II SA/Łd 67/25

Dnia 7 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2025 roku sprawy ze skargi B. B., B.B. i T.B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 18 listopada 2024 r. nr GN-III.7581.47.2024.AG w przedmiocie ustalenia należnego do zwrotu odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 17 stycznia 2024 r. znak: GN.683.1.2017; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżących: a. B. B. kwotę 4076 (cztery tysiące siedemdziesiąt sześć) złotych; b. B. B. kwotę 4076 (cztery tysiące siedemdziesiąt sześć) złotych; c. T. B. kwotę 4076 (cztery tysiące siedemdziesiąt sześć) złotych; tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc II SA/Łd 67/25 U Z A S A D N I E N I E Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. B., B.B. i T.B., reprezentowanych przez adwokata M.M., od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 17 stycznia 2024 r. nr GN.683.1.2017, Wojewoda Łódzki, uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o: I. ustaleniu należnego do zwrotu odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości stanowiącej działki: nr [...] o pow. 1,7009 ha i nr [...] o pow. 0,0067 ha, położone we wsi T., w gminie Ł., w kwocie 45 880,49 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt złotych, 49/100), II. zobowiązaniu spadkobierców W.B. do zwrotu odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, tj.: 1. zobowiązaniu B.B. do zwrotu kwoty 15 293,51 zł (słownie: piętnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote, 51/100), za udział wynoszący 1/3, 2. zobowiązaniu B.B. do zwrotu kwoty 15 293,49 zł (słownie: piętnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote, 49/100), za udział wynoszący 1/3, 3. zobowiązaniu T.B. do zwrotu kwoty 15 293,49 zł (słownie: piętnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote, 49/100), za udział wynoszący 1/3, - w terminie 14 dni liczonym od dnia, w którym decyzja jest ostateczna (data wydania decyzji), na rachunek bankowy nr [...]. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 13 grudnia 1961 r. nr [...] działki nr [...] i nr [...] o pow. 1 7074 m2 położone w T., stanowiące współwłasność W. B., M. B. i A.B., podlegały wywłaszczeniu za odszkodowaniem, na wniosek Z. na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 84 z 1961 r.), w celu eksploatacji piasku kwarcowego. Wnioskiem z dnia 29 października 1990 r. W.B. wystąpił o zwrot nieruchomości położonej we wsi T., wywłaszczonej orzeczeniem Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 13 grudnia 1961 r. nr [...] na rzecz Z. w T. Decyzją nr G.8212/10/90/91 z dnia 12 marca 1991 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. odmówił zwrotu nieruchomości objętej roszczeniem. Organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że po eksploatacji piasku, czyli po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, Z. zrekultywowały teren i zrzekły się jego użytkowania. Po przejęciu do zasobu Państwowego Funduszu Ziemi decyzją nr 8224/4/1/81 z dnia 9 grudnia 1981 r. grunty zostały przekazane Nadleśnictwu Państwowemu w K., które zagospodarowało teren przez zalesienie. Czynności tych dokonano przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Łodzi w piśmie z dnia 14 lutego 1991 r. nr [...] negatywnie zaopiniował możliwość zwrotu. Na skutek odwołania W.B. Wojewoda Sieradzki decyzją z dnia 16 maja 1991 r. nr G.IV.8221/10/91 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W decyzji podane zostało, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, tj. po eksploatacji piasku, grunt został zrekultywowany, przekazany Lasom Państwowym i zalesiony. Organ podsumował następnie, że cel wywłaszczenia, czyli eksploatacja piasku kwarcowego, został osiągnięty, w konsekwencji czego, w ocenie organu, grunt stał się zbędny w rozumieniu przepisów o zwrocie nieruchomości. Decyzją z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. orzekł na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r.) o zwrocie na rzecz W.B. działki nr [...] o pow. 1,7009 ha położonej we wsi T., w gminie Ł. (punkt 1.), oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu ustalając wysokość należnego do zwrotu odszkodowania w kwocie 32 707 000,00 zł obejmującej zwaloryzowane odszkodowanie i wartość drzewostanu (punkty 2. i 3.). Od ww. decyzji W.B. złożył odwołanie zarzucając bezpodstawne ustalenie wartości naniesień i nieuwzględnienie dewastacji nieruchomości poprzez eksploatację piasku. Rozpatrując odwołanie Wojewoda Sieradzki decyzją z dnia 25 stycznia 1993 r. nr G.IV.7221/10/91/93 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na brak roszczeń zwrotowych pochodzących od wszystkich osób wywłaszczonych. Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że eksploatacja piasku prowadzona była zgodnie z celem wywłaszczenia. Po wyczerpaniu złoża i zaprzestaniu działalności wydobywczej, grunty zostały zrekultywowane i zalesione. Zgodnie z leśnym charakterem, w 1981 r. grunt był przekazany w zagospodarowanie Nadleśnictwu K.. W wyniku ponownego postępowania, decyzją z dnia 4 lipca 1995 r. nr G.7243/3/92-95 Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. odmówił na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r.) zwrotu na rzecz W.B. nieruchomości położonej we wsi T., w gminie Ł., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,7009 ha, stojąc na stanowisku, że wywłaszczona nieruchomość, w sensie faktycznym i w rozumieniu prawnym nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bowiem wywłaszczony grunt został wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem. Z., jako nabywca gruntów na cele eksploatacji piasku zobowiązane były do ich rekultywacji. Warunki zagospodarowania wyeksploatowanych gruntów zostały zachowane. Gruntom przywrócono pierwotny charakter przeznaczenia, a następnie w celu właściwego ich zagospodarowania przekazano Nadleśnictwu K.. Na skutek zrzeczenia się użytkowania gruntów, już wykorzystanych na cel wywłaszczenia, nie można uznać tych gruntów za zbędne w rozumieniu przepisów o zwrocie. W wyniku złożenia przez W.B. odwołania decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Sieradzkiego z dnia 1 października 1995 r. nr G.IV.7221/10/91/93. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.B. na decyzję Wojewody Sieradzkiego z dnia 1 października 1995 r. nr G.IV.7221/10/91/93 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 1998 r. sygn. akt SA/Łd 2518/95 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 4 lipca 1995 r. nr G.7243/3/92-95, a także uchylił decyzję Wojewody Sieradzkiego z dnia 25 stycznia 1993 r. nr G.IV.7221/10/91/93 w sprawie uchylenia w całości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 w przedmiocie zwrotu na rzecz W.B. wywłaszczonej nieruchomości. Według składu orzekającego, W.B. w odwołaniu od decyzji z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 zakwestionował decyzję tylko w zakresie rozstrzygnięć z punktów 2 i 3 tej decyzji. Rozpatrując na powrót odwołanie W.B. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92, Wojewoda Sieradzki, po uchyleniu zaskarżonej decyzji orzeczeniem z dnia 11 maja 1998 r. nr G.IV.7221/10/91/93 i umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Ł., jako organem niewłaściwym, decyzją z dnia 11 sierpnia 1998 r. nr G.IV.7221/10/91/93 odmówił na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) zwrotu nieruchomości o pow. 1,7009 ha oznaczonej jako działka nr [...] położonej w T., w gminie Ł.. Wojewoda Sieradzki ocenił, że cel wywłaszczenia w postaci eksploatacji kruszywa, został zrealizowany, co nastąpiło w określonym w ustawie terminie, a zatem przedmiotowa nieruchomość nie może być zwrócona. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w postępowaniu wszczętym odwołaniem W.B. i zakończonym decyzją z dnia 13 października 1999 r. nr GN-5/1-O-1244/98, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Sieradzkiego z dnia 11 sierpnia 1998 r. argumentując, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 4 lutego 1998 r. sygn. akt SA/Łd 2518/95 nie wypowiedział się w kwestii przesłanek zwrotu spornej nieruchomości, a decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 nie funkcjonuje już w obrocie prawnym na mocy decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia 11 maja 1998 r. nr G.IV.7221/10/91/93. Wskutek skargi W.B. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt I SA 2208/99 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 13 października 1999 r. nr GN-5/1-O-1244/98, poprzedzającej ją decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia 11 sierpnia 1998 r. nr G.IV.7221/10/91/93 i decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia 11 maja 1998 r. nr G.IV.7221/10/91/93. Sąd stanął przy tym na stanowisku, że decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 nie można poczynić zarzutu rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego wyłączającego działanie wyrażonego w art. 139 k.p.a. zakazu rozstrzygania na niekorzyść strony odwołującej się. Ostateczną decyzją z dnia 15 maja 2002 r. nr SP.VI.7724-34/TM/2002, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez W.B. w części rozstrzygnięcia zawartego w punktach 2 i 3 decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92, Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję w ww. zakresie i orzekł o ustaleniu na rzecz Skarbu Państwa z tytułu zwrotu działki nr [...] położonej we wsi T., w gminie Ł., odszkodowania w kwocie 7 850,00 zł, płatne w ratach. Decyzja podlegała wykonaniu. W dniu 23 września 2002 r. działka nr [...] o pow. 1,7009 ha została zwrócona W.B. (protokół zdawczo-odbiorczy w sprawie przekazania- przejęcia nieruchomości). Decyzją z dnia 25 listopada 2002 r. nr GK.7243/3/92/02, wydaną na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, Starosta [...] zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92 w części dotyczącej punktu 1. osnowy decyzji i orzekł o zwrocie na rzecz W.B. nieruchomości stanowiącej działki [...] o pow. 1,7009 i [...] o pow. 0,0067 ha położone we wsi T., w gminie Ł.. Decyzja stała się ostateczna z dniem 17 grudnia 2002 r. Działając na wniosek W.B., Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia 13 października 2015 r. nr DOI.6612.12.2015.PS, wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 15 maja 2002 r. nr SP.VI.7724-34/TM/2002. Rozpatrując po raz wtóry odwołanie W.B. z dnia 8 grudnia 1992 r., od punktów 2. i 3. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92, decyzją z dnia 28 października 2016 r. nr SP.VI.7724- 34/2002.AG Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę dotyczącą rozliczeń z tytułu zwrotu do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, tj. do Starosty [...]. Decyzją z dnia 11 lipca 2017 r. nr GN.683.1.2017 Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł na podstawie art. 128 - 130, art. 140, art. 150 ust. 1, art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.), o zwrocie odszkodowania przez W.B. na rzecz Skarbu Państwa, w kwocie 34 100,00 zł. W wyniku odwołania W.B. Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 6 października 2017 r. nr GN-III.7581.264.2017.AG uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 11 lipca 2017 r. nr GN.683.1.2017 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 880/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw W.B. od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 6 października 2017 r. nr GN-III.7581.264.2017.AG. W podaniu z dnia 3 kwietnia 2018 r. W.B., reprezentowany przez adwokata R.K., wystąpił o ustalenie, w trybie art. 129 ust. 5 ustawy wywłaszczeniowej, odszkodowania za wydobyty piasek na działkach [...] i [...]. Podanie zostało włączone do sprawy nr GN.683.1.2017. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr GN.683.1.2017 Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł na podstawie art. 128 - 130, art. 140, art. 150 ust. 1, art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.), o ustaleniu dla W.B. zwrotu odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 19 300,00 zł, które należy uiścić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Po wniesieniu odwołania przez W.B., reprezentowanego przez adwokata R.K., Wojewoda Łódzki wydał w dniu 29 października 2019 r. decyzję kasatoryjną nr GN-III.7581.254.2019.AG powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2022 r. sprawę z wniosku z dnia 3 kwietnia 2018 r. o ustalenie odszkodowania za wydobyty piasek na działkach [...] i [...] Starosta [...] wyłączył do odrębnego postępowania nr GN.683.1a.2017. Decyzją z dnia 10 marca 2023 r. nr GN.683.1.2017, wydaną na podstawie art. 128 - 130, art. 140, art. 150 ust. 1, art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, z późn. zm.), Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł o ustaleniu wysokości odszkodowania należnego do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 64 600,00 zł przez spadkobierców W.B. z tytułu zwrotu nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...] położone w T., i zobowiązaniu B.B., B.B. i T.B. do zwrotu po 21 533,33 zł w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Rozpatrując odwołanie B.B., B.B. i T.B., reprezentowanych przez adwokata M.M., decyzją z dnia 31 lipca 2023 r. nr GN-III.7581.104.2023.AG Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję z 10 marca 2023 r. i przekazał sprawę na powrót do Starosty [...]. Decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r. nr GN.683.1.2017 Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł o ustaleniu wysokości odszkodowania należnego do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 48 689,91 zł przez spadkobierców W.B. z tytułu zwrotu nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...] położone w T., i zobowiązaniu B.B., B.B. i T.B. do zwrotu po 16 229,97 zł w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od ww. decyzji B. B., B. B. i T. B., reprezentowani przez adwokata M.M., złożyli odwołanie zaskarżając decyzję w całości. Rozpatrując wniesione odwołanie Wojewoda Łódzki wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 4 lutego 1998 r. sygn. akt SA/Łd 2518/95 i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt I SA 2208/99 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 880/17. W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przepisów prawa zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W tej sytuacji podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku, nawet bez względu na poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego lub po wzruszeniu wyroku. Sąd Najwyższy podniósł w wyroku z 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (A. Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2013). Skutek braku związania może spowodować wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Z kolei, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. wiąże się z koniecznością uchylenia takiego aktu, w przypadku jego zaskarżenia. Na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 13 grudnia 1961 r. nr [...], wydanej na wniosek Z. zajmujących się produkcją cegły silikatowej, dokonano wywłaszczenia, między innymi, nieruchomości o pow. 1,7074 ha położonej w T., w celu eksploatacji piasku kwarcowego. Zaświadczeniem nr [...] z dnia 15 lipca 1959 r. zatwierdzona została lokalizacja szczegółowa Zakładów wraz z kopalnią piasku, obejmującą sporną nieruchomość. Ówczesnym właścicielom wywłaszczanej nieruchomości, tj. W.B., M.B. i A.B., przyznano odszkodowanie wynoszące 18 520,35 zł, w tym za grunt o pow. 1,7074 ha w wysokości 6 658,86 zł i za drzewostan w wysokości 11 861,49 zł. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92, zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia 25 listopada 2002 r. nr GK.7243/3/92/02, orzeczono o zwrocie na rzecz W.B. nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 1,7009, nr [...] o pow. 0,0067 ha, położonej w T. Wojewoda podkreślił, że nie dokonuje w niniejszej decyzji jakiejkolwiek oceny zapadłych dotychczas rozstrzygnięć orzekających o zwrotach działek [...] i [...], a koncentruje się wyłącznie na przedmiocie postępowania, tj. ustaleniu należnego do zwrotu odszkodowania z tytułu orzeczonego zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145). Poza oceną organu odwoławczego pozostaje zasadność zwrotu, a także ustalenie stron postępowania zwrotowego. Za jedyny podmiot zobowiązany do zwrotu odszkodowania uznać należy w świetle decyzji z 1992 r., zmienionej decyzją z 2002 r., osobę, na rzecz której orzeczono o zwrocie nieruchomości. Jak wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. W.B. zmarł [...] 2022 r., a spadek po nim nabyli: B. B., B.B. i T. B. Osoby te, jako następcy prawni W.B., posiadają przymiot strony niniejszego postępowania. Stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 zdanie trzecie ustawy o gospodarce nieruchomościami, warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Zgodnie z art. 140 ust. 1 u.g.n., w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa (art. 140 ust. 2 u.g.n.). Zgodnie z art. 217 ust. 2 ugn, osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości. W celu wyliczenia wysokości należnego do zwrotu odszkodowania organ posłużył się operatem szacunkowym sporządzonym dnia 2 października 2023 r. przez rzeczoznawcę majątkowego H. M., legitymującą się uprawnieniami nr [...]. W piśmie z dnia 2 października 2024 r. biegła potwierdziła aktualność operatu szacunkowego. Ustalona w operacie szacunkowym wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości na dzień zwrotu, o której mowa w art. 140 ust. 2 u.g.n., wynosi 120 100,00 zł. Wysokość zwracanego zwaloryzowanego odszkodowania nie może zatem przekroczyć 50% tej kwoty, czyli 60 050,00 zł. Kwota odszkodowania otrzymanego za wywłaszczenie wynosiła 18 520,35 PLZ (starych złotych), co po denominacji stanowi 1,85 PLN (nowych złotych). Kwotę tę należało zwaloryzować. Przy dokonywaniu waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji organ, który ją wydał, zobowiązany jest do zastosowania przepisu określonego w art. 5 ust. 1 u.g.n., tj. przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 5 ust. 4 ugn). Należna do zwrotu kwota odszkodowania, obliczona zgodnie z art. 140 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 217 ust. 2 u.g.n., po zwaloryzowaniu, wynosi 15 930,35 zł. Kwota ta nie przekracza 50% wartości nieruchomości w dniu zwrotu, czyli 60 050,00 zł. W postępowaniu administracyjnym ustalenia wymagało ponadto, czy nastąpiło zwiększenie bądź zmniejszenie wartości nieruchomości, po jej wywłaszczeniu, w myśl art. 140 ust. 4 u.g.n. Zgodnie z przepisem art. 140 ust. 4 u.g.n. w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Zgodnie z operatem szacunkowym z dnia 2 października 2023 r. wartość nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia wynosi 71 800,00 zł. Na wartość tę składa się wartość gruntu (57 205,00 zł) i wartość drzewostanu (14 573,00 zł). Wartość nieruchomości wg stanu na dzień zwrotu, obejmująca wartość gruntu (57 209,00 zł) i wartość drzewostanu (60 482,00 zł) bez uwzględnienia zmian w otoczeniu i przeznaczeniu, wynosi 117 700,00 zł. Różnica stanowi kwotę 45 900,00 zł, o którą zwiększyła się wartość nieruchomości. Wysokość należnego do zwrotu odszkodowania jest sumą kwoty 15 930,35 zł i kwoty 45 900,00 zł, co daje wynik 61 830,35 zł. Kwotę 61 830,35 zł powinni zwrócić spadkobiercy osoby wywłaszczonej w celu dokonania rozliczeń z tytułu orzeczonego na ich rzecz zwrotu nieruchomości. Po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, tj. po eksploatacji piasku, Z. zrekultywowały teren i zrzekły się użytkowania. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy Ł. nr 8221/4/1/81 z dnia 9 grudnia 1981 r. grunty zostały przekazane Nadleśnictwu K. i ponownie zalesione przez Nadleśnictwo. Eksploatacja piasku bezspornie stanowi realizację celu publicznego, na który pozyskana była sporna nieruchomości. Z racji zrealizowania w pełni celu wywłaszczenia nie można więc rozważać zmniejszenia wartości nieruchomości. Wszystkie kolejne działania podejmowane na gruncie przez podmioty legitymujące się tytułem do gruntu mieszczą się w granicach wykonywaniu uprawnień tych podmiotów i są zgodną z prawem konsekwencją spożytkowaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia. Jak stanowi przepis art. 139 u.g.n., nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. Wg stanu na dzień wywłaszczenia działka była porośnięta drzewostanem leśnym o wartości 14 573,00 zł. Był to drzewostan sosnowy z udziałem 1 brzozy, bez podszytu, runo - ściółka, miejscami jałowiec. Jak wynika z wyliczeń przedstawionych w operacie szacunkowym z 2 października 2023 r., obecny las (jest to inny las aniżeli z dnia wywłaszczenia, zasadzony po wydobyciu piasku, po 1981 r.) składa się w większości z sosny z domieszką brzozy i przedstawia wartość 60 482,00 zł. Różnica pomiędzy wartościami obu drzewostanów stanowi czynnik zwiększenia wartość zwróconej nieruchomości. Poprzez zrealizowanie celu wywłaszczenia, polegającego na wydobyciu piasku kwarcowego, został ukształtowany określony stan faktyczny. Po wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia podmiot publiczny mógł więc zagospodarować teren w sposób dowolny (np. poprzez zalesienie), jak też w sposób dowolny terenem rozporządzać. Istniejący na dzień zwrotu stan faktyczny może być zatem wynikiem innego niż cel wywłaszczenia, ale legalnego sposobu zagospodarowania nieruchomości, co należy ocenić w kategoriach zwiększenia wartości nieruchomości. Z powyższych ustaleń wynika bezsprzecznie, że cel publiczny, na który wywłaszczono sporną nieruchomość, został zrealizowany. Realizacja celu polegającego na wydobyciu piasku wiązała się z koniecznością wycinki lasu porastającego grunt. Po ponownym zalesieniu wartość drzewostanu przewyższa wartość dawnego drzewostanu, a to oznacza, że nastąpiło zwiększenie wartości nieruchomości w rozumieniu art. 140 ust. 4 u.g.n. Wycinka lasu była bowiem ściśle powiązana z realizacją celu publicznego i stanowiła element tej realizacji. Skoro cel publiczny został zrealizowany późniejsze zalesienie terenu, przewyższające wartość wcześniejszego drzewostanu, stanowi o zwiększeniu wartości nieruchomości zgodnie z przepisem. Zaistniały stan faktyczny (inny drzewostan, o wyższej wartości) na zwracanej nieruchomości, po myśli art. 139 u.g.n. nie może być kwestionowany przez osoby uprawnione do otrzymania zwrotu nieruchomości. Jeżeli stan faktyczny wpływa na wzrost wartości zwróconej nieruchomości, osoby te zobowiązane są dokonać rozliczeń w trybie art. 140 ust. 4 u.g.n. W okolicznościach sprawy, skoro cel publiczny został zrealizowany, podmiot publicznoprawny mógł zagospodarować grunt według potrzeb. Wszelkie nakłady poczynione przez podmiot publicznoprawny legitymujący się tytułem do gruntu, przyczyniające się do wzrostu wartości nieruchomości podlegają więc rozliczeniom na podstawie omawianego przepisu. Z kolei realizacja celu publicznego w postaci eksploatacji piasku oznacza, że nie można tej realizacji (wydobycia piasku) oceniać w kategoriach zmniejszenia wartości nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n. Nieruchomość była bowiem wywłaszczona w celu pozyskania piasku i cel ten został zrealizowany. Eksploatacja piasku była wynikiem celowej, zgodnej z wywłaszczeniem i obowiązującymi przepisami prawa, realizacji przypisanych podmiotowi publicznoprawnemu uprawnień do nieruchomości. Podkreśla się, że publiczny właściciel nie wykorzystał nieruchomości w sposób dowolny, ale w pełni zgodny z celem publicznym uzasadniającym wywłaszczenie, co eliminuje możliwość zastosowania przepisu w omawianym zakresie. Istniejący na dzień zwrotu stan faktyczny jest zatem wynikiem realizacji celu wywłaszczenia i nie powoduje konsekwencji odszkodowawczych w kategoriach zmniejszenia wartości nieruchomości. Trzeba mieć ponadto na uwadze, że stan ten został ukształtowany przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w dobie poprzednich regulacji prawnych, tj. w dobie obowiązywania ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, kiedy eksploatacja piasku kwarcowego stanowiła cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie, a wywłaszczenie w celu wydobycia kopaliny nie mieściło się w definicji tzw. szkody górniczej. Wywłaszczenie i realizacja celu wywłaszczenia nastąpiły w czasie obowiązywania tej samej ustawy z 1958 r. Art. 136 ust. 1 u.g.n. wprowadza zakaz użycia nieruchomości na cel inny, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zatem jedynie wykorzystanie spornego gruntu w inny sposób niż eksploatacja piasku uzasadniałoby zastosowanie przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n. dotyczącego zmniejszenia wartości nieruchomości. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Jak wiadomo, co nie budzi żadnych wątpliwości, nieruchomość wykorzystano w celu eksploatacji piasku, czyli zgodnie z celem wywłaszczenia w wyniku legalnego wykonywania prawa własności. Obowiązek rozliczeń z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości zaistniałby jedynie w sytuacji, gdyby wykonywanie prawa własności przez podmiot publicznoprawny nie stanowiło realizacji celu wywłaszczenia, a zatem, gdy grunt byłby wykorzystany wyłącznie w inny sposób, aniżeli wydobycie piasku. Niezasadne byłoby uznanie, że istnieją podstawy, aby przy obliczaniu wysokości należnego do zwrotu odszkodowania uwzględnić zmniejszenie wartości nieruchomości spowodowane działaniami stanowiącymi realizację celu wywłaszczenia. Zauważyć też trzeba, że podmiot publicznoprawny nie odstąpił od realizacji celu publicznego doprowadzając cel do końca, jak też wykazał się dbałością o sporny teren. Podkreśla się, że przedmiotem roszczenia o zwrot nieruchomości jest restytucja stanu prawnego nieruchomości sprzed wywłaszczenia. Stosownie do przepisu art. 139 u.g.n. (nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu), w ramach roszczenia nie następuje jednak restytucja stanu faktycznego nieruchomości. Przepis ten zwalnia podmiot publicznoprawny z obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu z dnia wywłaszczenia, a co za tym idzie, w przypadku nieodwracalnych zmian powstałych na skutek realizacji celu wywłaszczenia nie powstaje z tej przyczyny obowiązek odszkodowawczy. Spożytkowanie nieruchomości na cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie nie stanowi zmniejszenia wartości, o którym mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n. Obliczając w niniejszej decyzji wysokość należnego do zwrotu odszkodowania uwzględnić należy, że W.B. zwrócił odszkodowanie orzeczone decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia 15 maja 2002 r. nr SP.VI.7724-34/TM/2002 w wysokości 7 850,00 zł w ramach zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Kwotę tę, po zwaloryzowaniu, należy odjąć od sumy 15 930,35 zł i 45 900,00 zł (zwiększenie wartości nieruchomości), tj. od 61 830,35 zł. Po zwaloryzowaniu kwota 7 850,00 zł wynosi 15 949,86 zł. Od kwoty 15 930,35 zł z tabeli 1, powiększonej o kwotę 45 900,00 zł, czyli od 61 830,35 zł należy odjąć 15 949,86 zł z tabeli 2, co daje wynik 45 880,49 zł. Kwotę 45 880,49 zł spadkobiercy W.B. powinny zwrócić tytułem zwrotu otrzymanego za wywłaszczenie odszkodowania powiększonego o zwiększenie wartości nieruchomości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w łodzi skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, podnieśli zarzuty naruszenia: 1) art. 104 § 1 k.p.a. polegające na nierozstrzygnięciu przez Wojewodę Łódzkiego sprawy odszkodowania za wydobyty piasek mimo orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 października 2024 r. w sprawie II SA/Łd 551/24, więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji, opartego na jasnej wykładni prawa, wskazującej na potrzebę rozstrzygania o wszelkich odszkodowaniach w jednym postępowaniu, co oznaczać musiało, że w postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją rozstrzygnięto jedynie o części odszkodowania należnej do zwrotu przez spadkobierców W.B. z tytułu dokonanego zwrotu nieruchomości wywłaszczonej bez rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za wydobyty piasek a w objętej tym orzeczeniem decyzji Wojewody Łódzkiego Sąd jednoznacznie ustalił, że Wojewoda błędnie przyjął, że kwestia odszkodowania za piasek objęta jest prawomocnym rozstrzygnięciem, gdy w istocie nie przeprowadzono dogłębnego postępowania dowodowego, co stanowi naruszenie: 2) art.138 § 1 pkt.2 k.p.a. przez uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, mimo że w części dotyczącej odszkodowania za piasek postępowanie prowadzono z naruszeniem art. 7,77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i z pominięciem przepisów obowiązujących w dacie wywłaszczenia, co w oczywisty sposób wywarło wpływ na rozstrzygnięcie, 3) art. 107 § 3e w zw. z art. 107 §1 pkt. 6 przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa i wiążącej organ wykładni prawa dokonanej przez WSA w wyroku z 9 października 2024 r. w sprawie II SA/Łd 551/24 wskazującej na konieczność rozpatrywania wniosku o odszkodowanie w jednym postępowaniu. 4) art. 153 p.p.s.a przez świadome zlekceważenie poglądu prawnego wyrażonego przez WSA w wyroku z 9 października 2024 r. mimo, że został on jasno wyrażony na gruncie tego samego stanu u faktycznego i kompetencji tego samego organu a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu sądu wiązać winny w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, co jest szczególnie dotkliwe, gdy organ prowadzi postępowanie przez 33 lata i wszystkie błędy są przez organ w sposób oczywisty zawinione, co nie tylko nie buduje a przekreśla zaufanie obywatela do władzy publicznej. 5) art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że ustalenie odszkodowania za piasek wydobyty z wywłaszczanego gruntu dochodzone być winno na podstawie art. 140 ust.4 u.g.n z pominięciem art.129 ust.5 pkt.3 u.g.n. i §4 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 stycznia 1954 r. w sprawie określenia kopalin, których poszukiwanie i wydobywanie podlega prawu górniczemu, wydane na podstawie art. 1 ust. 2 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. Nr 29, poz. 113) obowiązujących w dacie wywłaszczenia, za który nie ustalono i nie wypłacono odszkodowania, co naruszyło istotę prawa własności w rozumieniu art. 31 ust.3 Konstytucji RP we zw. z art. 22 i 64 ust.2 i 3 ustawy zasadniczej. Powołując takie zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd uznał, że zawiera ona uchybienia tego rodzaju, które musiały skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia, a także decyzji organu I instancji. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi przypomnienie, że na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 13 grudnia 1961 r. nr [...], wydanej na wniosek Z. zajmujących się produkcją cegły silikatowej, dokonano wywłaszczenia, między innymi, nieruchomości o pow. 1,7074 ha położonej w T., w celu eksploatacji piasku kwarcowego. Zaświadczeniem nr [...] z dnia 15 lipca 1959 r. zatwierdzona została lokalizacja szczegółowa Zakładów wraz z kopalnią piasku, obejmującą sporną nieruchomość. Współwłaścicielom wywłaszczanej nieruchomości, tj. W.B., M.B. i A.B., przyznano odszkodowanie wynoszące 18 520,35 zł, w tym za grunt o pow. 1,7074 ha w wysokości 6 658,86 zł i za drzewostan w wysokości 11 861,49 zł. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia 17 listopada 1992 r. nr G.7243/3/92, zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia 25 listopada 2002 r. nr GK.7243/3/92/02, orzeczono o zwrocie na rzecz W.B. nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 1,7009, nr [...] o pow. 0,0067 ha, położonej w T., mimo że wywłaszczone nieruchomości zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że eksploatacja piasku prowadzona była zgodnie z celem wywłaszczenia, zaś po wyczerpaniu złoża i zaprzestaniu działalności wydobywczej, grunty zostały zrekultywowane i zalesione. Zgodnie z leśnym charakterem, w 1981 r. grunt został przekazany w zagospodarowanie Nadleśnictwu K.. Orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości rodzi obowiązek dokonania wzajemnych rozliczeń, przy czym w rozpoznawanej sprawie wiążące dla organów orzekających winno być stwierdzenie zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2008 r., II SA/Łd 616/08, że "Organy ferujące rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie prawidłowo skonstatowały, iż przepis art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) stanowi podstawę do oceny zasadności zgłoszonego przez skarżących żądania wypłaty odszkodowania za wydobyty z terenu ich nieruchomości piasek kwarcowy. Przepis ten określa, iż w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa (art. 140 ust. 1 i 2 omawianej ustawy). Najważniejszy z punktu widzenia istoty niniejszej sprawy jest przepis ust. 4 tegoż art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, iż w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne są dwie konstatacje i obie są niewątpliwe. Po pierwsze wskazany powyżej przepis nakazuje organowi – w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – w sposób kompleksowy rozstrzygnąć kwestię odszkodowania, a więc uwzględnić także ewentualne zmniejszenia bądź zwiększenia wartości nieruchomości (...)". W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 616/08, jednoznacznie przesądził, że kwestia roszczeń związanych z wydobytym piaskiem powinna być kompleksowo rozstrzygnięta w jednym postępowaniu, obejmującym również kwestie ustalenia odszkodowania należnego do zwrotu przez spadkobierców W.B. na rzecz Skarbu Państwa. Innymi słowy kwestia wzajemnych rozliczeń między stronami wynikających z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinna uwzględnić także ewentualne zmniejszenie bądź zwiększenie wartości nieruchomości. Stanowisko takie wyrażono również w wyroku tut. Sądu z dnia 9 października 2024 r., II SA/Łd 551/24. Zaskarżona decyzja nie realizuje ww. stanowiska Sądu. Przywoływane przez organ w zaskarżonej decyzji argumenty dotyczące tego, że wydobycie piasku nastąpiło w związku z celem wywłaszczenia, dlatego nie sposób uznać, że doszło do zmniejszenia wartości nieruchomości nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa, na żadne zresztą nie powołano się w uzasadnieniu decyzji. W tym miejscu przypomnieć należy, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenia prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji orzeczenia WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 616/08 należy kolejny raz stwierdzić, że organy dokonujące rozliczeń będących następstwem orzeczonego zwrotu nieruchomości winny dokonać tychże rozliczeń z uwzględnieniem art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznając, że na skutek wydobycia piasku wartość nieruchomości uległa zmniejszeniu. Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji wezmą pod uwagę powyższe rozważania. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 153 p.p.s.a., co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 par. 2 p.p.s.a. dc