II SA/Łd 680/18

Dnia 29 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na rzecz strony skarżącej A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. – na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.) – w dniu [...] ustalił w formie informacji rocznej (nr [...]) wysokość opłaty stałej za usługi wodne nr [...], w której ustaliło Oczyszczalni Ścieków [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w C. (dalej jako: "Spółka") opłatę stałą w wysokości 1 zł za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu Oczyszczalni Ścieków w D. ze zlewni o powierzchni [...] ha wskazując jednocześnie, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych: 1. za I kwartał – w terminie do 30 kwietnia 2018 roku w wysokości 0,25 zł, 2. za II kwartał – w terminie do 31 lipca 2018 roku w wysokości 0,25 zł, 3. za III kwartał – w terminie do 31 października 2018 roku w wysokości 0,25 zł, 4. za IV kwartał – w terminie do 31 stycznia 2019 roku w wysokości 0,25 zł. Spółka w piśmie z dnia [...] skierowała do organu reklamację w odniesieniu do otrzymanej informacji dotyczącej opłaty stałej za usługi wodne. Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. – na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – określił Spółce, za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 roku opłatę stałą w wysokości 1 zł za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu Oczyszczalni Ścieków w D. ze zlewni o powierzchni [...] ha. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i sięgając do treści 273 ust. 6 Prawa wodnego wyjaśnił, iż Spółka ma możliwość korzystania z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...], znak [...], w zakresie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z terenu Oczyszczalni Ścieków w D., ze zlewni o powierzchni [...] ha ujętych w system kanalizacji deszczowej wyposażony w separator Unicon – System typ 10/100, z wylotem do szczelnego rowu odpływowego z oczyszczalni ścieków, a następnie wylotem [...] do P. od K. w km 0+550, w ilości Qmaxh= 0,0616 m3/h (po przeliczeniu 0,00001711 m3/s). Wynika z tego, że Spółka zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne, bowiem opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ustala się na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, co wynika z art. 271 ust. 4 Prawa wodnego. W przywołanym przepisie wysokość opłaty stałej oblicza się jako iloczyn czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zatem bez względu na etap realizacji przedsięwzięcia podmiot podlega opłacie stałej. Opłata stała stanowi rekompensatę za gotowość środowiska wodnego, a nie za rzeczywiste korzystanie. W sprawie – zdaniem organu – zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za ww. okres, która wynosi 1 zł za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych, albowiem reklamacja Spółki, nie została uznana za uzasadnioną. Organ określił wysokość opłaty stałej na podstawie art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502, dalej jako: "rozporządzenie"). Cytując treść art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego organ wyjaśnił, iż wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Z § 6 rozporządzenia wynika, że opłata za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,5 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Jak przyjął organ, w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, tj. wyrażoną w m3/s maksymalną ilość wód, która może być odprowadzona na podstawie wymienionego pozwolenia – dla ustalenia wysokości opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, należy przyjąć tę ilość wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość. Opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,5 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,0616 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,00001711 m3/s. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję Oczyszczalnia Ścieków [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w C. wskazała, iż kwestionuje tę decyzję w zakresie kwoty 0,98 zł. Autor skargi w jej motywach wskazał na naruszenie: - art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego w zw. art. 63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 800 ze zm.) poprzez ustalenie stawki opłaty stałej w sposób niezgodny z przepisami prawa; - art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), tj. zasady proporcjonalności, poprzez nałożenie na Spółkę opłaty stałej w wysokości nieproporcjonalnej do faktycznej ilości wód opadowych i roztopowych. Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej w sposób określony przez Spółkę oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 września 2018 roku oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawą zakwestionowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, na mocy którego ustalono stronie skarżącej wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych, stanowił art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Zgodnie z treścią tego przepisu, wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (art. 271 ust. 6 Prawa wodnego). W tym miejscu podkreślić należy, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej ustalając ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Dodać także należy, że zgodnie z § 6 powołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Nie budzi wątpliwości stawka jednostkowa wynikająca z powołanego rozporządzenia, a także czas wyrażony w dniach (365). Wątpliwości interpretacyjne budzi natomiast określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód. W sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone stronie skarżącej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] określa – w punkcie 2 – maksymalną godzinową ilość wody Qmax h= 0,0616 m3/h, średnią dobową ilość wód Qśrd= 1,479 m3/d i maksymalną roczną ilość wód Qmaxr= 540 m3/rok. Opierając się na zapisie maksymalnego godzinowej ilości wód organ określił wysokość spornej opłaty. Ustawodawca nie wskazał jednak wprost w art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym (maksymalny godzinowy, średni dobowy, czy maksymalny roczny) winien zostać użyty w celu wyliczenia spornej opłaty. Wysokość tej opłaty została wyliczona – zdaniem Sądu – wadliwe także z tego powodu, iż organ przyjął za punkt odniesienia maksymalną wartość godzinową (0,0616 m3/h) i – przeliczywszy ją na m3/s – uznał, że jest to maksymalna ilości wody, która może zostać odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu, jest to nieprawidłowe, bowiem nie jest tak, że na podstawie odnośnego pozwolenia wodnoprawnego Spółka może odprowadzać wodę w ilości będącej iloczynem liczby godzin składających się na 365 dni i maksymalnej godzinowej wartości. Innymi słowy, Spółka nie może stale, przez cały czas "wykorzystywać" maksymalnej godzinowej wartości, bowiem przekroczy wartość średniodobową i maksymalną roczną, wchodzi w rachubę drugie, dalej idące ograniczenie w postaci zakazu przekroczenia średniodobowej i maksymalnej rocznej wartości. Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość odprowadzanej wody na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny godzinowy, średniodobowy i maksymalny roczny pobór wody, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną, a zatem legalną, ilość odprowadzanej wody w skali roku, której może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji wskaźnika godzinowego doprowadziło zatem do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Mając na uwadze brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, można także zarzucić organowi, że w przedmiotowej sprawie, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód maksymalny godzinowy wskaźnik w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 K.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiając się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu § 1 nie stosuje się: jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (pkt 1) lub w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (pkt 2). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie art. 7a § 1 K.p.a. W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości odprowadzania wód. W skardze na powyższą decyzję Oczyszczalnia Ścieków [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w C. wskazała również, iż kwestionuje tę decyzję w zakresie kwoty 0,98 zł, przedstawiając w tym zakresie stosowne wyliczenie, co było też wcześniej zarzutem reklamacji, z którym to wyliczeniem rudno się nie zgodzić. Skarżący również podparł swoją argumentację odwołując się do art. 63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa. Zarzuty te zostały niezauważone przez organ w toku całego postepowania. Konkludując Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 224 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 90 zł ustalone na mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 265) oraz jego wydatki w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (34 zł). Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. r p