II SA/Łd 671/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. i J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. II SA/Łd 671/09 U Z A S A D N I E N I E Z. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2009 r. skarżący zostali solidarnie wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 złotych. Wymagany wpis uiszczony został w dniu 11 września 2009 r. Następnie, w dniu 29 września 2009 r. skarżący wystąpili z wnioskami o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem dochodów małżonków są emerytury w łącznej wysokości 1.786,00 złotych. Skarżący posiadają drewniany dom o powierzchni 45 m kw. położony na działce o powierzchni 1,7 ara. Strona nie deklaruje posiadania innych wartościowych składników majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosków o skarżący wskazali, iż znaczna część dochodów przeznaczona jest na leki, a same emerytury wystarczają jedynie na skromne życie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza okoliczności przedstawionych przez skarżących w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Strona w sposób dostateczny wykazała bowiem, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym świadczy przede wszystkim sytuacja rodzinna i materialna, którą kształtuje w znacznej mierze wysokość osiąganych dochodów. W tym miejscu warto zwrócić uwagę, iż zwolnienie od kosztów sądowych przyznane na mocy postanowienia sądowego może wywoływać określone skutki prawne jedynie od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy, nie działa zaś wstecz. Powyższe oznacza, iż zwolnienie od kosztów sądowych na mocy niniejszego postanowienia nie może mieć wpływu na fakt uprzedniego uiszczenia przez stronę skarżącą kwoty wymaganego wpisu sądowego. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. A. T. – P.