II SA/Łd 676/17
WyrokWSA w Łodzi2017-12-08
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję przyznającą świadczenie pieniężne, jeśli strona podnosi nowe okoliczności dotyczące okresu deportacji, które nie były przedmiotem pierwotnego postępowania, a których uwzględnienie mogłoby naruszyć obowiązujące prawo?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić lub zmienić ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. w oparciu o nowe okoliczności, które nie były przedmiotem pierwotnego postępowania i których uwzględnienie skutkowałoby naruszeniem obowiązującego prawa, w tym zasady trwałości decyzji ostatecznych. W przypadku świadczeń pieniężnych, decyzja Szefa Urzędu przyznaje uprawnienie, natomiast wypłata i ustalenie okresu jej przysługiwania należy do właściwego organu emerytalno-rentowego.Stan faktyczny
Skarżący S. P. domagał się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, które zostało mu przyznane decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych za okres od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Skarżący złożył wniosek o zmianę tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a., domagając się uwzględnienia okresu pobytu w obozie przejściowym oraz przyznania świadczenia od daty złożenia pierwszego wniosku (2003 r.). Organ odmówił zmiany decyzji, wskazując, że nowe okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zmiany ostatecznej decyzji, a kwestie wypłaty świadczenia należą do organu emerytalno-rentowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS
S. P. wniósł o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (tekst jedn. Dz.U. 2014 r. poz. 1001).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o przyznaniu wnioskowanego świadczenia za okres od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. (łącznie 13 miesięcy). S. P. nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W dniu 29 marca 2017 r. S. P. wniósł o zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a., zarzucając, że decyzja przyznająca mu świadczenie nie obejmuje okresu pobytu w obozie przejściowym w P.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 2 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 1, art. 4 ust, 1, 2 i 4 i art. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (tekst jedn. Dz.U. 2014 r., poz. 1001), odmówił zmiany decyzji z dnia [...] nr [...]. Organ wyjaśnił, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "słuszny interes strony". Jego zdaniem słuszny interes strony nie może prowadzić do obchodzenia innych przepisów prawa tj. w niniejszej sprawie art. 1 pkt 2 lit. "a", art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 5 ustawy. Niewątpliwie w interesie strony leżałoby naruszenie wspomnianych przepisów ustawy, jednakże organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Organ zauważył, że interes społeczny lub słuszny interes strony to pojęcia nieokreślone w ustawie, to jednak nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 155 K.p.a. jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną. Zdaniem organu zmiana zasad polityki administracyjnej, dążenie do liberalizacji oceny stanu faktycznego, zmiana wykładni przepisów prawa nie stanowią "słusznego interesu strony" w świetle art. 155 K.p.a. Pojęcie represji w rozumieniu ustawy zawiera przepis art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy, który stanowi, iż represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Decyzją z dnia [...] Szef Urzędu orzekł o przyznaniu S. P. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r., łącznie 13 miesięcy. Do wymiaru świadczenia nie doliczono okresu podlegania represjom po dniu 8 maja 1945 r., tj. po dacie zakończenia II Wojny Światowej w Europie. Pobyt na deportacji po tej dacie nie jest bowiem represją w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. "a" powołanej ustawy. Nie zaliczono 8 dni pobytu na deportacji w maju 1945 r. uznając je - zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy - za represję w niepełnym miesiącu. W odniesieniu do tej części wniosku, w której S. P. domaga się przyznania uprawnienia do świadczenia od dnia 24 kwietnia 2004 r., wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony w tymże organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia. Wypłata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 5 ust. 3). Pobyt w obozie przejściowym nie stanowi z kolei, zdaniem organu, represji w rozumieniu przepisów ustawy 2 dnia z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...).
S. P. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy żądając przyznania uprawnień od 2004 r. tj. od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie świadczenia.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz.1257) oraz art. 2 pkt 2 lit a. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, 2 i 4 i art. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2014 r. poz. 1001 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji nr [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. P., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wyjaśnił, że decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] została uchylona niekorzystna dla niego decyzja z dnia [...] nr [...], którą odmówiono mu prawa do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Kilkakrotne prośby w latach 2004 - 2015 kierowane do organu o ponowne rozpatrzenie wniosku i zmianę decyzji nie przynosiły spodziewanego efektu. Dopiero wskutek interwencji Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej przy Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej organ swoją decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...]. Nowa decyzja nr [...] przyznająca prawo do świadczenia pieniężnego została wydana na podstawie tych samych dokumentów na podstawie, których wydano niekorzystną decyzję z dnia [...]. Dodał, że na podstawie decyzji z dnia [...] przyznano uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Na podstawie decyzji z dnia [...] ZUS l Oddział w Ł. wypłaca świadczenie tylko od dnia 1 stycznia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia 6 listopada 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, według norm przepisanych, oświadczając, iż nie zostały one opłacone zarówno w całości, jak i w części. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 5 ust 1 i 2 ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 104 § 2 K.p.a. przez brak rozstrzygnięcia o całości żądania skarżącego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że S. P. wraz z wnioskiem o przyznanie uprawnienia złożył wymagane w sprawie dokumenty już w lipcu 2003 r. Podkreślił, że wraz z wnioskiem dopełnił ze swojej strony wszelkich wymaganych formalności oraz starań, aby wniosek został uwzględniony. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt postępowania, skarżący, po wydaniu decyzji z dnia [...]odmawiającej przyznania mu świadczenia, wielokrotnie zwracał się w okresie od 2004 r. do 2015 r. do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, aby organ ponownie rozpatrzył jego wniosek i zmienił krzywdzącą go decyzję. Wnioski skarżącego pozostawały jednak bez oczekiwanego rezultatu. Dopiero wskutek działań Biura Interwencji Pomocy Prawnej przy Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] przyznano skarżącemu uprawnienie do świadczenia. W świetle powyższego, z uwagi na nieprawidłową decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] skarżący pozbawiony był przez ok. 12 lat świadczeń przysługujących mu z tytułu deportacji do pracy przymusowej, tym samym poniósł stratę w wysokości ok. 20 tyś. zł. Wobec tego skarżący dochodzi zmiany decyzji z dnia [...] poprzez jej uzupełnienie i orzeczenie o wypłacie świadczeń od chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczeń, ewentualnie od chwili wydania nieprawidłowej negatywnej decyzji w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń. W ocenie skarżącego ustawa przyznaje organowi uprawnienie do przyznania świadczenia za okres wsteczny i decyzja organu z dnia [...] nr [...] powinna wskazywać termin, od kiedy przysługuje uprawnienie do świadczenia pieniężnego. Zdaniem strony skarżącej, świadczenie powinno być wypłacone z datą wsteczną od momentu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego, co miało miejsce w lipcu 2003 r., ewentualnie od chwili wydania przez organ decyzji o odmowie przyznania świadczeń, czyli od lutego 2004 r., zaś termin ten powinien zostać określony przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w decyzji. Zdaniem strony przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszeniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy poprzez to, że decyzja nie rozstrzyga istoty sprawy co do całości i nie wskazała terminu, od kiedy skarżącemu przysługuje uprawnienie do świadczenia pieniężnego. Pełnomocnik wskazał, że skarżący wyraża zgodę na zmianę decyzji we wskazanym zakresie, a żadne przepisy szczególne nie sprzeciwiają się dokonaniu żądanej zmiany. Co istotne za zmianą przedmiotowej decyzji w żądanym przez skarżącego kształcie przemawia także jego słuszny interes, bowiem wyłącznie z winy organu utracił na wiele lat przysługujące mu bez wątpienia prawo do świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżący pismem z dnia 27 marca 2017 r. wniósł na podstawie art. 155 K.p.a. o zmianę ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] uchylającej decyzję z dnia [...] i przyznającej skarżącemu uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w okresie od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. łącznie 13 miesięcy oraz odmawiającej przyznania uprawnienia w pozostałym okresie.
W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest wyłącznie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych.
Z treści art. 155 K.p.a wynika, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z omawianego przepisu wynika, że do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Decyzja taka może być wydana tylko w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Postępowanie prowadzone na podstawie cytowanego przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może przy tym polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania na podstawie omawianego przepisu stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 K.p.a. również postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Organy w trybie art. 155 K.p.a. są zatem zobowiązane jedynie do zbadania czy zaistniały przesłanki o których mowa w tym przepisie, umożliwiające weryfikację decyzji ostatecznej. Nie można jednak dokonywać takiej wykładni art. 155 K.p.a., aby umożliwić organom administracji wydawanie decyzji naruszających obowiązujące prawo. Zasada praworządności w działaniu administracji nie tylko ma prymat przed zasadą słusznego interesu strony, ale przede wszystkim interes strony nie może być uznany za słuszny, jeżeli jego uwzględnienie skutkowałoby naruszeniem obowiązującego prawa. Słuszny interes strony to taki interes strony, który nie powoduje skutku w postaci naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie w dacie składania przez skarżącego wniosku z dnia 27 marca 2017 r. obowiązywała ostateczna decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] wydana na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. i przyznająca skarżącemu świadczenie pieniężne z tytułu deportacji za okres od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. i odmawiająca świadczenia za okres następujący po dniu 8 maja 1945 r. tj. po dacie zakończenia II Wojny Światowej w Europie, przy czym nie zaliczono 8 dni pobytu na deportacji w maju, uznając je za represję w niepełnym miesiącu.
Warto w tym miejscu nadmienić, że przepis art. 16 § 1 K.p.a. ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, zgodnie z którą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.
Skarżący w swoim wniosku, opartym na regulacji z art. 155 § 1 K.p.a., domaga się weryfikacji decyzji ostatecznej z uwagi na nieuwzględnienie w decyzji przyznającej świadczenie okresu pobytu obozie przejściowym w P.. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że organ administracji w ogóle nie orzekał o tym okresie, bowiem z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika aby skarżący o przyznanie świadczenia za ten okres wnioskował. Wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia pieniężnego z dnia 8 lipca 2003 r. dotyczy okresu deportacji do Francji tj. kwiecień 1944 – marzec 1945 r. Z. M. w oświadczeniu z dnia 11 czerwca 2003 r. wskazała, że S. P.(dziadek skarżącego) był wywieziony ze wsi B. wraz z całą rodziną najpierw do obozu przejściowego w P., gdzie przebywali od lutego do kwietnia 1943 r., a następnie Niemcy wywieźli ich do Francji, gdzie przebywali i pracowali w obozie pracy przymusowej. We Francji pracowali od kwietnia 1944 do marca 1945 r. Tak samo oświadczył W. P. (brat skarżącego) w dniu 10 czerwca 2003 r., który dodatkowo wskazał, że w obozie przejściowym w P. wszyscy chodzili w pasiakach i brakowało wszystkim jedzenia. Fakt przebywania i wykonywania pracy przymusowej we Francji w okresie od kwietnia 1944 r. do 15 marca 1945 r. potwierdza ponadto zaświadczenie Dyrektora Archiwum departamentalnego regionu A. z dnia 20 marca 2001 r. Taki okres deportacji do pracy przymusowej potwierdzono także w opinii Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę z siedzibą w K. z dnia 8 lipca 2003 r. Okoliczność wykonywania pracy przymusowej w obozie przejściowym w P. (przez ojca J. P. i dziadka S. P.) skarżący podniósł natomiast dopiero w liście do Prezydenta RP z dnia 7 stycznia 2016 r. Organ w tych realiach sprawy po rozpoznaniu wniosku skarżącego, w oparciu o art. 154 § 1 K.p.a., uchylił ostateczną decyzję o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia i przyznał je za okres od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r.
Materiał zgromadzony dotychczas w sprawie nie wskazuje w żaden sposób aby skarżący wnioskował o przyznanie świadczenia za okres poprzedzający wywiezienie do pracy przymusowej do Francji, ani też aby skarżący, jego ojciec czy też dziadek pracowali przymusowo w obozie przejściowym w P.. Sam wniosek skarżącego, zeznania świadków oraz pozostałe dokumenty wskazują na wykonywanie pracy przymusowej jedynie w obozie we Francji tj. w okresie od kwietnia 1944 r. do kwietnia 1945 r., czyli w okresie za jaki świadczenie zostało przyznane.
W związku z tym, że decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, podnoszona przez skarżącego nowa okoliczność wykonywania pracy przymusowej podczas przebywania w obozie przejściowym w P., nie mogła stanowić podstawy do weryfikacji decyzji ostatecznej. Zastosowanie art. 155 K.p.a. na tle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy naruszałoby bowiem obowiązujące prawo, w tym przede wszystkim art. 16 § 1 K.p.a.
W odniesieniu z kolei do zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika skarżącego wyjaśnić natomiast należy, że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy uprawnienie do świadczenia jest przyznawane decyzją Szefa Urzędu, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Szef Urzędu jest zatem uprawniony jedynie do wydawania decyzji przyznających uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej i określających okres trwania tej deportacji, z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 powołanej ustawy lub decyzji odmawiających przyznania prawa do tego uprawnienia. Szef Urzędu nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania kwestii dotyczących wypłaty świadczenia pieniężnego, ponieważ stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie to wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony w tym organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia: 1) osobie pobierającej emeryturę lub rentę wraz z tą emeryturą lub rentą, 2) osobie mającej ustalone prawo do emerytury lub renty, której wypłata została zawieszona, kwartalnie w trzecim miesiącu kwartału. Świadczenie pieniężne wypłaca zatem właściwy organ emerytalno-rentowy. Tym samym realizacja decyzji Szefa Urzędu przyznającej uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej należy do organów emerytalno-rentowych, a do rozpoznawania odwołań od decyzji w tych sprawach właściwe są sądy pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 2 pkt 4 i § 4 K.p.c.). Organ emerytalno-rentowy określa zatem okres za jaki przysługuje wypłata świadczenia pieniężnego (z uwzględnieniem liczby miesięcy deportacji), ustala początkową datę przysługiwania tego świadczenia, o której mowa w art. art. 5 ust. 2 w związku z ust. 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym oraz wysokość świadczenia. Wbrew zatem stanowisku pełnomocnika skarżącego decyzja organu z dnia [...] nie może wskazywać terminu od kiedy przysługuje skarżącemu uprawnienie do świadczenia pieniężnego.
Uwzględniając powyższe okoliczności decyzje Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwestionowane w niniejszej sprawie uznać należy za prawidłowe.
Tym samym argumentacja skargi nie zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło