II SA/Łd 683/04

Dnia 10 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi L. P. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie II; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz L. G. kwotę złotych 100 (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 683/04 UZASADNIENIE W dniu 22 lutego 2000 r. L. G. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. Mając na uwadze fakt, iż złożenie wniosku nastąpiło po upływie terminu ustawowego, określonego w art. 22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego, następnie utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek L. G. Powyższe rozstrzygnięcie L. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję (sygn. akt II SA/Łd 1382/01). W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z art. 2 i art. 32 Konstytucji ( DZ.U. z dnia 29 kwietnia 2003 r.). Oznacza to, że organ administracji publicznej umorzył postępowanie administracyjne w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją RP, a więc zastosował nieprawidłową podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego oraz odmówił L. G. przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Decyzję wydano na podstawie art. 127 §3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371). W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. L. G. podniósł, że w kwietniu 1944 r. został wysiedlony z rodziną z miejscowości Ł. do obozu przesiedleńczego w Ł. Na okoliczność pobytu w obozie strona przedstawiła oświadczenia świadków: I. G. i J. W. W ocenie organu oświadczenia świadków budzą wątpliwości. Z oświadczeń świadków złożonych w dniu 17 lutego 2000 r. wynika, iż I. G. i J. W. wraz ze stroną zostali wysiedleni w dniu 4 kwietnia 1944 r. z miejscowości L. do obozu przesiedleńczego w Ł., gdzie razem przebywali do 24 kwietnia 1944 r. Z oświadczenia świadka I. G. (przesłuchanej przed Urzędem Miasta i Gminy B. w dniu 22 marca 2004 r.) wynika jednak, iż świadek nie przebywała w obozie przesiedleńczym z zainteresowanym. Podobnie, świadek J. W. (przesłuchany przed Urzędem Miasta i Gminy B. w dniu 28 maja 2004 r.) twierdzi obecnie, iż nie przebywał w obozie przesiedleńczym z L. G.. Mając powyższe na uwadze organ odmówił wiarygodności przedstawionym przez stronę świadkom. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podkreślił, iż zarówno Instytut Pamięci Narodowej - Komitet Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Ł. (pismo z dnia 27 stycznia 2004 r.) jak i Archiwum Państwowe w Ł. (pismo z dnia 14 listopada 2003 r.) nie potwierdziły pobytu zainteresowanego w obozie przesiedleńczym w Ł. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje więc podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W ocenie organu do strony nie może mieć zastosowania przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. G. wskazał, że nie rozumie negatywnej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ w jego ocenie wystarczające dla przyznania mu uprawnień kombatanckich powinny być przedstawione zeznania świadków. Podał, że był z rodzicami w obozie przesiedleńczym skąd został wywieziony do Protektoratu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty wskazane już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Skarga L. G. podlega uwzględnieniu. W toku postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przy tym organ nie jest ograniczony wnioskami stron i uczestników, może zbierać dowody z własnej inicjatywy, jeśli uzna to za konieczne. Kluczowe znaczenie w sprawie uprawnień kombatanckich mają dowody z dokumentów. Z uwagi jednak na upływ czasu i związane z tym trudności z udokumentowaniem uprawnień przez osoby ubiegające się, trudno zebrać wyczerpującą dokumentację. Istotne znaczenie ma zatem dowód z zeznań świadków. Organ prowadzący postępowanie może przy tym przeprowadzić ten dowód przy pomocy właściwego terenowego organu samorządu terytorialnego (art. 52 k.p.a.). Dowód ten winien zostać oceniony szczególnie wnikliwie, skonfrontowany z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Tymczasem zeznania I. G. i J. W., złożone w 2004r. w trybie art. 52 k.p.a., w formie krótkich odpowiedzi na blankietowe pytania, nie zawierają wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Świadkowie udzielali nieco innych odpowiedzi niż podczas zeznań składanych w 2000r. Organ jednak nie ustalił i nie rozważył przyczyn tych rozbieżności. Należy zatem uznać, że mnie został zebrany i wyczerpująco rozważony cały materiał dowodowy, niezbędny do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 77 §1 k.p.a). W przesłuchaniu świadka ma prawo uczestniczyć strona postępowania, w każdym zaś razie winna zostać o terminie tej czynności powiadomiona (art. 79§1 i 2 k.p.a.). W aktach brak dowodu, że skarżący został powiadomiony o terminie przesłuchania świadka I.G. również protokół przesłuchania nie zawiera adnotacji, iż L.G. uczestniczył w tej czynności. Stanowi to naruszenie prawa strony do czynnego udziału we wszystkich czynnościach przed organami administracji ( art. 10 §1 k.p.a.), co jest istotnym uchybieniem procesowym mogącym mieć wpływ na wynik postępowania Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia procesowe, stanowiące naruszenie zasad wskazanych w przepisach art. 7, 10, 79 i 80 k.p.a, uznając, iż mogły one mieć istotny wpływ na wynik postępowania sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy o p.s.a.. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 ustawy o p.s.a.