II SA/Łd 67/04
WyrokWSA w Łodzi2005-03-15
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowionym, mimo że strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wznowienia, w szczególności nie ustalił wszystkich stron postępowania pierwotnego i nie ocenił, czy interesy osób trzecich nie zostały naruszone. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania, co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę sklepu motoryzacyjnego. Po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mieszkańcy sąsiednich nieruchomości złożyli wniosek o wznowienie postępowania, argumentując m.in. brak powiadomienia ich o postępowaniu. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody na rzecz S.Ł. kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Sędziowie: WSA: Barbara Rymaszewska, Asesor: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi S.Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomoc- nienia się wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz S.Ł. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn,akt II Sa/Łd 67/04
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...], Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 43 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.G. pozwolenia na budowę sklepu z artykułami motoryzacyjnymi (akcesoriami i częściami samochodowymi) o powierzchni zabudowy 235,0 m², powierzchni użytkowej 307,0 m², powierzchni całkowitej 203,0 m² i kubaturze 1.385,0 m³, na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 21.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., działka o numerze ewidencyjnym 502, w obrębie 34, przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z dopuszczeniem obiektów usługowych na działkach wydzielonych. Dopuszcza się usługi rzemieślnicze, których uciążliwość nie wykracza poza budynek, w którym są zlokalizowane.
Projekt budowlany przedłożony przez inwestora jest, zdaniem organu, zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]. Inwestor wykazał również prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Z uwagi na niezłożenie odwołania od powyższego orzeczenia, stało się ono ostateczne z dniem 26.września 2002r.
W dniu 25.kwietnia 2003r. "mieszkańcy ulicy A" w osobach M.K., B.R., L.R., E.C. i S.Ł. złożyli do Wojewody [...] wniosek o "pilne wstrzymanie budowy oraz stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę sklepu z artykułami motoryzacyjnymi" przez J.G.
W uzasadnieniu wskazali, iż budowa przedmiotowego obiektu prowadzona jest na terenach budownictwa jednorodzinnego. ¾ działki J.G. jest zabudowane obiektami przemysłowymi, których uciążliwość wykracza poza budynek, co pozostaje w sprzeczności z zapisami planu miejscowego.
Istniejąca na terenie nieruchomości inwestora hurtownia olejów jest użytkowania od kilku lat, pomimo nieuzyskania nań pozwolenia na użytkowanie.
Bezpośredni sąsiedzi inwestora nie zostali powiadomieni o prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ulica A natomiast, przy której realizowana jest inwestycja, to droga osiedlowa, która od momentu rozpoczęcia nielegalnej działalności przez J.G., "zmieniła się w dziurawą, rozjeżdżoną ciężarówkami arterię" i to pomimo zakazu wjazdu samochodów ciężarowych. Rozszerzenie działalności przez inwestora będzie wiązać się z magazynowaniem w piwnicach budynku ogromnej ilości olejów samochodowych, co, zdaniem wnioskodawców, grozi katastrofą ekologiczną.
Pismem z dnia 9.czerwca 2003r. Wojewoda [...] przesłał Prezydentowi Miasta P., wniosek M.K., B.R., L.R., E.C. i S.Ł., podnosząc iż posiada on "cechy wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (...), celem rozpatrzenia go w trybie wznowienia postępowania."
W dniu 10.lipca 2003r. Prezydent Miasta P. wezwał M.K., B.R., L.R., E.C. i S.O., "w trybie art. 64 § 2 KPA" do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie "która z w/w osób występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania", przedstawienie tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji oraz udzielenie informacji, kiedy każdy z wezwanych powziął wiadomość o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, pouczając, że nieusunięcie wskazanych wyżej braków spowoduje pozostawienie wniosku o wznowienie postępowania bez rozpatrzenia.
W dniu 24.lipca 2003r. B.R., S.Ł. i L.R. w siedzibie organu podpisali wniosek o wznowienie postępowania, oświadczyli, że posiadają tytuł prawny do nieruchomości graniczących z nieruchomością J.G. oraz sprecyzowali, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania występują B.R. i S.Ł., którzy oświadczyli, iż o wydanym pozwoleniu na budowę dowiedzieli się "jak rozpoczęła się budowa" w dniu 28.marca 2003r.
Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 "Kodeksu postępowania administracyjnego" Prezydent Miasta P. wznowił, na wniosek B.R. i S.Ł. postępowanie zakończone ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...], udzielającą J.G. pozwolenia na budowę sklepu z artykułami motoryzacyjnymi, na działce położonej w P., przy ul. A 21.
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę brali udział wyłącznie właściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji od strony wschodniej. Pozostali sąsiedzi inwestora natomiast, nie byli jego stronami. Ponieważ zaś organ II instancji "jednoznaczne zakwalifikował wniosek mieszkańców ulicy A" jako żądanie wznowienia postępowania "i uznał, ze pozostali sąsiedzi nieruchomości, na której projektowany jest przedmiotowy budynek powinni być stroną postępowania", stanowisko to było dla organu I instancji wiążące.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 "Kodeksu postępowania administracyjnego" odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej "Prezydenta Miasta" Nr [...] z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J.G. pozwolenia na budowę sklepu z artykułami motoryzacyjnymi (akcesoriami i częściami samochodowymi) na działce o numerze ewidencyjnym 502 przy ul. A 21.
Motywując powyższe rozstrzygniecie organ I instancji wskazał, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, planowana budowa przewidziana jest w odległości około 10 metrów od granicy z działką B.R. oraz około 35 metrów od granicy z działką S.O. Lokalizacja spornej inwestycji na działce stanowiącej własność J.G., nie uniemożliwia zabudowy działek wnioskodawców oraz nie narusza innych uzasadnionych interesów osób trzecich.
Projekt budowlany (w tym projekt zagospodarowania terenu) został zaopiniowany bez zastrzeżeń przez uprawiony organ - Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie higieniczno-zdrowotnym (postanowienie z dnia [...] znak [...]) oraz przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych. Kwestia pozwolenia wodno-prawnego nie dotyczy przedmiotowej inwestycji, gdyż odprowadzenie wód deszczowych nie następuje do cieków otwartych. Problem zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego został natomiast, zdaniem organu I instancji przesądzony treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].
Przedmiotowa inwestycja usytuowana jest na terenie podjednostki urbanistycznej 8.3.S2M, przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z dopuszczeniem obiektów usługowych na działkach wydzielonych.
Dopuszcza się dopełnienie i rozbudowę w ramach wykształconego układu ulic, w ramach istniejącej parcelacji. Dopuszcza się nową zabudowę po przedłożeniu koncepcji zagospodarowania terenu wraz z bezpośrednim sąsiedztwem.
Tereny mieszkaniowe obejmują tereny budownictwa jedno- i wielorodzinnego wraz z towarzyszącymi usługami podstawowymi z dziedziny oświaty, zdrowia, kultury, handlu, gastronomii i obsługi ludności wraz z zielenią towarzyszącą i osiedlową. Na terenach mieszkaniowych dopuszcza się usługi rzemieślnicze, których uciążliwość nie wykracza poza budynek, w którym są zlokalizowane.
Przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ani do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24. września 2002r (Dz.U.Nr 179, poz. 1490).
Zamierzenie inwestycyjne, objęte wnioskiem inwestora z dnia 5.sierpnia 2002r. spełnia wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], "pozostaje w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa budowlanego". Analiza treści decyzji o pozwoleniu na budowę, nie daje zatem, zdaniem organu I instancji, podstaw do przyjęcia, iż pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem chronionych interesów prawnych osób trzecich.
Odwołanie od powyższego orzeczenia złożyli B.R. i S.Ł., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji, celem ponownego rozpoznania, ewentualnie zaś zmianę zaskarżonej edycji i uchylenie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu podnieśli, iż organ administracji nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w sprawie, w wyniku czego błędnie przyjął, że pozwolenie na budowę mogło być wydane, ponieważ inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich.
Prowadzone zaś przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł. badania wykazały, iż w wyniku prowadzonej na działce przy ul. A 21 działalności gospodarczej przekroczone zostały m.in. dopuszczalne normy natężenia hałasu. Taki stan skutkował zaś koniecznością nałożenia na inwestora obowiązku instalacji ekranów akustycznych.
Ponadto, odwołujący podnieśli, iż o toczącym się postępowaniu nie zostali powiadomieni właściciele sąsiednich działek, zaś rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane już w sprawach "działalności gospodarczej na ul. A 21" jednoznacznie wskazują na sprzeczność takich inwestycji z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § l pkt l , w związku z art. 151 § l pkt l ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ("tekst jednolity Dz.U Nr 98 z 2000r., poz. 1071") i art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7. lipca 1994r Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn.zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P.
W uzasadnieniu wskazał, iż zgłoszone przez odwołujących zarzuty nie są zasadne.
Jak bowiem wynika z przedstawionego materiału dowodowego, przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie sklepu z artykułami motoryzacyjnymi przy ulicy A 21 w P., swoją uciążliwością nie będzie przekraczać granic nieruchomości inwestorów i nie została zaliczona do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska naturalnego. Z zatwierdzonego projektu budowlanego, którego rozwiązania techniczne muszą być zgodne z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, określonymi w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] znak: [...] wynika, że sposób użytkowania przedmiotowego budynku, zaprojektowano jako sklep przemysłowy - handel detaliczny artykułami motoryzacyjnymi. Na parterze zaprojektowano salę sprzedaży, wyposażoną w regały, stanowisko kasy, komputery. W piwnicy przedmiotowego obiektu zaprojektowano zaplecze socjalne dla 4 pracowników, podręczne biuro właściciela oraz magazyn i kotłownie. Do piwnicy i parteru zaprojektowano odrębne wejścia, przy czym do piwnicy prowadzi również odrębny zjazd dla transportu materiałów magazynowanych w piwnicy. W załączniku nr 2 w/w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu, dla budowy budynku handlowo-usługowego branży motoryzacyjnej wraz z instalacjami i urządzeniami w pkt 4.1 określono precyzyjnie funkcję handlowo-usługową działki o nr ewid. 502, polegającą na dopuszczeniu sprzedaży: akcesoriów samochodowych, wyposażenia wnętrz samochodowych, środków konserwacji, pielęgnacji i napraw samochodów. Dopuszczono również usługi motoryzacyjne o charakterze nieuciążliwym typu stacja obsługi samochodów, posiadająca nie więcej niż 3 stanowiska robocze (świadcząca usługi: ustawienia geometrii i wyważania kół, ustawianie świateł, instalowanie zabezpieczeń antywłamaniowych i tapicerstwo). Inny rodzaj działalności na tym terenie zaliczony jest do mogącej pogorszyć stan środowiska naturalnego i wymaga opracowania raportu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z postanowieniami ogólnego planu zagospodarowania terenu, dla podjednostki urbanistycznej 8.3.S2.M, w której znajduje się przedmiotowa działka, plan określa przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z dopuszczeniem obiektów usługowych na działkach wydzielonych. O tym, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z postanowieniami planów miejscowych rozstrzyga decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postanowienia tej decyzji są wiążące dla organów administracji architektoniczno-budowlanej, na etapie ubiegania się inwestora o pozwolenia na budowę.
W rozpatrywanej sprawie przedłożony projekt zagospodarowania działki, położonej przy ulicy A 21 w P. jest zgodny z wymaganiami w/w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Lokalizacja przedmiotowego budynku w granicy z nieruchomością, położoną przy ulicy A 23 w P. nie narusza przepisów, określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Trybunał Konstytucyjny "wyrokiem z dnia 5.marca 2001r. sygn. akt: P 11/200 orzekł, że § 12 ust.6 w/w rozporządzenia, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jest niezgodny z art. 7 ust.2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane." Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą. Tym samym § 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia, w zakresie określonym w sentencji wyroku, utracił moc obowiązującą i z dniem 17.03.2001r. został usunięty z obowiązującego porządku prawnego. Projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia, sprawdzenia i wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Inwestorzy złożyli wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności w/w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr 502 i wykazali prawo do dysponowania nią na cele budowlane ( umowa przeniesienia własności - akt notarialny repert."A" nr [...] z dnia [...]).
W świetle postanowień art. 35 ust.4 Prawa budowlanego zatem, w razie spełnienia wymagań, określonych w ust.l art. 35 oraz w art. 32 ust.4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tego rodzaju sytuacja zaszła, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie i organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji słusznie decyzją z dnia [...] nr: [...], udzielił inwestorom przedmiotowego pozwolenia na budowę .
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów odwołujących, dotyczących przekraczania dopuszczalnego przez normy hałasu przez inwestora, który na przedmiotowej działce prowadził już działalność gospodarczą i w przedmiocie dopuszczalności której organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji ponownie rozstrzygnie w drodze decyzji uznano, że są one obecnie przedwczesne, gdyż zgodnie ze stanowiskiem uprawnionego projektanta nie przewiduje się znaczącego wpływu zaprojektowanego sklepu na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, wody powierzchniowe i podziemne.
Sklep nie będzie emitował wibracji, promieniowania, emisji zanieczyszczeń gazowych, pola elektromagnetycznego, a emisja hałasu nie będzie przekraczała dopuszczalnych norm. Natomiast zgłoszona w odwołaniu kwestia nałożonego na inwestora obowiązku instalacji ekranów akustycznych, nie może być rozpatrywana w obecnym postępowaniu, gdyż jak wynika z treści odwołania była ona skutkiem prowadzenia dotychczasowej działalności przez inwestora, nie mającym jednak w obecnym stanie prawnym i faktycznym związku z przedmiotową inwestycją.
W świetle powyższego, decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] znak: [...], wydana została inwestorom, którzy spełnili wymogi przewidziane ustawą z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane, w tym legitymowali się ważną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania nadzwyczajnego, nie zawierała ona wad materialnych, a tylko formalne. Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 25.11.1988r.,IV SA 540/88, ONSA 1988, nr 2, poz.90, "jeżeli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym tej nieruchomości, co oznaczało naruszenie art. 7 Kpa, gdyż nie rozważono jej słusznego interesu, we wznowionym postępowaniu, organ nie może zastosować art. 146 § 2 Kpa".
Tak więc, zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie należało orzec jedynie w trybie art. 151 § l pkt l Kpa, bowiem jak wyżej wykazano, przedmiotowa decyzja została wydana z poszanowaniem prawa materialnego.
Skargę na powyższą decyzję ostateczną złożyli S.Ł. i B.R., wnosząc o jej uchylenie, jako naruszającej prawo.
Kwestionując pogląd o materialnej prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę wskazali, iż pominięcie ich jako strony postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę, "nakazuje organowi administracji publicznej wznowienie postępowania".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, iż sprowadzają się one do "prostego zanegowania treści skarżonego rozstrzygnięcia", zaś podniesione przez skarżących okoliczności, pozostają "bez związku dla istotnych przyczyn podjęcia zaskarżonej decyzji".
Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23.marca 2004r. odrzucono skargę B.R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla orzeczenie w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub części. Stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów administracyjnych, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stwierdzenie istnienia cytowanej przesłanki do wznowienia postępowania, następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też nie. Sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi dostateczny powód do jego wznowienia (podobnie np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.lipca 1999r., w sprawie o sygn.akt IV SA 1149/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 47807 oraz w wyroku z dnia 13.maja 1998r., w sprawie o sygn.akt I SA 2189/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 45705)
Zgodnie z przepisem art. 151 k.p.a. wznowione postępowanie może skończyć się trojako: 1) decyzją o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.; 2) decyzją uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy podstawy wznowienia postępowania istnieją. Przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy należy w tym przypadku rozumieć zarówno rozstrzygnięcie merytoryczne, jak też rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania; 3) decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest natomiast wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 2.grudnia 2002r., w sprawie o sygn.akt OPS 11/02, Prokuratura i Prawo 2003/2/46)
W badanej sprawie organy ostatecznie odmówiły uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] o udzieleniu J.G. pozwolenia na budowę, przyjmując jednocześnie, że zarówno skarżący jak i B.R. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Faktem jest, iż w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu, pozwalającego ustalić personalia właścicieli nieruchomości, sąsiadujących z nieruchomością objętą inwestycją. Jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że obaj wnioskodawcy pozostają właścicielami nieruchomości sąsiednich, organy winny kwestię tę bezspornie wyjaśnić, zwłaszcza że ma ona kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.8. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., istotnie zaistniała. Ponadto brak ustaleń w tym przedmiocie nie pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy we wznowionym postępowaniu brały udział wszystkie osoby, mające przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a., pociąga za sobą konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania może natomiast nastąpić tylko wówczas, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia.
Jeżeli zatem strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane również jej interesy, we wznowionym postępowaniu kwestia ta podlega szczegółowemu badaniu, podobnie jak sprawa w jej całokształcie. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.listopada 1988r., w sprawie o sygn.akt IV SA 540/88, ONSA 1988/290, cytowanym, acz wybiórczo, przez organ odwoławczy).
W badanej sprawie organy nie przeprowadziły żadnego postępowania, pozwalającego na ocenę zarzutów zawartych we wniosku o wznowienie postępowania, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.. Nawet chronologia załączonych akt administracyjnych (zwłaszcza zaś treść sporządzonej w dniu 18.czerwca 2003r. "prośby o opinię prawną", przesądzającej rozstrzygnięcie – odmowa uchylenia czy odmowa wznowienia), nie pozostawia wątpliwości, że nie uczyniono nic by ocenić, czy w następstwie realizacji inwestycji przez J.G. nie zostanie naruszony uzasadniony interes osób trzecich, podlegający ochronie, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.).
Ponadto przyjęcie istnienia postawy do wznowienia postępowania nakazuje rozstrzyganie sprawy ponownie na gruncie stanu prawnego, obowiązującego w dacie orzekania przez organ, nie zaś w dacie wydania decyzji ostatecznej, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania (podobnie Naczelny sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.stycznia 1998r., w sprawie o sygn.akt II SA 1302/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 41272).
Podnieść też należy, nie przesądzając treści przyszłego rozstrzygnięcia sprawy, iż nadesłane do kontroli sądowej akta administracyjne, poddają w wątpliwość tezę o zgodności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt, pomimo zastrzeżenia w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nie posiada uzgodnienia odwodnienia budynku z Wydziałem Inżynierii Miasta, zaś załączona dokumentacja geotechniczna warunków posadowienia budynku, opracowana przez P.J., zawiera "wnioski" o różnej treści, zawarte na stronach 6 i 7 opracowania oraz na stronach końcowych (ostatniej o przedostatniej, nieposiadających numerów). Rodzi się zatem pytanie, w oparciu o które wskazania opiniującego określono posadowienie fundamentów projektowanego budynku i które opracowanie (wnioski) jest miarodajne. Nie jest również jasne, czy istotnie projekt budowlany posiada wymagane uzgodnienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego, rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, skoro rysunek nr 4, na którym uzgodnienia wspomniane się znajdują, posiada zastrzeżenie projektanta "nie realizować robót według tego rysunku lecz według następnego", z jego opinią, iż korekta projektu nie ma wpływu na dokonane uzgodnienia. W projekcie brak jest także informacji o sposobie zasilania budynku w energię elektryczną ani warunków przyłącza energetycznego, uzyskanych w Zakładzie Energetycznym, choć wymóg taki nałożony został również decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Na koniec wskazać też trzeba, iż zastrzeżenia budzi praktyka organów, kwalifikacji żądań stron, wbrew czy w każdym razie bez jednoznacznego stanowiska wnioskodawców. Jakkolwiek istotnie uzasadnienie wniosku "mieszkańców ulicy A" z dnia 25.kwietnia 2003r. o stwierdzenie nieważności, wskazywało na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającą żądanie wznowienia postępowania, tym niemniej ewentualna decyzja w przedmiocie kwalifikacji podania powinna była zostać dokonana po wezwaniu wnioskodawców do sprecyzowania stanowiska. Ponadto nie jest jasne, dlaczego ostatecznie tylko B.R. i S.Ł. uznani zostali za występujących z wnioskiem, skoro brak podpisu na podaniu uzupełnił również L.R., który dodatkowo oświadczył, że "posiada tytuł prawny do nieruchomości, na której zamieszkuje". W aktach sprawy brak jest również stosownego odniesienia się do nieuzupełnienia braku wniosku przez M.K. i E.C., pomimo rygoru zawartego w wezwaniu z dnia 10.lipca 2003r.
W toku postępowania organy nie rozpoznały również wniosku stron o "natychmiastowe wstrzymanie budowy", zawartego w piśmie z dnia 25.kwietnia 2003r., choć sugerował on żądanie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło