II SA/Łd 674/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Asystent sędziego Marcelina Chmielecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skarg K. G. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargi. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz K. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie przyłącza linii energetycznej kablowej SN i słupa energetycznego, drogi wewnętrznej z placem manewrowym oraz jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działce nr [...] i [...] (zjazd z drogi), obręb [...], gm. K. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 71, 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227), art. 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W dniu 23 września 2009r. Burmistrz K. powiadomił o decyzji w trybie art. 49 k.p.a. oraz art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) przez wywieszenie w siedzibie Urzędu Gminy w K. zawiadomienia o podjęciu wskazanej decyzji oraz o tym, iż stronom przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za pośrednictwem Burmistrza K. w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia. Z akt organu pierwszej instancji nie wynika, jak długo to ogłoszenie było wywieszone. Z informacji znajdującej się za pouczeniem zawartym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika także, iż decyzję tę doręczono osobom uznanym za strony według odrębnego wykazu. Od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] odwołania w dniu 16 marca 2010 roku wnieśli J. S., C. B., K. G., Z. S., K. S., E. W., T. W. oraz C. W. Osobom tym nie doręczono decyzji w trybie art. 39 k.p.a. W odwołaniu, szeroko odnoszącym się merytorycznie do kwestionowanego rozstrzygnięcia, skarżący podnieśli także, że pozbawiono ich udziału w postępowaniu i zawarli wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Wskazało przy tym, iż doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 49 k.p.a. Czternastodniowy termin, liczony w dniach roboczych, do złożenia odwołania upłynął zatem z dniem 27 października 2009r. Odwołania te zostały nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 16 marca 2010r., co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został dotrzymany. SKO wyjaśniło przy tym, że decyzja ta została doręczona bezpośrednio stronom tego postępowania według wykazu sporządzonego na podstawie danych z ewidencji gruntów. Za strony tego postępowania uznano: A Sp. z o.o. – inwestora, T. W., T. L., W. L. oraz J. L. jako właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania elektrowni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, iż odwołanie skarżących nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu. W skargach na powyższe postanowienie K. G. i Z. S. oraz J. S., C. B., K. S., E. W., T. W. i C. W. zarzucili naruszenie art. 49 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wnieśli o uchylenie w/w decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w niniejszej sprawie nie dokonano zawiadomienia o decyzji w sposób zwyczajowo przyjęty nie miały miejsca. Doręczenie dokonane w trybie art. 49 k.p.a. winno dać realną możliwość zapoznania się z doręczaną decyzją. Takiej możliwości nie daje umieszczenie obwieszczenia w siedzibie organu, szczególnie jeśli się weźmie pod uwagę umiejscowienie tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w K., które stwarza możliwość zapoznania się z treścią ogłoszenia jedynie w godzinach pracy Urzędu, co jest niewystarczające chociażby z uwagi na ich godziny pracy pokrywające się z godzinami pracy Urzędu. Skarżący zakwestionowali również umieszczenie stosownego ogłoszenia na stronie internetowej organu. Zdaniem skarżących wobec uchybień przy doręczeniu decyzji Burmistrza K., w ogóle nie można uznać, iż doszło do skutecznego doręczenia im tej decyzji, a tym samym by doszło do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wobec braku doręczenia im tej decyzji, nie stała się ona ostateczną. W dniu 13 lutego 2010r. wnieśli do Wojewody [...] odwołanie wraz z wnioskami o wznowienie postępowania w sprawach dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym w dniach 3 i 4 marca 2010r. doręczono im postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], w którym wskazano, iż organem właściwym do oceny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. W tej sytuacji w dniu 16 marca 2010r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołanie od decyzji z dnia [...]. Zdaniem skarżących termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został zachowany. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego termin do wniesienia odwołań liczony od ostatniego dnia, w którym nastąpiło obwieszczenie poprzez jego umieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. w dniu 23 września 2009r. – upłynął z dniem 27 października 2009r. Skargi J. S., C. B., K. S., E. W., T. W. i C. W. zostały odrzucone postanowieniami z dnia 17 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli - czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, a także z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Istotą sprawy było zbadanie przez Sąd czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo oceniło, iż odwołanie K. G. i Z. S. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla tego typu czynności w treści art. 129 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zaś czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie odpisu rozstrzygnięcia w sprawie. Oczywiście ma to miejsce w przypadku, gdy w sprawie znajduje zastosowanie tryb doręczenia przewidziany w art. 39 k.p.a. Sposób doręczenia przewidziany w art. 39 k.p.a. nie jest jednak jedynym stosowanym przez organy administracji w toku procedowania. Inne uregulowania w tym przedmiocie zawiera art. 49 k.p.a. oraz przepisy szczególne. W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Miasta K. dokonał doręczeń ustalonym stronom w trybie art. 39 k.p.a., nadto zawiadomienia w drodze obwieszczenia dokonanego na podstawie art. 49 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 i 85 ust. 3 życie ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Z kolei w myśl art. 74 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy o udostępnianiu informacji, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, organy są uprawnione do zastosowania art. 49 k.p.a. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Skoro więc obwieszczenie nastąpiło w dniu 23 września 2009 roku, to zawiadomienie o podjętej decyzji można uznać za dokonane zgodnie z w/w przepisami po upływie czternastu dni, a zatem odwołanie złożone dopiero dnia 16 marca 2010 roku uchybia terminowi. Wątpliwości może budzić, czy prawidłowo zastosowano tryb zawiadomienia o treści wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze obwieszczenia w oparciu o art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) , gdyż organ nie ustalił w sposób bezsporny, że liczba uczestników postępowania przekraczała 20. Osobom uznanym za strony, którym należy doręczyć decyzje w trybie art. 39 k.p.a. organ doręczył rozstrzygniecie indywidualnie, w normalnym trybie, co dokumentują zwrotne poświadczenia odbioru. Jednakże zdaniem Sądu, wskazane uchybienie, choć stanowi naruszenie prawa, to jednak nie rodzi po stronie skarżących żadnego uprawnienia, a w szczególności nie "otwiera" terminu do składania środka odwoławczego przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym więc nie uzasadnia konieczności wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, tak jak postulują to skarżący. Wbrew argumentom skargi, odwołanie od postanowienia SKO z [...] nie zawiera jednak wniosku o przywrócenie terminu i próżno się go doszukiwać w treści pisma, co słusznie organ skonstatował. Podkreślić należy, że gdy organ II instancji oceni, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek – po myśli art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co tez organ prawidłowo uczynił. Należy zaznaczyć, iż powyższe wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej i nie jest zależne od swobodnego uznania organu. Natomiast, ponieważ odwołanie skarżących zawiera również wniosek o wznowienie postępowania i odwołujący się wyraźnie wskazują na przesłanki wznowienia (pozbawienie ich udziału w postępowaniu) otwarta pozostaje kwestia odrębnego rozpoznania tego wniosku przez organ I instancji. Podmiotowi, który twierdzi, że ma przymiot strony w określonym postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu tym bez swojej winy nie brał udziału, przysługuje prawo złożenia podania o wznowienie postępowania w trybie art. 145 k.p.a. i następnych, które winno być przez właściwy organ rozpoznane. Podkreślić bowiem należy, że w tym samym piśmie strony mogą zawrzeć różne żądania i kwestia ta winna podlegać ocenie organu, niezależnie od prawidłowo rozstrzygniętej przedmiotowej sprawy dotyczącej odwołania od decyzji z dnia [...]. W konsekwencji uznać należało, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w sposób prawidłowy wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu przez skarżących do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] nr [...]. W związku z tym organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego złożonego przez skarżących. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. A.D.