II SA/Łd 674/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Anna Stępień, Sędziowie del. NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] ([...]), 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 674/01 Uzasadnienie Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] ([...]), wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.), art. 42, art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229) i § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz. 48 z późn. zm.) stwierdził zdatność do użytku i udzielił K. B. pozwolenia na użytkowanie budynku magazynu wyrobów gotowych, opakowań i wiaty przy przetwórni warzyw i owoców zlokalizowanego w miejscowości D. przy ul. A. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że Urząd Rejonowy w W. decyzją z dnia [...] nakazał A. M. opracować w określonym terminie inwentaryzację rozbudowy zakładu przetwórni warzyw i owoców zlokalizowanej na przedmiotowej nieruchomości, uzgodnić z jednostkami opiniującymi oraz opracować projekt zmian i przeróbek wynikających z uzgodnień, wykonać te zmiany oraz uzyskać pozwolenie na użytkowanie. K. B. dnia 7 lutego 2000 r. zwróciła się z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku dołączając wymagane przepisami dokumenty. Na podstawie zebranych materiałów stwierdzono zdatność przedmiotowego budynku magazynu wyrobów gotowych, opakowań i wiaty do użytku. Na skutek wniesionego przez E. M. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że o możliwości zalegalizowania tego budynku zrealizowanego w drodze samowoli orzekł Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] nakazując A. M. opracować inwentaryzację rozbudowy Zakładu Przetwórni Warzyw i Owoców, uzgodnić z jednostkami opiniującymi, opracować projekt zmian i przeróbek wynikających z uzgodnień, wykonać te zmiany oraz uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Po wykonaniu projektu budowlanego - inwentaryzacji i złożeniu przez K. B. wniosku o pozwolenie na użytkowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do Starosty [...] - organu właściwego do wydania pozwolenia na użytkowanie. Z przedłożonego projektu wynika, iż przedmiotowy budynek wybudowany został częściowo w pasie drogi oznaczonej nr 402, co jest niezgodne z ustaleniami art. 43 ust. l ustawy z 21 marca 1985r o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. nr 71, poz. 838) stanowiącego, iż obiekty budowlane przy drogach gminnych powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, co najmniej 6 m. Opinia zawarta w piśmie Urzędu Miasta i Gminy w D. z dnia 19 stycznia 2000 r. dotycząca wykupu części dróg gminnych oznaczonych nr ewid. 343 i 402 zajętych przedmiotowymi budynkami zakładu przetwórstwa warzyw i owoców nie może być uznana za zezwolenie właściwego zarządcy dróg, o którym mowa w art. 39 ust. 3 wyżej powołanej ustawy, na zlokalizowanie obiektu w pasie drogowym. Zważywszy, iż usytuowanie spornego budynku stanowi naruszenie ustaleń zawartych w art. 5 ust. l pkt 6 i ust. 2 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126) dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, należało orzec jak w sentencji. Zgodnie z art.83 ust. l Prawa budowlanego organem właściwym do prowadzenia postępowania i orzeczenia, co do losów przedmiotowego samowolnie wybudowanego obiektu jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. W swojej skardze K. B. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Podniosła, iż po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie załączając do wniosku również stanowisko Urzędu Miasta i Gminy w D. w sprawie pozytywnego załatwienia wniosku dotyczącego odsprzedania pasa drogi o szerokości około 30 cm zajętego wybudowanymi budynkami po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, co, jej zdaniem, jest równoznaczne z dyspozycją terenu i uzgodnieniem przybliżenia budynku z właścicielem drogi gminnej do wytyczonej budynkami granicy. Zaznacza, że w D. i okolicach występują setki przypadków, w których budynki są zlokalizowane w granicy dróg krajowych i użytkowanie tych dróg odbywa się bez przeszkód. Organ I instancji swoją decyzją stwierdził zdatność do użytku i udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku magazynu wyrobów gotowych, opakowań i wiaty przy przetwórni warzyw i owoców w D. przy ul. A. Organ odwoławczy jednak uchylił tą decyzję i odmówił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku ze względu na to, że wybudowano go częściowo (około 30 cm) w pasie drogi gminnej oznaczonej nr 402, co, zdaniem tego organu, jest niezgodne z ustaleniami art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838) stanowiącego, iż obiekty budowlane przy drogach gminnych powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni, co najmniej 6,00 m. Jednak ust. 2 tegoż artykułu, mówi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy zarząd dróg może wyrazić zgodę na usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określono to w ust. 1. Skarżąca uważa, że jest możliwość przesunięcia drogi na wysokości wybudowanych budynków o pas zajęty przez te budynki z uwagi na fakt, że jest właścicielką łąki po drugiej stronie. Nie wzięto również pod uwagę faktu, że wartość naniesień jest większa od wartości gruntu, na którym stoi przedmiotowy obiekt. Zarzuca organowi odwoławczemu nieprzeprowadzenie w sprawie oględzin i przez to wydanie decyzji bez znajomości stanu faktycznego sprawy. Podnosi, że zatrudnia 25 osób na stałe, a w sezonie do 80 osób i płaci podatek od nieruchomości w wysokości 25 tysięcy zł. Wspomaga też swoimi przetworami Dom Opieki Społecznej w S. Uważa, że przedmiotowa droga jest zarośniętym nieużytkiem o szerokości 3,00 m a nie 6,00 m jak podniesiono w odwołaniu, który prowadzi do terenów bagiennych. Odwołujący się posiada dojazd do swojej posesji posiada od drugiej strony tj. ul. B, przy której to mieszka. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił dodatkowo, że organ może przeprowadzić oględziny, które w rozpatrywanej sprawie nie były niezbędne, usytuowanie budynku w pasie drogowym wynika bowiem z mapy sytuacyjno-wyskoościowej. W licznych pismach stanowiących ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę i uzupełniających skargę K. B. kwestionuje stanowisko organu odwoławczego. Załączyła m.in. pismo Urzędu Miasta i Gminy w D. z 28 maja 2001 r. wyrażające zgodę na aktualną lokalizację przedmiotowych budynków w stosunku do dróg gminnych. W piśmie z 25 lutego 2002 r. skarżąca podnosi, że w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta D. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta i Gminy w D. z dnia [...] działki nr 343 i 402 zapisane są pod symbolem R - funkcja dominująca uprawy polowe. Jedynie w ewidencji gruntów figurują one jako mienie komunalne Gminy D. – droga gminna. Pismem z 15 października 2002 r. skarżąca poinformowała Sąd, iż 15 października 2002 r. w Sądzie Rejonowym w W. w sprawie [...] zawarta została ugoda "o przeniesieniu własności działek 402/1 i 3431 o powierzchni 0,0151 ha na rzecz K. B. od gminy D.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ odwoławczy powołuje się w uzasadnieniu swojej decyzji na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126), natomiast w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 26 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Przedmiotem postępowania jest bowiem legalizacja samowolnie zbudowanych w okresie do 30 grudnia 1993 r. obiektów budowlanych wchodzących w skład Zakładu Przetwórni Warzyw i Owoców, co wynika z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] nakazującej opracować w określonym terminie inwentaryzację rozbudowy zakładu przetwórni warzyw i owoców zlokalizowanej na przedmiotowej nieruchomości, uzgodnić z jednostkami opiniującymi oraz opracować projekt zmian i przeróbek wynikających z uzgodnień, wykonać te zmiany oraz uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Przesądza to, zdaniem składu orzekającego o konieczności zastosowania w oparciu o art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Już tylko to uchybienie organu odwoławczego stosującego w rozpoznawanej sprawie niewłaściwe przepisy, winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej jednak sprawie można dopatrzyć się także wielu innych naruszeń prawa: nie wyjaśniono bowiem stanu faktycznego sprawy – nie wiadomo, na czym opiera się organ odwoławczy twierdząc, iż budynki skarżącej znajdują się w pasie drogowym drogi gminnej. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Burmistrza Miasta i Gminy w D. z dnia 9 czerwca 2000 r. adresowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wynika, że zgodnie z Miejscowym Planem Szczegółowym Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości D. zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] zmienionego uchwałą nr [...] z dnia [...] działki oznaczone nr 393/2, 395/2 i 393/1 położone w D. znajdują się na terenie upraw polowych. Z pisma uzupełniającego z dnia 6 października 2000 r. wynika, że plan ten nie zawierał określonej linii zabudowy do drogi 402 oraz zapisu o możliwości realizacji przetwórni na wymienionych działkach. W aktach brak jest wyrysu i wypisu z tego planu, co uniemożliwia Sądowi prawidłową ocenę tych faktów. Załączony przez skarżąca wyrys i wypis z planu zagospodarowania przestrzennego odnosi się do planu uchwalonego w 1994 r., a więc już po zaistnieniu samowoli budowlanej. Nie ustalono w toku postępowania administracyjnego, kim jest E. M., który wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji – jaki ma interes prawny w przedmiotowej sprawie, a w szczególności czy jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości. Nie odniesiono się też w zaskarżonej decyzji do przyczyny faktu, iż adresatem decyzji z [...] Kierownika Urzędu Rejonowego była A. M., podczas, gdy z zawartych w aktach administracyjnych aktów notarialnych wynika, że właścicielami nieruchomości i inwestorami byli K. i A. małż. B., natomiast jak wynika z kserokopii wniosku o stwierdzenie nabycia spadku skierowanego do Sądu Rejonowego w W., A. M. była córką A. B. Na marginesie trzeba odnieść się do dołączonego do akt sądowych pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 21 stycznia 2002 r. adresowanego do strony, który powołuje się w tym piśmie na okoliczność, iż zgodnie z art. 201 § 1 i 2 k.p.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji. W ocenie Sądu, powoływanie się po upływie 6,5 roku od uchylenia przepisów na ich treść jako przepisów obowiązujących jest faktem wartym, co najmniej odnotowania. Dodać należy, iż z uwagi na rolę sądu administracyjnego, którą jest kontrola legalności zaskarżonych do Sadu aktów lub czynności organów administracji według stanu prawnego i faktycznego sprawy z dnia podjęcia aktu lub czynności bez wpływu na orzeczenie Sądu pozostaje pismo skarżącej z 15 października 2002 r. informujące o zawarciu ugody sądowej w wyniku, której stała się ona właścicielką działek gruntu, których samowolne zajęcie było przyczyną wydania przez Wojewodę [...] reformacyjnej decyzji. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji.