II SA/Łd 676/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del.NSA Anna Stępień, Sędziowie del. NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz S. J. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Łd 676/01 Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia[...], wydanym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia S. J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] nakazujące S. J. właścicielowi firmy "A" z siedzibą w Ł. przy ul. A wstrzymanie prowadzenia robót rozbiórkowych hali magazynowej zlokalizowanej na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził m. in., że w reakcji na pismo z dnia 10 stycznia 2001 r. o wstrzymanie prowadzonych samowolnie robót rozbiórkowych hali wystawowo-magazynowej zlokalizowanej w Ł. przy ul.B., stanowiącej własność firmy ,,B’’B. J., organ I instancji przeprowadził w dniu 15 stycznia 2001 r. "wizję lokalną", w wyniku, której ustalono, że na wymienionej nieruchomości znajduje się hala o konstrukcji stalowej, obłożona na zewnątrz blachą trapezową, z dachem z blachy trapezowej, o pow. ok. 920 m2 i wysokości ok. 6 m, usytuowana od strony ul. C., na odcinku 3 m w odległości l,5 m od granicy, inwestor – S. J., właściciel firmy "A" rozpoczął w dniu 10 stycznia 2001 r. roboty rozbiórkowe hali bez wymaganej przepisami zgody właściwego organu na ich wykonanie oraz bez zgody właściciela nieruchomości, do dnia dokonywania oględzin inwestor zdemontował pokrycie dachowe hali oraz ściany zewnętrzne na długości ok. 18 m. W trakcie "wizji" inwestor przedstawił fakturę z dnia 3 lutego 2000 r. dotyczącą zakupu od firmy ,,B" B. J. przedmiotowej wiaty magazynowej oraz oświadczył, iż roboty rozbiórkowe rozpoczął na podstawie "Orzeczenia technicznego w sprawie stanu wiaty stalowej ..." autorstwa mgr inż. R. K., przedstawiając jednocześnie swoje pismo z dnia 10 stycznia 2001 r. skierowane do Wydziału Urbanistyki i Architektury UMŁ Delegatura Ł.-B. o konieczności rozbiórki przedmiotowej wiaty z uwagi na istniejące zagrożenie katastrofą i zagrożenie bezpieczeństwa zatrudnionych w niej ludzi. Organ I instancji swym postanowieniem z dnia [...] nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzenia przedmiotowych robót rozbiórkowych. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy, z której wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, iż roboty rozbiórkowe zostały rozpoczęte bez uzyskania wymaganego przepisami pozwolenia, a więc z naruszeniem art. 31 Prawa budowlanego z 1994 r. Wymóg uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót rozbiórkowych był w pełni uzasadniony, albowiem przedmiotowa wiata usytuowana jest na odcinku 3 m w odległości ok. l,50 m od granicy działki. Z orzeczenia technicznego przedstawionego przez inwestora, na które powołał się on w zażaleniu, nie wynika bezpośrednio zagrożenie katastrofą budowlaną tejże wiaty. Twierdzenie inwestora zawarte w zażaleniu, o konieczności rozbiórki wiaty z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa zatrudnionych w niej pracowników, jest bezzasadne, albowiem do obowiązków właściciela należało wyłączenie wiaty z użytkowania, skuteczne jej wygrodzenie i zabezpieczenie przed dostępem osób postronnych, z jednoczesnym wystąpieniem do właściwego organu o pozwolenie na rozbiórkę. W skardze S. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów procesu. Podniósł, iż w dniu 22 listopada 2000 r. złożył do Urzędu Miasta Łodzi wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowej hali magazynowej. Ze względu na to, że przez długi okres czasu nie otrzymał żadnej decyzji, w obliczu zagrożenia życia i zdrowia pracujących na terenie wiaty pracowników i obsługiwanych klientów, oraz w związku z potwierdzającą ten fakt opinią rzeczoznawcy z zakresu konstrukcji w budownictwie i wobec zapowiedzi opadów śniegu, chcąc zapobiec ewentualnej katastrofie w oparciu o art. 31 ust. 5 (w skardze art. 31 pkt 5) Prawa budowlanego rozpoczął rozbiórkę wiaty, o czym zawiadomił Wydział Urbanistyki i Architektury Delegatury Ł.-B.. Jednocześnie przyznał, że rozbiórka została prowadzona bez uzyskania pozwolenia, jednak w obliczu zagrożenia katastrofy konstrukcji, a co za tym idzie zagrożenia bezpieczeństwa zatrudnionych pracowników i klientów skorzystał z uprawnień wynikających wprost z art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Zagrożenie realnie istniało i stwarzało oczywiste niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Podnosi, że w trakcie "wizji lokalnej" nie nakazano od razu wstrzymania rozbiórki, a uważa ponadto, że nikt odpowiedzialny, kto widział stan techniczny przedmiotowej wiaty nie miałby odwagi wstrzymać rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniósł, że w protokole z "wizji lokalnej" odbytej w dniu 15 stycznia 2001 r. znajduje się adnotacja organu o zakazie prowadzenia dalszych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności całkowicie chybione jest powoływanie się przez skarżącego na przepis art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie, z którym roboty rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Jednak stosowanie do zd. 2 tego samego przepisu rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia zamiaru jej przeprowadzenia. Skarżący bowiem nie wykazał, iż istniało zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia w zw. ze stanem technicznym owej hali. W szczególności istnienie takiego zagrożenie nie wynika z orzeczenia technicznego o stanie wiaty, na które powołuje się skarżący. Ponadto trzeba przyznać całkowitą rację organowi II instancji, który podniósł, iż w przypadku złego stanu technicznego owej wiaty należało wyłączyć ją z użytkowania, skutecznie ją wygrodzić i zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych, a jednocześnie wystąpić do właściwego organu o pozwolenie na rozbiórkę. W tej sytuacji uznać należy powoływanie się przez skarżącego na przepis art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego za nieudolną próbę "obrony" niewątpliwego faktu dokonania samowoli budowlanej. Jednak, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może wiec badać zaskarżony do niego akt także pod kątem wystąpienia w nim innych naruszeń prawa niż podniesione w skardze. Działając w tym trybie skład orzekający w niniejszej sprawie dopatrzył się innego naruszenia prawa. Przepisy art. 50 Prawa budowlanego mają bowiem zastosowanie wyłącznie do tych samowolnie wykonywanych robót budowlanych, które do chwili powoływania rozstrzygnięcia w oparciu o ten przepis nie zostały zakończone. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd zaprezentowany w tej materii przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2000 r., IV SA 228/98 dotyczący zastosowania tego przepisu wyłącznie do robót, które nie zostały jeszcze zakończone. W swoim zaś zażaleniu na postanowienie organu I instancji z 23 stycznia 2001 r., doręczonym skarżącemu w dniu 30 stycznia 2001 r. S. J. stwierdził, że: "W dniu 20 stycznia 2001 roku prace rozbiórkowe zostały zakończone". Faktu tego nie wziął pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł.. Utrzymywanie w mocy postanowienia o wstrzymaniu robót rozbiórkowych w sytuacji, w której roboty te zostały zakończone było bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy winien w takim przypadku wydać postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, jako bezprzedmiotowego. Jednocześnie zaś właściwym trybem reakcji na ewidentny fakt samowolnie przeprowadzonych robót rozbiórkowych winien być tryb określony w art. 51 ust. 3 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.