II SA/Łd 683/10

Dnia 26 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 roku sprawy ze skarg J. S. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych oddala skargi. Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [....] roku nr [...] na podstawie art. 46a ust. 7 w związku z art. 46 ust. 1 i art. 56 ust. 1, 2, 3, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska oraz art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych na działce nr ew. 192/1 , obręb J., gmina K.. W dniu [....] roku dokonano zawiadomienia o podjęciu w/w decyzji poprzez obwieszczenie – w trybie art. 49 K.p.a. oraz art. 74 ust. 3 i art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W dniu 18 marca 2010 roku J. S., C.B., K.G., Z.S., K.S., E.W., T.W. i C.W. (pismo datowane 16 marca 2010 roku) wnieśli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż nie uwzględnia ona ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego oraz stanowi naruszenie interesu prawnego skarżących, obszernie wskazując na uchybienia organu zarówno co do procedowania jak również merytorycznej zasadności raportu i opartej nań decyzji środowiskowej. Nadto podniesiono, iż w sprawie nie miały miejsca obwieszczenia w trybie art. 49 K.p.a., a przez to skarżący byli pozbawieni, bez swej winy, udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] na mocy art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. stwierdziło uchybienie przez J. S., C.B., K. G., Z.S., K.S., E. W., T.W. i C.W. terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podniósł, iż w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mają zastosowanie dwie formy zawiadamiana : poprzez doręczenie w trybie art. 39 K.p.a. oraz poprzez obwieszczenie w trybie art. 49 K.p.a. Druga ze wskazanych form może mieć miejsce, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wówczas, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20. Analogiczne rozwiązanie przewidywał art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska. Przedmiotowa sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2008 roku tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co pozostaje w zgodzie z art.153 ust.1 tej ustawy. Kolegium zauważyło, iż strony postępowania zostały zawiadomione o kwestionowanej decyzji w drodze obwieszczenia dokonanego w dniu [....] roku. Organ stwierdził, iż bez wątpliwości odwołanie wniesione przez J. S., C.B., K.G., Z.S., K.S., E. W., T.W. i C.W. nadano w placówce pocztowej w dniu 16 marca 2010 roku, co oznacza, że jest ono spóźnione, skoro ostatnim dniem do złożenia odwołania był 13 lipca 2009 roku. J. S., C.B., K.G., Z.S., K.S., E.W., T.W. i C.W. zaskarżyli powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Skarżący stwierdzili, że zawiadomienie w trybie art. 49 K.p.a. wymaga ogłoszenia w miejscu uczęszczanym, w miejscu faktycznie bliskim planowanemu przedsięwzięciu, również na pobliskim przystanku, tablicy ogłoszeń, sklepie, płocie, a dodatkowo na domu sołtysa, drzwiach kościoła. Zdaniem skarżących ogłoszenie dokonane w niniejszej sprawie nie spełnia powyższych wymogów, bowiem zostało dokonane w siedzibie organu wydającego decyzję. Zaznaczyli też, że owo ogłoszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu jest dalece niewystarczające, gdyż możliwość zapoznania się z wywieszonymi tamże komunikatami ograniczona jest do godzin pracy urzędu. Skarżący wskazali także, iż nie odnaleźli żadnych ogłoszeń w tej sprawie na stronie internetowej organu. W konsekwencji skarżący uznali, iż nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, a wobec braku doręczenia decyzji, nie stała się ona ostateczna. Wszystko to, zdaniem skarżących, zdeterminowało fakt, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 58 K.p.a. został przez nich sformułowany jak piszą: "(...) niejako konkludentnie w piśmie inicjującym całe postępowanie, immanentnie łącząc się z uchybieniami podnoszonymi przez nas w owym piśmie". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 roku skargi C.B., K.G., K.S., E.W., T.W. i C.W. zostały odrzucone. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. w dniu 17 listopada 2010 roku skarżący J. S. poparł skargę i oświadczył, że pismo z dnia 16 marca 2010 roku , które dotarło do SKO w Ł. dwa dni później jest odwołaniem od wydanych przez Burmistrza Miasta K. decyzji środowiskowych i zawierało w swej treści wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pisząc o wznowieniu w ostatnim akapicie pisma, jego autorzy mieli na myśli to, aby organ odwoławczy nakazał organowi I instancji przeprowadzenie ponownie postępowania w zakresie uzgodnień środowiskowych. Chcieli oni, żeby SKO uchyliło decyzję organu I instancji i ponownie nakazało rozpoznanie w całości i takie rozumienie zapisu o "wznowieniu postępowania" mieli na myśli. Skarżący Z.S. poparł skargę i w całości przyłączył się do stanowiska wyrażonego na rozprawie przez J. S. Uczestnik postępowania K.S. przyłączył się do obu skarg. Uczestnik postępowania J. O. wnosił o oddalenie obu skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli - czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, a także z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Istotą sprawy było zbadanie przez Sąd czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo oceniło, iż odwołanie J. S. i Z.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla tego typu czynności w treści art. 129 § 2 K.p.a. Stosownie do art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zaś czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie odpisu rozstrzygnięcia w sprawie. Oczywiście ma to miejsce w przypadku, gdy w sprawie znajduje zastosowanie tryb doręczenia przewidziany w art. 39 K.p.a. Oznacza to, iż strona postępowania po otrzymaniu decyzji dysponuje 14 dniami na złożenie odwołania w siedzibie organu, bądź nadania odwołania na adres tego organu za pośrednictwem poczty. Sposób doręczenia przewidziany w art. 39 K.p.a. nie jest jednak jedynym stosowanym przez organy administracji w toku procedowania. Inne uregulowania w tym przedmiocie zawiera art. 49 K.p.a. oraz przepisy szczególne. W przedmiotowej sprawie, jak wynika to z akt administracyjnych, Burmistrz Miasta K. dokonał doręczeń wskazanym stronom w trybie art. 39 K.p.a. za pośrednictwem poczty i wszystkie miały miejsce w dniu 23 czerwca 2009 roku a nadto zawiadomienia w drodze obwieszczenia dokonanego na podstawie art. 49 K.p.a. oraz art. 74 ust. 3 i 85 ust. 3 życie ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl art. 74 ust. 3 wskazanej ustawy, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, organy są uprawnione do zastosowania art. 49 K.p.a. Z kolei ten przepis stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Skoro więc obwieszczenie nastąpiło w dniu [....] roku to zawiadomienie o podjętej decyzji można uznać za dokonane zgodnie z w/w przepisami po upływie czternastu dni, a zatem termin do wniesienia odwołania minął z dniem 13 lipca 2009 roku. Skoro zaś skarżący odwołanie złożyli dopiero dnia 18 marca 2010 roku (data wpływu do organu) to niewątpliwie uczynili to z uchybieniem terminu. Analiza akt sprawy wskazuje, że zastosowany tryb zawiadomienia o treści wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze obwieszczenia w oparciu o art. 49 K.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( abstrahując od tego, czy wskazany przepis w ogóle winien mieć w sprawie zastosowanie) nie był prawidłowy, jako że liczba stron postępowania nie przekraczała 20 i stronom tym organ doręczył rozstrzygniecie indywidualnie, w normalnym trybie, co dokumentują zwrotne poświadczenia odbioru. Jednakże zdaniem Sądu, wskazane uchybienie, choć stanowi naruszenie prawa, to jednak nie rodzi po stronie skarżących żadnego uprawnienia, a w szczególności nie "otwiera" terminu do składania środka odwoławczego przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym więc nie uzasadnia konieczności wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, tak jak postulują to skarżący. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo potraktował pismo skarżących jako odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy K. dnia [...] roku, choć zawiera ono również argumenty dotyczące wznowienia postępowania. Za takim wnioskiem, iż wskazane pismo stanowi środek odwoławczy, jednoznacznie przemawia treść skargi, jak również oświadczenia złożone przez skarżących na rozprawie przed sądem. Wbrew argumentom skargi, wskazane odwołanie nie zawiera jednak wniosku o przywrócenie terminu i próżno się go doszukiwać w treści pisma, co słusznie organ skonstatował. Podkreślić należy, że gdy organ II instancji oceni, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek – po myśli art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co tez organ prawidłowo uczynił. Należy zaznaczyć, iż powyższe wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej i nie jest zależne od swobodnego uznania organu. Odnosząc się do treści odwołania, zauważyć należy, iż zawiera ono argumenty dotyczące wznowienia postępowania, które jednak podlega odrębnemu rozpoznaniu. Podkreślić bowiem należy, iż jedno pismo nie może stanowić jednocześnie odwołania i żądania wznowienia postępowania, mogą być natomiast w jednym piśmie zawarte różne żądania i kwestia ta winna podlegać ocenie organu, niezależnie od prawidłowo rozstrzygniętej przedmiotowej sprawy dotyczącej odwołania od decyzji z dnia [....] roku. Niezależnie od rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zaznaczyć należy, iż podmiotowi, który twierdzi, że ma przymiot strony w określonym postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu tym bez swojej winy nie brał udziału, przysługuje prawo złożenia podania o wznowienie postępowania wg art. 145 K.p.a. i następnych, które winno być przez właściwy organ rozpoznane. W konsekwencji uznać należało, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w sposób prawidłowy wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu przez skarżących do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [....] roku nr [....]. W związku z tym organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego złożonego przez skarżących. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. m.ch.