II SA/Łd 668/25

Dnia 5 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 roku znak: S K O .4111.32.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu I. K., prowadzącemu Kancelarię Prawną w Ł. przy ul. [...] lok.[...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. MR Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M. O. (dalej także: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej także: Kolegium) z dnia 11 lipca 2025 r. (znak: SKO 4111.32.2025) – wydaną na podstawie art. 27 ust.1, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2025 r. poz.438 ze zm.) - utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 kwietnia 2025 r. (znak: SOC.III.522.109081.2022.032837.001.2025.U), odmawiającą umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy wynika, że na skutek niedopełnienia przez M. O. obowiązku alimentacji w okresie od 1 lipca 2006 r. do 30 września 2008 r. wypłacana była zaliczka alimentacyjna na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Do dnia wydania decyzji na rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela nie wpłynęła żadna kwota tytułem spłaty wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz K. O., A. O. oraz M. O.1. W związku z powyższym wg stanu na dzień 28 kwietnia 2022 r. kwota należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz ww. osób uprawnionych, powiększona o 5% wynosi 13755,00 zł. Z kolei na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wypłacane były świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. O., A. O. oraz M. O.1. Po uwzględnieniu wpłat dokonanych na konto organu właściwego wierzyciela ustalono, iż według stanu na dzień 28 kwietnia 2022 r. do zwrotu pozostawało M. O. kwota należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. O., A. O. oraz M. O.1 w łącznej wysokości 232101,75 zł (z czego 152461,68 zł to kwota główna należności, 79622,47 zł to odsetki ustawowe naliczone do dnia wydania niniejszej decyzji, a 17,60 zł to koszty wystawionych w sprawie upomnień). W dniu 15 marca 2022 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi wpłynął wniosek M. O. "o umorzenie w całości zadłużenia alimentacyjnego wraz ze wszystkimi odsetkami ustawowymi oraz kosztami", który - z uwagi na jego treść - został potraktowany jako wniosek do Prezydenta Miasta Łodzi o umorzenie kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz K. O., A. O. oraz M. O.1 na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r., Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz ww. osób uprawnionych na podstawie ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 877 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. orzekł o odmowie umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję M. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 698/22, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd orzekł, iż prawidłowo został rozpatrzony wniosek strony, w zakresie odmowy umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz: K. O. oraz A. O., na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz: K. O., A. O. oraz M. O.1 na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów na podstawie przepisów prawa zawartych w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Natomiast w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony na podstawie przepisów prawa zawartych w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów sąd zarzucił obu organom, iż okoliczność, w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej, orzeczonej Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 listopada 2021 r. została przez organy potraktowana marginalnie i lakonicznie. Ponadto sąd wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien ustalić, czy zostało wydane przez sąd upadłościowy postanowienie o umorzeniu zobowiązań, czy został sporządzony plan podziału spłaty wierzycieli lub czy sąd umorzył zobowiązania bez ustalenia planu spłaty. W ocenie sądu sam fakt ogłoszenia upadłości konsumenckiej ma niewątpliwy wpływ na sytuację dochodową i rodzinną strony i powinien zostać zbadany oraz oceniony przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania i z uwagi na fakt, iż obecnie mieszka w H., Prezydent Miasta Łodzi nie jest organem właściwym do ponownego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz: K. O. oraz A. O. oraz umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz: K. O., A. O. oraz M. O.1 na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z tego powodu zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. skarżący został poinformowany, iż w sprawie zastosowania ulgi w spłacie należności na podstawie art. 30 ust 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinien on wnieść odrębny wniosek do organu właściwego dłużnika tj. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H.. Natomiast działając dalej na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ I instancji - w wykonaniu zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na podstawie odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt [...], ustalił, że postępowanie upadłościowe prowadzone wobec skarżącego zostało na wniosek syndyka umorzone. W tym stanie faktycznym decyzją z dnia 15 kwietnia 2025 r. organ I instancji odmówił umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów na rzecz: K. O., A. O. oraz M. O.1 w łącznej wysokości 152.461,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania niniejszej decyzji w wysokości 132.181,04 zł oraz kosztami wystawionych upomnień w wysokości 17,60 zł, co łącznie stanowi kwotę 284.660,32 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji M. O. wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie w całości zadłużenia alimentacyjnego, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto zakwestionował stanowisko organu o możliwościach zarobkowych i podjęcia zatrudnienia oraz posiadaniu środków na spłatę zadłużenia. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi, iż nawet nie zbadał, czy środki pochodzące ze sprzedaży mieszkania zostały rozdysponowane na konkretny cel, oraz podniósł nie wystarczające wyjaśnienie obecnej sytuacji rodzinnej i osobistej strony, wydatków i ponoszonych kosztów. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że rozpatrując wniosek M. O. w sprawie umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz K. O., A. O. oraz M. O. na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zważył, że ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń o dokonanych wpłatach z dnia 8 kwietnia 2022 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] – W. P. wynika, iż postępowanie egzekucyjne pozostaje bezskuteczne, a ostatnia wpłata, która wpłynęła na konto organu właściwego wierzyciela tytułem spłaty zobowiązań alimentacyjnych nastąpiła w we wrześniu 2020 r. Ponadto Kolegium zauważyło, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, od dnia 18 lutego 2014 r. skarżący odbywał karę pozbawienia wolności, której koniec przypadł na dzień 2 maja 2023 r. Następnie przebywał w Areszcie Śledczym w [...]. Ponadto z dołączonej do wniosku z dnia 10 marca 2022 r. informacji o pobytach i orzeczeniach wynika, iż skarżący przebywa z krótkimi przerwami w różnych jednostkach penitencjarnych odbywając kary pozbawienia wolności od dnia 13 października 1997 r. Z treści zaświadczenia Aresztu Śledczego w [...] z dnia 1 marca 2022 r. wynika, iż na terenie ww. jednostki penitencjarnej M. O. nie jest zatrudniony odpłatnie jak również nieodpłatnie. Z treści pisma strony z dnia 3 kwietnia 2022 r. wynika, iż wnioskodawca choruje na astmę oskrzelową, atopowe zapalenie skóry, alergię, gruźlicę oraz ma wrodzoną wadę wzroku. W 2012 r. stwierdzono u skarżącego jaskrę. Skarżący oświadczył również, że w 2019 r. doznał urazu kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, w wyniku którego ma problemy ze wstawaniem, pochylaniem się oraz drętwieniem lewej nogi. Nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji wzywał skarżącego do złożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację dochodową, rodzinną i zdrowotną skarżącego. Wreszcie pismem z dnia 5 lutego 2025 r. skarżący wyjaśnił, że obecnie nie jest nigdzie zatrudniony. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – Y. O., oraz z dziećmi: O. O., M. H., A. S.. Żona skarżącego przebywa na zasiłku macierzyńskim i uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości 2.103,72 zł miesięcznie netto. Według oświadczenia skarżącego koszty utrzymania domu wynoszą: opłata za energię elektryczną w wysokości 939,54 zł za dwa miesiące, opłata za butlę gazową w wysokości 72,00 zł miesięcznie, opłata za internet w wysokości 69,00 zł miesięcznie, wywóz i neutralizacja nieczystości płynnych w wysokości około 400,00 zł miesięcznie, opłata za wywóz śmieci w wysokości 300,00 zł na kwartał. Żona skarżącego pobiera świadczenia na rzecz dzieci: zasiłek rodzinny w wysokości łącznie 343,00 zł miesięcznie na troje dzieci, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na rzecz O. O. w wysokości 175,00 zł miesięcznie. Skarżący nie zgłasza aktualnie problemów zdrowotnych oraz nie przedstawił, iż legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Jednocześnie organ przypomniał, że z pisma strony z dnia 3 kwietnia 2022 r. wynika, iż choruje on na astmę oskrzelową, atopowe zapalenie skóry, alergię, gruźlicę oraz ma wrodzoną wadę wzroku - astygmatyzm. W 2012 r. stwierdzono u strony jaskrę. Wnioskodawca oświadczył również, że w 2019 r. doznał urazu kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym, w wyniku którego ma problemy ze wstawaniem, pochylaniem się oraz drętwieniem lewej nogi. Organ wyraził również stanowisko, iż fakt odbywania przez stronę kary pozbawienia wolności w okresie od 18 lutego 2014 r. do 2 listopada 2022 r. (zgodnie z informacją z Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia 26 maja 2023 r.) nie stanowi dodatkowej przesłanki do umorzenia przedmiotowej należności. Podkreślić należy, iż zarówno przed jak i po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Odbywanie kary pozbawienia wolności było konsekwencją działań strony, zatem wnioskodawca nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje zobowiązania na inne podmioty czy instytucje. Ponadto Kolegium zaakcentowało, że z informacji z dnia 18 listopada 2024 r. pozyskanej przez Centrum Świadczeń Socjalnych od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] wynika, iż w dniu 16 października 2024 r. skarżący sprzedał prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. [...]. Wobec powyższego w ocenie organu istnieje duże prawdopodobieństwo, iż posiadał środki finansowe na spłatę choćby części zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ zważył, że skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej, w piśmie z dnia 5 lutego 2025 r. nie zgłasza problemów zdrowotnych, jest zdolny do pracy i uzyskiwania z tego tytułu dochodów. Dlatego też - w ocenie organu – skarżący powinien zintensyfikować działania mające na celu znalezienie stałej pracy, co pozwoliłoby na poprawę sytuacji bytowej i spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz: K. O., A. O. oraz M. O.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. O. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. sporządzenie uzasadnienia w stosunku do innej osoby (na stronach 12 i 13 decyzji pojawiło się nazwisko T. S.); 2. przywołanie okoliczności skopiowanych z poprzednich decyzji w zakresie końca odbywa kary w 2023 r. (tymczasem w sierpniu 2025 r. skarżący zawiadomił organ, że przebywa w Zakładzie Karnym w [...]); 3. lakoniczne, dowolne i ogólnikowe zbadanie sytuacji finansowej po sprzedaży mieszkania w Ł. i tym samym niepoprawne logicznie uznanie możliwości finansowych strony. Wobec postawionych zarzutów skarżący wniósł o zmianę decyzji obu instancji poprzez uwzględnienie wniosku w całości i umorzenie zadłużenia alimentacyjnego, zaś ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 kwietnia 2025 r. odmawiającą umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawą prawną prowadzonego w kontrolowanej sprawie postępowania był art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.) (dalej: ustawa), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (ust. 2). Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3). Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy zwrócić uwagę, że z uwagi na zmianę przez skarżącego miejsca zamieszkania - zamieszkanie skarżącego na terenie gminy H., w kontrolowanej sprawie organy słusznie ograniczyły się do orzekania tylko na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, pozostawiając do kompetencji Burmistrza [...] orzekanie na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Należy także podkreślić, że jak wynika z akt sprawy, po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 698/22, i zwrocie organowi akt administracyjnych, nastąpiła nowa okoliczność – 16 listopada 2023 r. umorzono postępowanie upadłościowe wobec skarżącego na podstawie art. 49110 ust. 2 ustawy – Prawo upadłościowe. Wedle informacji sądu upadłościowego jest to prawomocne orzeczenie. W nawiązaniu do powołanej wyżej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, to jest art. 30 ust. 2 ustawy, należy podkreślić, że użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że decyzja wydana w oparciu o wspomnianą regulację jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. Wypada podkreślić, iż element uznaniowości nie polega na tym, że wydana decyzja polega na dowolności działania organu. W konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona poprzez wskazanie, dlaczego dokonano takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Natomiast sądowa kontrola decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy organ procedując nad sprawą w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i czy wszechstronnie zbadał okoliczności mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dostarcza podstaw do stwierdzenia, że organy w kontrolowanej sprawie w pełni zachowały wskazane powyżej wymogi dotyczące postępowania. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami za opóźnienie. W judykaturze przyjmuje się, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16, LEX nr 2464367, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sytuacja dochodowa, rodzinna i zdrowotna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń powinna wyróżniać go spośród innych dłużników alimentacyjnych. Dokonując oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 9/19, LEX nr 3034315, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy skarżący jest w wieku produkcyjnym, nie wykazał znacznego ubytku na zdrowiu, są nadzieje, że po opuszczeniu zakładu karnego podejmie pracę. Sytuacja skarżącego nie jest wyjątkowa na tle podobnych mu osób. Jak wynika także z akt sprawy w dniu 16 października 2024 r. skarżący sprzedał prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. [...]. Wobec powyższego prawidłowo uznał organ I instancji, że istniało duże prawdopodobieństwo, iż skarżący posiadał środki finansowe na spłatę choćby części zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ponadto, co także wynika z akt sprawy, skarżący na wezwanie Kolegium, w piśmie z 7 lipca 2025 r. oświadczył, że nie posiada stopnia niepełnosprawności oraz, że nie składał PIT odnośnie sprzedaży mieszkania. Wobec tych okoliczności sprawy trudno uznać, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego wyróżnia się spośród sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Dłużnik alimentacyjny jest co do zasady osobą borykającą się z problemami finansowymi, jednak skarżący wobec dość młodego wieku i stanu zdrowia, który pozwala mu być aktywnym zawodowo, ma realną możliwość spłaty choć części wspomnianych należności. Na chwilę obecną nie sposób wykluczyć, że skarżący będzie miał możliwość spłacenia długu alimentacyjnego. Natomiast rację ma skarżący co do błędnego wskazania nazwiska obcej osoby w zaskarżonej decyzji, chociaż pozostała część uzasadnienia niewątpliwie odnosi się do skarżącego. W ocenie Sądu uchybienie to nie wpłynęło na wynik sprawy. Ma także rację skarżący, że Kolegium wydając decyzję odwołało się do swoich poprzednich ustaleń w zakresie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności, niemniej skarżący nie zgłaszał na etapie postępowania odwoławczego, że odbywa kolejną karę pozbawienia wolności, więc w skardze taki zarzut jest spóźniony. Natomiast, w konfrontacji z aktami sprawy, nie jest zrozumiały dla Sądu zarzut dotyczący skargi do NSA "która nie została przekazana do rozpoznania NSA". Mając na uwadze wszystkie powołane okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, organy w kontrolowanej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i rozważyły wszystkie ustalone okoliczności sprawy i w konsekwencji powyższego wydały prawidłowe decyzje. Reasumując stwierdzić należy więc, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają norm prawa materialnego ani procesowego w takim zakresie, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2026 r. poz. 136). ds