II SA/Łd 678/25

Dnia 30 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant Specjalista Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 23 lipca 2025 roku nr 149/2025 znak WOP.7721.127.2025.DM w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sieradzu z dnia 22 maja 2025 roku, nr 36/2025; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej E. M. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR Zaskarżoną decyzją z 23 lipca 2025 r. nr 149/2025, znak: WOP.7721.127.2025.DM Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sieradzu z 22 maja 2025 r. nr 36/2025, znak: PINB.7361/87/1099/MP/23-24/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu. Z akt sprawy wynika, że E. M. pismem z 5 czerwca 2023 r., które wpłynęło do organu 7 czerwca 2023 r., wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany przez P. P. ukształtowania terenu na działce nr ewid. [...], obręb [...] w S.. Autorka pisma wskazała, że podczas budowy domu jednorodzinnego na powyższej nieruchomości doszło do podwyższenia rzędnej terenu o ok. 80 cm, co doprowadziło do negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomość stanowiącą jej własność. Zdaniem wnioskodawczyni podwyższenie rzędnej terenu w toku procesu budowlanego stanowi istotne odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu. Podwyższenie terenu spowodowało zmianę stosunków wodnych stanowiąc zagrożenie dla zalewania nieruchomości wnioskodawczyni oraz powstanie na granicy działek przekraczającego przeciętną miarę uskoku. Ponadto oddziałuje ono negatywnie na jej odczucia psychiczne i wrażenia estetyczne. W trakcie oględzin działki nr [...] znajdującej się przy ul. [...] w S., obręb [...], przeprowadzonych 14 września 2023 r. dokonano pomiaru różnicy wysokości terenu na odcinku pomiędzy działkami nr [...] i [...] poprzez domiar wysokości pomiędzy powierzchnią terenu, a górną krawędzią dolnej płyty betonowego płotu, z obu stron płotu. Pomiaru na działce E. M. dokonano po wcześniejszym uzyskaniu jej zgody na wejście na działkę nr [...]. Wyniki pomiarów zostały naniesione na szkicu sytuacyjnym załączonym do protokołu. Do protokołu oględzin załączono dokumentację fotograficzną oraz pisma Prezydenta Miasta Sieradza z 23 czerwca 2023 r. i 11 sierpnia 2023 r. 19 września 2023 r. do PINB w Sieradzu wpłynęło pismo E. M. z załączonymi fotografiami z okresu 28 lipca 2021 r. - 26 kwietnia 2023 r. Pismem z 18 września 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu na działce nr ew. [...], obręb [...], zlokalizowanej w S. przy ul. [...], której właścicielami są K. i P. P.. W adnotacji z czynności urzędowych z 26 września 2023 r. wskazano, że pracownik organu dokonał kserokopii map geodezyjnych dotyczących działek nr [...] i [...] obręb [...], a mianowicie dla każdej z działek: mapa załączona do projektu budowlanego - założenia projektowe, a także mapa z inwentaryzacji powykonawczej. Następnie PINB w Sieradzu, po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z 20 października 2023 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu, na działce nr ewid. [...]. Decyzją z 18 grudnia 2023 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kontynuując postępowanie organ pierwszej instancji pismem z 24 stycznia 2024 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Sieradzu, Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie aktualnych map do celów opiniodawczych, zawierających rzędne wysokościowe dla działek w obrębie geodezyjnym [...] nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz fragmentu działki drogowej nr ewid. [...] z okresu od roku 2020 do dnia dzisiejszego. 15 lutego 2024 r. do PINB w Sieradzu wpłynęły mapy do celów opiniodawczych przekazane przez Starostwo Powiatowe w Sieradzu. Decyzją z 4 września 2024 r. organ pierwszej instancji ponownie umorzył postępowanie administracyjne. W toku postępowania odwoławczego decyzją z 27 grudnia 2024 r. organ drugiej instancji uchylił decyzję PINB w Sieradzu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ powiatowy pozyskał do akt sprawy decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z 2 czerwca 2021 r. o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Jak wynika z adnotacji służbowej z 17 stycznia 2024 r., zgodnie z zaleceniem zawartym w decyzji kasatoryjnej Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 grudnia 2024 r., przeanalizowano i porównano rzędne wysokościowe dla przedmiotowej działki znajdujące się w projekcie zagospodarowania terenu z września 2021 r. stanowiącego załącznik do decyzji nr 715/2021 Starosty Sieradzkiego z 22 września 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną linią zasilającą, zewnętrzną instalacją wodociągową oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, na działce nr [...], obręb [...] z inwentaryzacją powykonawczą z 27 kwietnia 2023 r. stanowiącą załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy z 27 kwietnia 2023 r. nr sprawy PINB.7353/294/751/303/EK/2023. Na podstawie powyższego stwierdzono, że różnica poziomu terenu w projekcie zagospodarowania terenu i na mapie - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w poszczególnych punktach działki przedstawia się następująco: A - 140.2 - projekt; 140.46 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 26 cm, B - 139.56 - projekt; 140.29 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 73 cm, C - 139.44 - projekt; 140.0 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 56 cm, D - 139.5 - projekt; 140.05 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 55 cm, E - 139.48 - projekt; 139.61 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 13 cm. W ocenie PINB w Sieradzu poprzez zmianę rzędnych wysokościowych nie zmienił się obszar oddziaływania obiektu, więc nie jest to istotna zmiana wprowadzona do projektu zagospodarowania terenu zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego. Wobec poczynionych wyżej ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sieradzu decyzją z 22 maja 2025 r., na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu, na działce nr ewid. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji E. M. podniosła, że PINB w Sieradzu błędnie ustalił stan faktyczny sprawy i powinien dalej prowadzić postępowanie. Jej zdaniem zmiana rzędnych terenu stanowiła istotne odstępstwo od projektu. Organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność dokładnego i aktualnego wywyższenia działki nr [...] w stosunku do działek ją okalających, a także ewentualnego wpływu na działki sąsiadujące. Ponadto, strona wniosła o wyłączenie organu powiatowego od załatwienia sprawy ze względu na bliskie związki inwestora z PINB w Sieradzu. Powołaną na wstępie decyzją z 23 lipca 2025 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Motywując rozstrzygnięcie organ drugiej instancji odwołał się do brzmienia art. 105 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i wyjaśnił, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest podwyższenie rzędnych terenu na działce nr [...] obręb [...], zlokalizowanej w S. przy ul. [...], w związku z realizacją decyzji Starosty Sieradzkiego z 22 września 2021 r. znak: AB.6740.637.2021 o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przedmiotowa inwestycja została już zakończona i oddana do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy z 27 kwietnia 2023 r., które zostało przyjęte przez PINB w Sieradzu bez sprzeciwu. W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy został wszechstronnie i wyczerpująco wyjaśniony. Organ powiatowy zrealizował w całości zalecenia i wytyczne zawarte w poprzednich rozstrzygnięciach ŁWINB, w szczególności w decyzji z 27 grudnia 2024 r. dotyczące przeanalizowania dokumentacji projektowej w zakresie projektu zagospodarowania działki, na której realizowana była inwestycja. ŁWINB podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w rozpatrywanej sprawie zbędne jest podejmowanie dalszych czynności dowodowych, albowiem okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby inwestor dokonał istotnego odstąpienia od projektu i w związku z tym istniała konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego. Postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie prawa budowlanego wyróżnia się istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz.U. z 2025 r., poz. 417 - dalej w skrócie "Pr. bud."). Konsekwencje materialnoprawne i formalnoprawne związane są wyłącznie z odstąpieniem istotnym, które jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a dokonane bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych (jeśli są prowadzone) i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2 Pr. bud.). W celu uniknięcia wątpliwości dotyczących kwalifikacji zmian w dokumentacji projektowej ustawodawca wprowadził w art. 36a ust. 5 Pr. bud. zamknięty katalog odstąpień mających istotny charakter i wymagających w związku z tym uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Katalog ten obejmuje m.in. odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany (art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud.). Wskazanie w art. 36a ust. 5 Pr. bud. kryteriów kwalifikowania odstąpień jako istotnych bądź nieistotnych należy uznać za podstawowy środek zapewniający obiektywizację oceny charakteru wnioskowanej zmiany pozwolenia na budowę. Katalog istotnych odstąpień ma charakter zamknięty, tzn. odstąpienie od zatwierdzonej dokumentacji ma charakter istotny, wyłącznie jeżeli jest zmianą wskazaną w art. 36a ust. 5 Pr. bud. Do istotnego odstąpienia dojdzie w przypadku wystąpienia choćby jednego z wymienionych odstępstw. Kwestia oceny została jednak pozostawiona organowi, który w ramach wykładni prawa musi dokonać dookreślania znaczenia zwrotu nieostrego, co wymaga od organu wnikliwej i wszechstronnej oceny, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz zasad ogólnych. W rozpatrywanej sprawie, analiza projektu zagospodarowania działki stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej stanowiącej załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy wykazała, że istnieją różnice w poziomie terenu działki [...] w dokumentacji projektowej i powykonawczej (porównano 5 punktów). Inwestor dokonał wywyższenia terenu, które opisane zostało szczegółowo w adnotacji służbowej PINB w Sieradzu z 17 stycznia 2024 r. Z ustaleń organu wynika, że największa różnica w zakresie rzędnych wysokościowych terenu działki wyniosła 73 cm. Jednakże nie każde odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu jest odstępstwem istotnym. Dla przyjęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego nie wystarczy ustalenie odstąpienia w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. Należy dodatkowo stwierdzić, że na skutek tego odstąpienia nastąpiło zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Wykładnia art. 36a Pr. bud. prowadzi do wniosku, że wartością chronioną w świetle powyższych przepisów jest zapewnienie takiego stanu rzeczy, by odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę nie prowadziło do wykroczenia poza przysługujące inwestorowi prawo do zabudowy, było zgodne z obowiązującym na określonym terenie ładem przestrzennym, nie naruszało norm i zasad zapewniających spełnienie wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-10 Pr. bud. Sedno rozpatrywanej sprawy stanowi kwestia, czy stwierdzone odstępstwo od rzędnych przewidzianych w projekcie skutkowało zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza granice działki inwestora. W toku postępowania nie wykazano jednak, aby doszło do takiego zwiększenia. Twierdzenia skarżącej, jakoby podwyższenie terenu działki nr [...] istotnie wpłynęło na stan wód gruntowych - zmieniając kierunek oraz intensywność odpływu wód opadowych - nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności przeprowadzone przez organ pierwszej instancji oględziny z 14 września 2023 r. nie potwierdziły, aby wprowadzone zmiany w ukształtowaniu terenu wywarły negatywny wpływ na stosunki wodne między działką nr [...] a działkami sąsiednimi. Dodatkowo, w aktach sprawy znajduje się pismo Prezydenta Miasta Sieradza z 11 sierpnia 2023 r., w którym wskazano, że przeprowadzone we własnym zakresie przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby właściciele działki nr [...] dokonali zmian w odpływie wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W konsekwencji, organ nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wskazano natomiast, że zwiększenie wilgotności gruntu na działce skarżącej może być efektem sposobu wykonania ogrodzenia posesji, które skutecznie zapobiega przewietrzaniu terenu działki, a co za tym idzie może przyczyniać się do utrzymującej wilgotności terenu. Ponadto analiza mapy do celów projektowych z 24 czerwca 2024 r. (k. 79 akt sprawy) wskazuje na aktualnie porównywalne rzędne terenu na działkach sąsiednich. W szczególności działka skarżącej przy granicy posiada podobną rzędną wynoszącą 140,0. Działki sąsiednie wykazują zróżnicowanie w ukształtowaniu terenu oscylujące 139,74, 139,9, 140,12. Tak więc rację ma PINB w Sieradzu, iż różnice w ukształtowaniu terenu nie wpływają na oddziaływanie nieruchomości Państwa P. na tereny sąsiednie. Wykonane roboty niwelacyjne miały na celu wyrównanie poziomu działki nr [...]. Ponadto strona w odwołaniu podnosi, iż pozostali sąsiedzi również wyrównali teren, nadto w stosunku do nieruchomości skarżącej również toczyło się postępowanie dotyczące wywyższenia jej działki o ok. 20-48 cm, które zakończyło się decyzją umarzającą postępowanie. Strona w toku postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które mogłyby zmienić stanowisko organów nadzoru budowlanego, poprzestając jedynie na gołosłownych twierdzeniach, że inwestycja K. i P. P. negatywnie oddziałuje na jej nieruchomość. Tymczasem wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej oraz wyrażona w art. 77 k.p.a. zasada oficjalności, które obligują organ do zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nie mogą prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, które podnosi strona. Na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co nie oznacza, że ma on obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. ŁWINB odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność dokładnego i aktualnego wywyższenia działki nr [...] w stosunku do działek ją okalających, a także ewentualnego wpływu na działki sąsiadujące wskazał, że jest on niezasadny. Odwołując się do brzmienia art. 84 § 1 k.p.a. organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała potrzeba skorzystania przez organy nadzoru budowlanego z opinii biegłego geodety. Do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wystarczające było pozyskanie dokumentacji projektowej i wykonawczej dotyczącej zagospodarowania terenu działki nr [...], która została dołączona do akt sprawy. Jej analiza doprowadziła organ do wniosku, że doszło do wywyższenia działki nr [...] w stosunku do działek ją okalających. W toku dalszych czynności dowodowych wykazano zaś, że wprowadzone zmiany nie miały jednak negatywnego wpływu na działki sąsiednie. W tym stanie rzeczy, w ocenie ŁWINB, zbędne i niecelowe byłoby przeprowadzanie kolejnego dowodu, aby wykazać istnienie okoliczności udowodnionej już przy pomocy innego środka dowodowego. W zakresie zaś zarzutu odnoszącego się do niewłaściwości PINB w Sieradzu do załatwienia niniejszej sprawy z uwagi na brak obiektywizmu i bezstronności i w związku z tym złożonego wniosku o wyłączenie tego organu od załatwienia sprawy, ŁWINB wyjaśnił, że organy administracji obowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości (art. 19 k.p.a.). Zgodnie z poglądem judykatury, wyłączenie organu, którego dotyczy wniosek o wyłączenie następuje z mocy prawa, jeżeli wystąpi jedna z okoliczności wskazanych w art. 25 k.p.a. Organ powinien badać powyższe okoliczności z urzędu, albowiem wystąpienie którejkolwiek z nich wyłącza jego właściwość. Podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia organu, albowiem organ podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 albo osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. W świetle powyższego, wobec braku innych dowodów mogących stanowić o innym stanie faktycznym niż przyjęty przez PINB w Sieradzu, ŁWINB uznał, że brak jest podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego i, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z powyższym rozstrzygnięciem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie zgodziła się E. M., która w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc zarzuty: 1. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: - niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wyprowadzenie z zebranego materiału wniosków z niego niewynikających, a częściowo ze sobą sprzecznych, odmowę przyznania wiarygodności twierdzeniom i dowodom stawianym przez wnioskodawczynię, w szczególności archiwalnej dokumentacji fotograficznej, dowodzącej sztucznego wywyższenia terenu w toku inwestycji na dz. nr [...], po zrealizowaniu już inwestycji na działce skarżącej, wbrew warunkom zabudowy i pozwoleniu na budowę, przez co doszło do zwiększonego oddziaływania obiektu - nieruchomości na dz. nr [...] na grunty sąsiednie; - nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego geodety celem weryfikacji rzędnych wysokościowych ustalonych przez geodetę na zlecenie właściciela dz. ew. nr [...] w ramach inwentaryzacji powykonawczej; - wadliwe, sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania przyjęcie, że mimo tego, że inwentaryzacja powykonawcza względem projektu zagospodarowania terenu z września 2021 r., stanowiącego załącznik do decyzji 715/2021 Starosty Sieradzkiego z 22 września 2021 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] wykazuje istotne różnice wysokości gruntu sprzed rozpoczęcia budowy oraz po realizacji obiektu wskazując wprost na wywyższenie tejże działki na poziomie nawet 73 cm to różnica ta (sama przez się) nie zwiększa obszaru oddziaływania poza działkę, na której obiekt budowalny został zaprojektowany w rozumieniu przepisów ustawy Pr. bud. i na którego budowę w takim kształcie udzielono pozwolenia; - wadliwe i w ramach uzasadnienia decyzji organów obu instancji - wewnętrznie sprzeczne przyjęcie, iż poziomy gruntów na dz. ew. nr [...] i [...] są porównywalne, podczas gdy jak wynika z danych z oględzin przy granicy różnice te wynoszą średnio ok. 50 cm, (a nie są równe 140 m.n.p.m.), co potwierdza zgromadzona przez organ dokumentacja, w oparciu o którą dokonał on rozstrzygnięcia; - pominięcie w toku ustaleń faktycznych, że postępowanie względem skarżącej zostało umorzone z uwagi na brak stwierdzenia wywyższenia nieruchomości skarżącej względem PZT złożonego przy wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (brak odstępstw); - zaniechanie prowadzenia dalszych czynności procesowych w zakresie postępowania dowodowego wobec przyjęcia, że choć dokonano wywyższenia terenu to jednak różnica ta nie zwiększa obszaru oddziaływania poza działkę, bez jakiegokolwiek badania i uzasadnienia w tej materii; - błędne zaakceptowanie wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji, które jest sporządzone w sposób wewnętrznie sprzeczny tj. z jednej strony poprzez wskazanie, że sztuczne wywyższenie terenu na dz. ew. nr [...] nie było związane z robotami budowlanymi, a zatem brak było konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę/zmianie pozwolenia na budowę, a z drugiej, że choć do wywyższenia doszło w toku procesu inwestycyjnego, to nie jest to odstępstwo istotne albowiem nie doszło do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę (bez uzasadnienia); - wadliwe oparcie się o materiał dowodowy wskazujący na dokonanie oględzin działki przy ul. [...] w S., podczas gdy wedle wiedzy skarżącej żadna nieruchomość pod tym adresem nie była przedmiotem postępowania; - nieprzeprowadzenie jakichkolwiek ustaleń w kierunku analizy oddziaływania nieruchomości oznaczonej jako dz. ew. nr [...] na nieruchomości sąsiednie mimo stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu (PZT); b) art. 105 § 1 oraz 104 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie, podczas gdy nie jest ono bezprzedmiotowe, sprawa winna być zakończona orzeczeniem merytorycznym, a nadto organ niedostatecznie wyjaśnił stan rzeczy, aby ustalić, iż nastąpiła bezprzedmiotowość po stronie przedmiotowej, arbitralnie oceniając, iż wywyższenie gruntu nie spowodowało zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu na grunty sąsiednie; c) art. 24 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 26 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dopuszczenie do wydania rozstrzygnięcia przez pracownika - piastuna organu podlegającego wyłączeniu, co skutkować może zaistnieniem wady kwalifikowanej uzasadniającej zastosowanie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 20, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1-10, art. 28 ust. 2, 36a ust. 5, art. 34 ust. 3 pkt 1, art. 50 i 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od projektu zagospodarowania działki/terenu, co uzasadniałoby wdrożenie postępowania naprawczego, choć skarżąca została de facto pozbawiona możliwości jakiejkolwiek reakcji w związku ominięciem przez właścicieli działki nr [...] procedury administracyjnej związanej z uzyskaniem/zmianą pozwolenia na budowę, a wprowadzone zmiany także w świetle obiektywnych mierników stawianych przez ustawodawcę, stanowią naruszenie przepisów ustawy, prawa wolności zabudowy i praw własności nieruchomości sąsiednich. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 30 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącej będący radcą prawnym poparł skargę i oświadczył, że działka nr [...], na wysokości której znajduje się punkt pomiarowy B, nie stanowi własności skarżącej. Podwyższenie rzędnych terenu działki nr [...] oddziałuje psychicznie i fizycznie na działkę skarżącej. Pełnomocnik skarżącej - mąż M. M. poparł skargę i wskazał, że w przypadku zwiększonej ilości opadów dochodzi do zalewania działki skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest trafna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sieradzu stwierdził, że zostały one wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie czy w stanie faktycznym sprawy niniejszej zachodziły podstawy do umorzenia przez organ postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem podwyższenia rzędnej terenu na działce nr ewid. [...], obręb [...], zlokalizowanej w S. przy ul. [...], której właścicielami są K. i P. P.. Zdaniem organów obu instancji podwyższenie rzędnej terenu na działce nr ewid. [...] nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego, ponieważ nie zwiększył się obszar oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt został zaprojektowany. Z powyższym stanowiskiem nie zgadza się skarżąca twierdząc, iż każde odstępstwo w zakresie rzędnych terenu jest odstępstwem istotnym. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572), stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W ocenie Sądu stwierdzenie przez organ bezprzedmiotowości postępowania i wydanie decyzji o jego umorzeniu wiąże się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z wystąpienia przesłanki podmiotowej bądź przesłanki przedmiotowej. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Z nadesłanych wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że kontrolowana sprawa była już trzykrotnie przedmiotem zainteresowania organów obu instancji. W drugiej z kolei decyzji kasacyjnej z 27 grudnia 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylając zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sieradzu z 4 września 2024 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania zobowiązał organ pierwszej instancji do wyjaśnienia, jakie były założenia projektowe w zakresie projektu zagospodarowania działki dotyczące zrealizowanej inwestycji - budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], a mianowicie czy projekt zakładał zmianę rzędnych działki nr [...]. Dodatkowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sieradzu został zobligowany do ustalenia czy sporne odstąpienie (jako, że w sprawie nie ma wątpliwości co do, że teren podniesiono) od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu było istotne czy nieistotne. W tym celu organ powinien zbadać, czy doprowadziło ono do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt został zaprojektowany w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. Sformułowanie "poza działkę" odczytywać należy jako każdy kierunek w przestrzeni poza działką inwestora, a nie tylko obszar oddziaływania w stronę działki skarżących. Niewystarczające jest zatem ograniczenie się do zbadania czy zwiększył się obszar oddziaływania w stronę działki skarżących, należało jeszcze rozważyć inne kierunki potencjalnego oddziaływania poza działkę inwestorów. Zdaniem organu odwoławczego, dopiero wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli na prawidłową ocenę stanu faktycznego i w zależności od poczynionych ustaleń - prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Pr. bud. lub jego umorzenie. Z poczynionych dotychczas niekwestionowanych przez strony postępowania ustaleń organów orzekających wynika, że podczas budowy domu jednorodzinnego na działce nr ewid. [...], zrealizowanej na podstawie ostatecznej decyzji Starosty Sieradzkiego z 22 września 2021 r. nr 715/2021, znak: AB.6740.637.2021 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną linią zasilającą, zewnętrzną instalacją wodociągową oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] (obręb [...]), położonej w m. S., inwestor P. P. podwyższył rzędne terenu swojej nieruchomości. Analiza akt sprawy i wydanych na ich podstawie rozstrzygnięć organów obu instancji dowodzi, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ pierwszej instancji, wbrew odmiennemu w tym zakresie stanowisku Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, zaledwie częściowo zrealizował wytyczne wynikające z decyzji kasacyjnej z 27 grudnia 2024 r. Mianowicie kontynuując postępowanie wyjaśniające organ pierwszej instancji, zgodnie zresztą z zaleceniami sprecyzowanymi w decyzji z 27 grudnia 2024 r., przeanalizował i porównał rzędne wysokościowe dla działki nr [...] znajdujące się w projekcie zagospodarowania terenu z września 2021 r. stanowiącego załącznik do decyzji nr 715/2021 Starosty Sieradzkiego z 22 września 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną linią zasilającą, zewnętrzną instalacją wodociągową oraz zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, na działce nr [...], obręb [...] z inwentaryzacją powykonawczą z 27 kwietnia 2023 r. stanowiącą załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy z 27 kwietnia 2023 r. nr sprawy PINB.7353/294/751/303/EK/2023. W rezultacie powyższej analizy organ prawidłowo ustalił, że różnica poziomu terenu w projekcie zagospodarowania terenu i na mapie - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w poszczególnych punktach działki przedstawia się następująco: - pkt A - 140.2 - projekt; 140.46 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 26 cm, - pkt B - 139.56 - projekt; 140.29 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 73 cm, - pkt C - 139.44 - projekt; 140.0 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 56 cm, - pkt D - 139.5 - projekt; 140.05 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 55 cm, - pkt E - 139.48 - projekt; 139.61 - inwentaryzacja powykonawcza; różnica wynosi - 13 cm. Za niewystarczającą należy jednak uznać ocenę organu pierwszej instancji, zaaprobowaną zresztą przez organ odwoławczy, jakoby zrealizowane wywyższenie terenu działki nr [...] nie spowodowało zmiany obszaru oddziaływania obiektu. W ślad za organem odwoławczy stwierdzić trzeba, że na gruncie Prawa budowlanego ustawodawca wyróżnia istotne i nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Tylko odstąpienie o charakterze istotnym wiąże się z obowiązkiem uzyskania przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 418) istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Według art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Definicja legalna pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", którym to zwrotem posłużono się w art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. (jak i w art. 28 ust. 2 Pr. bud.), zamieszczona została w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Przepis ten w brzmieniu, nadanym mocą art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca") z dniem 19 września 2020 r., mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że do czasu nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud., ustawodawca pod pojęciem obszaru oddziaływania inwestycji rozumiał teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Jak wynika z uzasadnienia projektu do ustawy zmieniającej (druk nr IX.121) "W definicji obszaru oddziaływania obiektu skreśla się wyrażenie "w zagospodarowaniu". Pojęcie zmiany zagospodarowania terenu może polegać na budowie obiektu budowlanego, czyli wiązać się z wykonaniem robót budowlanych, jak również odnosić się do innych zmian, niezwiązanych z budową czy wykonywaniem robót budowlanych. Prawo budowlane powinno zajmować się jedynie tą formą zagospodarowania, która dotyczy obiektów budowlanych, a zatem jedynie "zabudową". Niestety orzecznictwo sądowo-administracyjne, z uwagi na użyte w przepisie pojęcie "w zagospodarowaniu", zbyt szeroko interpretuje pojęcie obszaru oddziaływania obiektu. Jak zaznaczono w wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2018, sygn. akt: II SA/Łd 467/18: Pojęcia "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można zawężać do samych tylko "ograniczeń zabudowy" tego terenu, i w konsekwencji w tak błędnie (zbyt wąsko) określonym zakresie prowadzić analizę na tle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Potwierdza to treść definicji legalnej "obszaru oddziaływania obiektu" w brzmieniu aktualnie obowiązującym, w którym wspomniane "ograniczenia zabudowy" zostały wymienione tylko jako przykładowy rodzaj "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu". To ostatnie pojęcie ("ograniczenia w zagospodarowaniu") ma zaś niewątpliwie szerszy zakres znaczeniowy niż same tylko "ograniczenia zabudowy". (...) Przejawami takiego oddziaływania są więc np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności (...) Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.)". W wyroku WSA w Krakowie, sygn. akt: II SA/Kr 557/18, stwierdzono nawet, że: "Zdaniem Sądu uznać bowiem należy, że znaczące zintensyfikowanie ruchu po prywatnej drodze dojazdowej może być właśnie rozumiane jako zmiana zagospodarowania nieruchomości". Biorąc pod uwagę przykładowo podane wyroki, należy zauważyć, że ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne. Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego. (...) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości).". Mając zatem na uwadze cel, jaki przyświecał ustawodawcy przy nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud. oraz jego aktualne brzmienie, które organy winny uwzględnić rozstrzygając sprawę niniejszą stwierdzić trzeba, że obecnie jedynie zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt został zaprojektowany, polegające na wprowadzeniu ograniczeń w zabudowie innej działki (a nie również jej zagospodarowania jak w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) przez planowany do realizacji obiekt, stanowią przesłankę uznania odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę o charakterze istotnym. Bezspornym jest wobec tego, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych (przepisów techniczno-budowlanych, przepisów szczególnych), na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia w zabudowie tego terenu. W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy zgodnie przyjęły, że stwierdzona na gruncie rozpatrywanej sprawy zmiana rzędnych terenu inwestycji - działki nr [...], która jest okolicznością bezsporną, nie doprowadziła do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Stanowisko to należy uznać za przedwczesne, a wręcz gołosłowne i lakoniczne, ponieważ nie zostało ono poparte jakąkolwiek analizą przepisów odrębnych w tym zakresie z odniesieniem do stanu faktycznego sprawy, która znalazłaby pełne odzwierciedlenie w motywach poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć organów obu instancji. Lektura uzasadnień zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji uzasadnia konkluzję, że w toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ani tym bardziej organ drugiej instancji nie zweryfikowały z uwzględnieniem aktualnego brzmienia art. 3 pkt 20 Pr. bud. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud i odwołaniem do przepisów odrębnych (przepisów techniczno-budowlanych bądź przepisów szczególnych), czy obszar oddziaływania obiektu uległ zwiększeniu poza działkę nr [...], na której obiekt został zaprojektowany, a co za tym idzie, czy zmiana rzędnych terenu ma na gruncie sprawy niniejszej charakter istotnego odstępstwa, o którym stanowi art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. Skoro, jak stwierdził Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, wykładnia art. 36a Pr. bud. prowadzi do wniosku, że wartością chronioną w świetle powyższych przepisów jest zapewnienie takiego stanu rzeczy, by odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę nie prowadziło do wykroczenia poza przysługujące inwestorowi prawo do zabudowy, było zgodne z obowiązującym na określonym terenie ładem przestrzennym, nie naruszało norm i zasad zapewniających spełnienie wymaganych warunków technicznych, jak i użytkowych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-10 Pr. bud., to rzeczą organu było wykazanie w toku postępowania zmierzającego do oceny charakteru stwierdzonego odstępstwa, że wspomniane wyżej przesłanki zostały poddane dogłębnej i wszechstronnej analizie organu, a wyrazem tej analizy winny być rzeczowo sporządzone uzasadnienia weryfikowanych przez Sąd decyzji. Wymogom tym zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy ewidentnie nie sprostały, co świadczy o naruszeniu przezeń przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Wobec stwierdzonych wyżej uchybień, które stanowiły dostateczną podstawę usunięcia z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., art. 105 § 1 oraz 104 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. Sam fakt, że skarżąca, choć reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie powołała w toku postępowania konkretnych przepisów prawa, w świetle których na skutek wywyższenia terenu działki nr [...] obszar oddziaływania obiektu wykraczałby poza teren inwestycji, odwołując się do jej odczuć psychicznych i wrażeń estetycznych, które pozostają irrelewantne z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. w zw. z art. 35a ust. 1 Pr. bud., nie upoważniał organów do ferowania autorytarnego i gołosłownego, bo nie poddanego pogłębionej analizie i rozważaniom, stanowiska jakoby obszar oddziaływania obiektu nie uległ zwiększeniu poza terenu posadowienia obiektu. Skoro, jak zostało to już uprzednio zauważone ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, to istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej nabiera podnoszony przez skarżącą w toku postępowania, a następnie powtórzony przez jej pełnomocnika w trakcie rozprawy zarzut, że w przypadku zwiększonej ilości opadów dochodzi do zalewania działki skarżącej. Zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 - dalej w skrócie "rozporządzenie") dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Jeśli więc podwyższenie rzędnych terenu, które nie było przewidziane w pierwotnym projekcie budowlanym, doprowadziło do zmiany naturalnego spływu wód opadowych i negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, to ponad wszelką wątpliwość może ono wypełniać przesłanki istotnego odstępstwa. Organ winien zatem zweryfikować, czego dotychczas nie uczynił, czy skutkiem podwyższenia rzędnych terenu, nawet tak jak ma to miejsce w punkcie pomiarowym B o 73 cm, jest zalewanie działek sąsiednich (nie ograniczając swoich ustaleń wyłącznie do działki skarżącej), bowiem w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie, zasadne będzie twierdzenie, iż doszło do zwiększenia obszaru oddziaływania inwestycji poza teren działki nr [...]. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 2447/24 takie pojęcia jak zalewanie i naruszenie stosunków wodnych to domena Prawa wodnego, a więc co do zasady w tego rodzaju sprawach organy nadzoru budowlanego nie są właściwe. Pamiętać jednak należy, że w odniesieniu do kwestii prawidłowości odprowadzania wód opadowych organy nadzoru budowlanego mogą prowadzić postępowanie tylko w ograniczonym zakresie wyznaczonym normami prawnymi wynikającymi z § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), a mianowicie - obowiązkiem zapewnienia systemu kanalizacji deszczowej oraz zakazem zmiany naturalnego spływu wód. W tym zakresie nie jest więc wystarczające ustalenie, że dana inwestycja powstała w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę, ponieważ niezależnie od tego wymagane jest ustalenie, czy konkretnie istniejące/zastosowane już rozwiązania techniczne zostały prawidłowo zrealizowane, jak system kanalizacji deszczowej, czy też istniejący poziom gruntu nie spowodował zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu, organy powinny zbadać czy przy podwyższeniu rzędnych terenu nie naruszono § 29 rozporządzenia zakazującego zmiany naturalnego spływu wód odpadowych w celu kierowania ich na teren sąsiednich nieruchomości. Ustaleń w tym zakresie ewidentnie zabrakło, co świadczy o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. w zw. z § 29 rozporządzenia w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Dopiero po dokonaniu kompleksowych ustaleń, o których mowa w poczynionych dotychczas rozważaniach, organy będą mogłyby ocenić, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania, czy też zasadne jest wdrożenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Pr. bud. Podsumowując, Sąd wobec stwierdzonych naruszeń przepisów obowiązującego prawa uznał za konieczne usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, albowiem umorzenie kontrolowanego postępowania administracyjnego nastąpiło przedwcześnie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że aktualnym stanie prawnym zmiana rzędnych terenu inwestycji może być, choć nie w każdym wypadku, istotnym odstępstwem od projektu budowlanego. Ferowane przez skarżącą i jej pełnomocnika stanowisko, mające oparcie w przywołanym przezeń orzecznictwie sądów administracyjnych, jakoby zmiana rzędnych terenu zawsze stanowiła istotne odstępstwo od projektu budowlanego, wyrażone zostało na gruncie regulacji prawnych posiadających odmienną treść od tych, które należało uwzględnić w kontrolowanej sprawie. Aktualne brzmienie art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. nadane mu zostało przez art. 1 pkt 17 lit. c ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Do 19 września 2020 r. przepis art. 36a ust. 5 pkt 1 Pr. bud. stanowił, iż istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury. Z niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 28 ust. 2, art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Skoro dotychczas nie zostało dostatecznie ustalone, czy w stanie faktycznym sprawy odstępstwo od projektu budowlanego ma charakter istotny, to brak jest podstaw by twierdzić, że skarżąca została bezpodstawnie pominięta w postępowaniu związanym z uzyskaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wreszcie sam fakt, że inwestor P. P. pełni funkcje kierownicze, jako Dyrektor w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...], a M. P. jako kierownik w A Sp. z o.o. w S., które w całości należy do Gminy Miasta S., wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, nie stanowi podstaw wyłączenia, o których mowa w art. 24 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 26 § 2 i § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota 980 zł odpowiada równowartości wpisu od skargi - 500 zł i wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł. Kontynuując postępowanie organ uwzględni uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu, a następnie w zależności od dokonanych ustaleń oceni, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania, czy też zasadne jest wdrożenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Pr. bud. ds