w sprawie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], nr [...]ustalił opłatę za pobyt H.G. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ulicy A 56, od dnia przyjęcia do placówki w ten sposób, że H.G. będzie ponosić opłatę w wysokości 1.113,48 zł, J.P. w wysokości 1.183,90 zł, a Miasto Ł. w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby zobowiązane. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 8 ust. 3 i ust. 4, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60 – 63, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 107, art. 109 oraz art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1769 ze zm., dalej jako: "u.p.s."). Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] zmienił własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] w sprawie ustalenia opłaty za pobyt H.G. w Domu Pomocy Społecznej w ten sposób, że H.G. będzie począwszy od dnia 1 marca 2019 roku wnosić opłatę w wysokości 1.189,75 zł, a J.P. w wysokości 2.546,52 zł od dnia 1 listopada 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku, w wysokości 2.470,25 zł od dnia 1 do dnia 31 marca 2019 roku, a w wysokości 2.587,25 zł począwszy od dnia 1 kwietnia 2019 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 106 ust. 5 w zw. z art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60 – 63, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1, ust. 3b, ust. 4 i ust. 6, art. 107, art. 109 oraz art. 110 ust. 7 u.p.s. Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła J.P. (córka H.G.), która wskazała, iż przy obliczeniach dochodu nie powinien być uwzględniany dochód jej męża, który w okresie od 9 października do dnia 31 grudnia 2018 roku pracował i przebywał na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, a następnie od dnia 4 lutego 2019 roku pracuje i mieszka na terenie województwa śląskiego. Zdaniem odwołującej, fakt ten wyklucza możliwość uznania męża za osobę wspólnie prowadzącą z nią gospodarstwo domowe, a tym samym możliwość uwzględnienia dochodów męża przy wyliczeniu dochodów rodziny dla potrzeb prowadzonego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 60 oraz art. 61 u.p.s. wskazał, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej H.G. oraz J. P.. W toku postępowania zgromadzono dokumentację dotyczącą uzyskiwanych przez strony dochodów, jak również przeprowadzono wywiady środowiskowe w ich miejscu zamieszkania. Z ustaleń organu wynika, że H.G. zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A. 56, utrzymuje się z emerytury, która od dnia 1 marca 2019 roku wynosi 1.699,64 zł (wcześniejsza wysokość emerytury wynosiła 1.590,69 zł), zatem kwota odpowiadająca wartości 70% dochodu od dnia 1 marca 2019 roku wynosi 1.189,75 zł miesięcznie (poprzednio 1.113,48 zł). Natomiast córka H.G. – J.P. jest mężatką. Zarówno J.P., jak i jej maż – Z.P. są osobami aktywnymi zawodowo. Zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez pracodawcę, wynagrodzenie J. P. za listopad 2018 roku, tj. z miesiąca poprzedzającego przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wyniosło 3.550,19 zł, zaś wynagrodzenie jej męża 6.598,61 zł, zatem łączny dochód rodziny wynosi 10.148,80 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 5.074,40 zł miesięcznie. Dochód ten przekracza kwotę odpowiadającą 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie obowiązującego w 2019 roku, tj. 1.584 zł (300 x 528 zł). Kwota pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a zatem maksymalna wysokość opłaty do jakiej może zostać zobowiązania J.P. wynosi 3.490,40 zł (5.074,40 zł – 1.584 zł = 3.490,40 zł). Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56 ustalany jest przez Prezydenta Miasta Ł. o ogłaszany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] do dnia 31 marca danego roku. Koszt ten wynosił 3.660 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 kwietnia 2018 roku do dnia 31 marca 2019 roku, a począwszy od dnia 1 kwietnia 2019 roku – 3.777 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe ustalenia wysokość należnej opłaty ustalono w ten sposób, że H.G. zobowiązana będzie do uiszczania opłaty w wysokości 70 % uzyskiwanego dochodu, a J.P. w wysokości kosztu pobytu w placówce pomniejszonego o wysokość opłaty wnoszonej przez podopieczną. Opłata należna od J. P. wynosi zatem w okresie do dnia 1 listopada 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku – 2.546,52 zł miesięcznie (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.660 zł - opłata wnoszona przez podopieczną, czyli 1.113,48 zł). W okresie od dnia 1 do dnia 31 marca 2019 roku w wysokości 2.470,25 zł (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.660 zł - opłata wnoszona przez podopieczną 1.189,75 zł). Natomiast począwszy od dnia 1 kwietnia 2019 roku w wysokości 2.587,25 zł (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.777 zł - opłata wnoszona przez podopieczną 1.189,75 zł). W ocenie Kolegium, działania organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia dochodów rodziny, jak również wyliczenia wysokości należnych opłat za pobyt w placówce były prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Niewątpliwie, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s. kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s. Przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazują zasady wedle których wyliczany jest dochód rodziny. Kolegium cytując treść art. 8 ust. 3 u.p.s. wskazało, iż wysokość opłat za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, w tym sposób ich wyliczenia wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa i nie zależy od uznania organu administracji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, iż J.P. tworzy rodzinę ze swoim mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Fakt ten w żaden sposób nie był zresztą kwestionowany przez odwołującą na poprzednich etapach postępowania, w każdym z przeprowadzanych wywiadów środowiskowych osoby te wskazywano jako współzamieszkujące. Również sama odwołująca złożyła na wcześniejszym etapie postępowania wniosek o zweryfikowanie wysokości opłat w związku ze zmianą sytuacji dochodowej męża. W ocenie Kolegium, nie ma w sprawie przesłanek do tego by uznać, iż odwołująca jest osobą samotnie gospodarującą, tj. osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na ocenę w tym zakresie nie wpływa okoliczność pracy męża poza miejscem stałego zamieszkania i jego czasowe pobyty poza tym miejscem. Zgodnie z przedstawionym przez stronę zaświadczeniem w okresie od dnia 15 października do dnia 21 grudnia 2018 roku jej mąż przebywał poza miejscem zamieszkania łącznie 31 dni noclegowych, wyjeżdżając z miejsca stałego zamieszkania na okresy 2-4 nocy. Okoliczność taka w żaden sposób nie może uzasadniać przyjęcia tezy stawianej przez odwołującą. Obecna sytuacja na rynku coraz częściej wiążę się z koniecznością okresowego pobytu poza miejscem stałego zamieszkania, w tym pobytu zagranicą czy to w formie delegowania czy okresowych przenosin czy innych form. Sytuacja taka nie oznacza jednak, iż małżonkowie przestają w związku z tym stanowić rodzinę w rozumieniu ustawy, mimo że pewne wydatki w istocie czynione są przez małżonków oddzielnie. Kolegium nie podzieliło zatem argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Końcowo Kolegium sięgając do treści art. 64 u.p.s. pouczyło o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Reasumując – w ocenie Kolegium – wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa, stosowna do zgromadzonych dowodów i zgodna z obowiązującymi przepisami. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze J.P. wskazała na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: 1. art. 8 ust. 3 u.p.s., przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. ustalenie skarżącej opłaty za pobyt jej matki w Domu Pomocy Społecznej w Ł. w oparciu o dochód w rodzinie skarżącej uzyskany za miesiąc listopad 2018 roku, podczas gdy nie było podstaw do takiego przyjęcia; 2. art. 106 ust. 5 u.p.s., przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż przepis ten stanowi podstawę prawną do wydania decyzji z mocą wsteczną, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że zmiana decyzji na niekorzyść strony może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość. Ponadto autorka skargi wskazała na naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7 i z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także poprzez wydanie orzeczenia na podstawie nieaktualnego stanu faktycznego; 2. art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa poprzez dokonanie zmiany decyzji na niekorzyść strony z mocą wsteczną za okres od listopada 2018 roku i nie uwzględnienie zmian dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, jakie zaszły w toku postępowania administracyjnego, pomimo posiadania o nich wiedzy; 3. art. 107 § 3 K.p.a. przez zaniechania sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji, tj. nie odniesienie się przez organ do części zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz nie wyjaśnienie podstawy prawnej przyjęcia dochodu z miesiąca listopada 2018 roku jako prawidłowego do ustalenia opłaty. Opierając się na wskazanych zarzutach autorka skargi wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. w części dotyczącej opłaty J. P. oraz wniosła o zasądzenie od zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej wcześniej ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Z kolei w myśl art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka (pkt 1), małżonek, zstępni przed wstępnymi (pkt 2), gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (pkt 3) – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, w opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Dodać należy, że zgodnie z art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można, na ich wniosek, zwolnić częściowo lub całkowicie z tej opłaty. W ocenie Sądu, ustalony przez organy stan faktyczny sprawy budzi wątpliwości. Skarżąca niewątpliwie jest córką, a zatem zstępną, H.G. przebywającej w Domu Pomocy Społecznej. Prawidłowo zatem Prezydent Miasta ustalił krąg osób zobowiązanych do ponoszenia ww. opłaty. Skarżąca, będąc zstępną zobowiązana jest na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s. do ponoszenia opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Organy prawidłowo ustaliły, że opłata ponoszona przez matkę skarżącej nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56, który w 2018 roku wynosiła 3.660 zł (§ 1 pkt 12 zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł., Dz. Urzęd. [...] poz. [...] ), a w 2019 wynosi 3.777 zł (§ 1 pkt 12 zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł., Dz. Urzęd. Woj. [...] poz. [...]). Niewątpliwie – jak wskazały organy obu instancji – matka skarżącej uzyskuje dochód ze świadczenia emerytalnego, które do dnia 1 marca 2019 roku wynosiło 1.590,69 zł miesięcznie, a po dniu 1 marca 2019 roku – 1.699,64 zł miesięcznie. W tej sytuacji – zgodnie z decyzja organu pierwszej instancji – opłata wnoszona przez podopieczną, która stanowi 70% jej dochodu do 1 marca 2019 roku wynosiła 1.113,48 zł miesięcznie, a po dniu 1 marca 2019 roku – 1.189,75 zł miesięcznie. Tymczasem, zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s., zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Innymi słowy, w razie zmiany dochodu pensjonariusza domu pomocy społecznej, która to zmiana przekracza 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, obowiązkiem organu administracji jest orzec o zmianie decyzji ostatecznej ustalająca wysokość opłaty za pobyt w tej placówce. W sprawie zmiana nie przekroczyła wspomnianych 10%, stąd nie można przyjąć że w sprawie znajduje zastosowanie art. 106 ust. 3b u.p.s. Niewątpliwie z dniem 1 marca 2019 roku uległa zmianie wysokość emerytury podopiecznej DPS z kwoty 1.590,69 zł miesięcznie do kwoty 1.699,64 zł miesięcznie, zatem wzrosła o kwotę 108,95 zł. Wzrost ten jest niższy niż 10% (czyli kwota 159,07 zł), o których stanowi art. 106 ust. 3b u.p.s., co nie uprawniało organów do wydania decyzji o zmianie decyzji ustalającej wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Z treści kwestionowanych decyzji wynika, iż skarżąca w miesiącu listopadzie 2018 roku uzyskała dochód (z tytułu wynagrodzenia) w kwocie 3.550,19 zł, co potwierdza załączone do akt zaświadczenie z dnia 6 grudnia 2018 roku. Natomiast mąż skarżącej w miesiącu październiku 2018 roku uzyskał dochód w kwocie 5.543,48 zł brutto, zatem 3.928,96 zł netto, co potwierdza zaświadczenie o dochodach z dnia 4 grudnia 2018 roku. Tymczasem dochód męża skarżącej w miesiącu listopadzie 2018 roku wyniósł 9.375 zł brutto, zatem 6.598,61 zł netto, co potwierdza zaświadczenie o dochodach z dnia 2 kwietnia 2019 roku. Na tej podstawie organy ustaliły, że w miesiącu listopadzie 2018 roku dochód w rodzinie skarżącej wyniósł 10.148,80 zł (3.550,19 + 6.598,61 zł). Kwota ta przekracza kwotę odpowiadającą 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w 2019 roku, czyli 1.584 zł (3 x 528 zł). W tej sytuacji organ pierwszej instancji ustalił wysokość opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS: - w okresie do dnia 1 listopada 2018 roku do dnia 28 lutego 2019 roku – 2.546,52 zł miesięcznie (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.660 zł - opłata wnoszona przez podopieczną, czyli 1.113,48 zł); - w okresie od dnia 1 do dnia 31 marca 2019 roku w wysokości 2.470,25 zł (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.660 zł - opłata wnoszona przez podopieczną 1.189,75 zł); - począwszy od dnia 1 kwietnia 2019 roku w wysokości 2.587,25 zł (koszt pobytu w domu pomocy społecznej tj. 3.777 zł - opłata wnoszona przez podopieczną 1.189,75 zł). Organom orzekającym w sprawie umknęła jednak okoliczność, iż mąż skarżącej był zatrudniony w okresie od dnia 9 października do dnia 31 grudnia 2018 roku, po czym od dnia 1 do dnia 25 stycznia 2019 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Następnie mąż skarżącej podjął zatrudnienie od dnia 4 lutego 2019 roku, co potwierdza zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 30 maja 2019 roku. Poza zainteresowaniem organów administracji była okoliczność wysokości świadczenia uzyskanego przez męża skarżącej w miesiącu styczniu 2019 roku (w związku z pobytem na zwolnieniu lekarskim), a także w terminie późniejszym, do czasu podjęcia zatrudnienia. Organy nie podjęły także żadnych działań w celu ustalenia dochodu uzyskiwanego przez skarżącego w nowym zakładzie pracy, w którym podjął on zatrudnienie w dniu 4 lutego 2019 roku. Zaniechanie ustalenia wskazanych okoliczności stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. i mając istotny wpływ na rozstrzygnięcie stanowi podstawę do uchylenia kontestowanych decyzji organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325, dalej jako: "P.p.s.a."). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zwrócić także uwagę na to, że decyzja z dnia [...] ustalająca wysokość odpłatności za pobyt podopiecznej w domu pomocy społecznej, została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. Okoliczność ta w kwestionowanych w skardze rozstrzygnięciach (w sentencji decyzji) nie znalazła swojego odzwierciedlenia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że rodzinę w rozumieniu ustawy stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.). Natomiast osoba samotna to osoba samotnie gospodarującą, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych (art. 6 pkt 9 u.p.s.). Osoba samotnie gospodarująca to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 u.p.s.). W kontekście przytoczonych przepisów, o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy, ale przede wszystkim ocena stanu faktycznego dokonana przez pracownika organu. Dla określenia, czy dana osoba jest osobą samotnie gospodarującą istotne jest więc ustalenie stanu faktycznego. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, czy codzienne sprawy związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, takie jak: zapewnienie środków utrzymania, utrzymanie porządku i czystości, przygotowywanie posiłków, załatwianie bieżących spraw życia codziennego (m.in. załatwienie spraw urzędowych, opieka nad dziećmi) odbywają się wyłącznie z udziałem jednej osoby, czy też przy współpracy innych osób przebywających w danym gospodarstwie dla osiągnięcia wspólnych celów bytowych. Przejawem wspólnego gospodarowania jest również możliwość swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych. Innymi słowy, wspólne gospodarowanie z jednej strony oznacza współdziałanie wszystkich mieszkających ze sobą osób zarówno w ponoszeniu wydatków finansowych, jak i innych ciężarów (w tym niematerialnych) związanych z gospodarstwem domowym, a z drugiej strony czerpanie korzyści ze wspólnego zamieszkiwania. Niewątpliwie z załączonego do akt zaświadczenia datowanego na 12 czerwca 2019 roku wynika, że w miesiącu październiku 2018 roku mąż skarżącej przebywał przez 7 dni poza miejscem zamieszkania, w listopadzie 2018 roku przez 13 dni, a w grudniu 2018 roku przez 11 dni. Pobyt męża skarżącej miał zatem charakter okresowy i nie obejmował w każdym ze wskazanych miesięcy więcej niż połowy dni w miesiącu. Stąd Sąd – w odniesieniu do okresu od października do grudnia 2018 roku – podziela stanowisko organów administracji, że małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, choć mąż skarżącej okresowo przebywał poza domem świadcząc pracę poza miejscem zamieszkania. Ustalenie aktualnej sytuacji, szczególnie związanej z zatrudnieniem podjętym przez męża skarżącej z dniem 4 lutego 2019 roku wymaga podjęcia przez organ czynności wyjaśniających, które organ w obliczu uchylenia zaskarżonej decyzji, a zatem konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, będzie niewątpliwie miał okoliczność. Z opisanych powodów Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku czyniąc to na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. MR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło