II SA/Łd 684/04

Dnia 21 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA: Janusz Nowacki, Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant: Anna Kośka, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. H. – M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nr [...] PINB-[...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] zawiadomił pismem z dnia [...] o wszczęciu postępowania na wniosek B. H. M. w sprawie samowolnego wybudowania bramy wjazdowej na teren działki nr 206/2 przy ul. A w T. przez R. i A. małżonków S. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art.105 § 2 k.p.a.. Organ ustalił, że między wnioskodawczynią a uczestnikami toczy się w sądzie powszechnym spór o ustalenie własności nieruchomości. Działka 206 stanowi wąski pas gruntu pomiędzy nieruchomościami należącymi do B. H. – M. a małżonkami S.. Działka została samowolnie przegrodzona bramą wjazdową przez małżonków R. i M. S.. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej 23.04.2004r. z udziałem uczestnika R. S. ustalono, że ogrodzenie nieruchomości wykonane jest z siatki na słupkach stalowych. Na podstawie oświadczenia R. S. i przedstawionych przez niego świadków organ nadzoru budowlanego ustalił, że ogrodzenie wraz z bramą wjazdową zostało wybudowane w końcu lat 50, remont ogrodzenia wykonano w końcu lat osiemdziesiątych, zaś remont ogrodzenia - w 1999r. Podczas prac remontowych brama była zdemontowana i została powtórnie zamontowana w 1999r. Organ wskazał również dowody przedłożone przez wnioskodawczynię B. H. –M., ale dowodów tych nie przyjął za podstawę ustaleń.. W odwołaniu od powyższej decyzji B. H. –M. zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 75 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w tym zeznań zgłoszonych przez nią świadków i notatki urzędowej sporządzonej w dniu 10.08.2000r. w komisariacie policji oraz niezgodne z prawem umorzenie postępowania na podstawie art.105 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy osoba na wniosek której wszczęte zostało postępowanie, nie wyrażała na to zgody. B. H. – M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie rozbiórki ogrodzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, iż w świetle zebranych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dowodów nie budzi wątpliwości, iż brama została wybudowana w latach pięćdziesiątych, w okresie budowy budynku mieszkalnego. Wnioski organu I instancji spełniają wymogi w art.75 § 1 k.p.a. Te ustalenia oznaczają, że brama została wybudowana w czasie, gdy brak było podstaw do ingerowania organów nadzoru budowlanego. Z kolei demontaż i ponowne założenie bramy podczas remontu w końcu lat 90 nie wymaga zgłoszenia odpowiedniemu organowi. Organ odwoławczy podniósł również, że wskazana przez odwołującą się notatka z 10.08.2000r. nie wnosi nic do sprawy, jest jedynie zapisem relacji stron, znanych organowi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. za zasadny uznał natomiast zarzut wskazania art. 105 § 2 jako błędnej podstawy prawnej, skoro wnioskująca nie wnosiła o umorzenie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. H. – M. podniosła zarzut rażącego naruszenia prawa (art. 156 §2 k.p.a.). Powtórzyła również zarzut naruszenia przepisu art. 75 §1 k.p.a. Zakwestionowała wiarygodność przedstawionych przez uczestników dowodów, w tym, fotografii ilustrującej istnienie bramy w końcu lat 50 , zarzuciła naruszenie art. 52, 139 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, iż poza dowodami przedstawionymi przez stronę organ samodzielnie gromadzi materiał dowodowy. Trafny jest zarzut sprowadzający się do braku oceny zebranego materiału dowodowego. W sporze dotyczącym legalności budowy bramy wjazdowej podstawową kwestią sporną stało się ustalenie daty budowy bramy, od tego zależy bowiem, jakie przepisy mogą mieć w sprawie zastosowanie. Organ stopnia podstawowego oparł swoje ustalenia na dowodach tylko jednej strony, nie wyjaśniając w ogóle, dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom i dowodom przedstawionym przez pozostałych uczestników. Podobnie organ odwoławczy ograniczył się do zrelacjonowania twierdzeń i dowodów złożonych przez uczestników, dokonując jedynie oceny wartości dowodowej notatki z dnia 10.08.2000r., pomimo iż uprawniony jest również do prowadzenia postępowania dowodowego stosownie do art. 136 k.p.a. Powyższe uchybienia uniemożliwiają sądowi kontrolę zaskarżonych decyzji, w szczególności ich zgodność z przepisami art. 77, 80 k.p.a. Organy pominęły też w swych ustaleniach okoliczności dotyczące postępowania w sprawie bramy, prowadzonego w 2000r., w którym w dniu [...] zapadła decyzja [...] nr [...], nakazująca R. S. rozbiórkę bramy wjazdowej zamykającej wjazd na posesje przy ul. A 94 w T.. W toku tamtego postępowania organ ustalił, że R. S. podjął przebudowę ogrodzenia bez uprzedniego zgłoszenia do administracji architektoniczno - budowlanej pomimo wcześniejszego poinformowania o obowiązującej procedurze. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia oraz brak wyczerpującej oceny materiału dowodowego są przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c i art. 135 ustawy o p.s.a.