II SA/Łd 671/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. i M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. A. P. II SA/Łd 671/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił J. M. i M. M. przyznania prawa pomocy. W terminie prawem przewidzianym, dniu 18 sierpnia 2014 r., skarżący złożyli sprzeciw podkreślając, iż nie zgadzają się z oceną zawartą w zaskarżonym postanowieniu, że przedłożone oświadczenie nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących. Zwrócili uwagę, iż przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest decyzja o pozwoleniu na budowę lecz decyzja ustalająca warunki zabudowy, a skoro tak budzi zastrzeżenia strony żądanie przedstawienia źródeł finansowania inwestycji budowlanej. W wykonaniu zarządzenia sądu z dnia 29 sierpnia 2014 r., w związku z ustaleniem, iż informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r., są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, skarżący zostali wezwani do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w terminie 14 dni. Stosowne wezwania skarżący odebrali w dniu 4 września 2014 r., zatem termin do uzupełnienia dokumentów upływał z dniem 18 września 2014 r. W dniu 18 września 2014 r. do akt sprawy przedłożono pismo skarżących z wnioskiem o przedłużenie terminu uzupełnienia dokumentów do dnia 23 września 2014 r. Jak wynika ze stempla pocztowego na przesyłce, przedmiotowe pismo skarżący nadali w dniu 16 września 2014 r. W dniu 8 października 2014 r. wpłynęło, nadane w dniu 4 października 2014 r., pismo skarżących, w którym podtrzymali wcześniejsze wnioski dotyczące przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu pisma zwrócili uwagę, iż aktualnie spłacają zobowiązania z tytułu zainstalowania miejskiego ogrzewania, nadto ponieśli koszty remontu domu. Załączyli kopie faktur potwierdzających aktualne wydatki z tytułu opisanych zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej przywoływana jako: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W ocenie Sądu sytuacja rodzinna i materialna przedstawiona przez stronę skarżącą nie uzasadnia oceny, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżeństwo mieszka w 120 m² domu, utrzymuje się z emerytury skarżącego w wysokości 2100 zł i wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie 1600 zł. Skarżący posiadają także 294m² działkę. Oświadczyli, iż nie posiadają lokat bankowych, nie przedłożyli jednakże żadnych dodatkowych dokumentów, do których złożenia zostali wezwani, jak chociażby wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiągniętych w 2013 i 2012 roku. Wypełniając urzędowy formularz o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uzasadnili, poprzez wskazanie odpowiednich faktów, okoliczności, z których wynika, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Podobnie w później złożonym sprzeciwie i pismach uzupełniających sprzeciw nie zawarli takiego uzasadnienia skupiając się na kwestiach merytorycznych dotyczących przedmiotu zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego w ocenie Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Argumentem przemawiającym za przyznaniem skarżącym prawa pomocy nie może być wyłącznie podnoszona przez stronę okoliczność poniesienia wydatków na remont mieszkania i przyłączenia do miejskiej instalacji grzewczej. Wydatki te nie mogą usprawiedliwiać przerzucenia kosztów na ogół społeczeństwa, w sytuacji gdy to skarżący inicjują postępowanie sądowe. Należy bowiem mieć na uwadze regulację przepisu art. 199 p.p.s.a., w którym ustawodawca wskazał wprost, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwrot "gdy osoba ta wykaże", zawarty w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Innymi słowy, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i musi odmówić przyznania prawa pomocy. Osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej oraz członków jej rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. Norma z art. 255 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśniania wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niewywiązanie się z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Innymi słowy, niezłożenie wymienionych w art. 255 p.p.s.a. oświadczeń i dokumentów stanowi niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z sądem, co może stanowić podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 25 września 2014 r., sygn.akt I OZ 791/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej strony nie zostały wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy. Strona nie wykazała, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia. A. P.