II SA/Łd 684/07

Dnia 20 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 i 108 kpa, art. 3 pkt 1, art. 5, art. 7 i art. 15 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267/2005, poz. 2259) i § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dni 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), art. 110 ust 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) przyznał M. B. zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w okresie od 1 października 2006 roku do 31 grudnia 2006 roku w wysokości 120 zł. miesięcznie. Organ wskazał, iż M. B. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, miesięczny dochód jego trzyosobowej rodziny wynosi 1055,08 zł.. Wysokość zasiłku została przez organ ustalona na podstawie pisma MOPS z dnia 29 marca 2007 roku, które ujednolica wysokość wypłaty zasiłków celowych przyznawanych w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na kwotę 120 zł miesięcznie jako obowiązującą w skali Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł.. Od powyższej decyzji M. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Odwołujący się wskazał, iż zaskarżona decyzji nie zawiera właściwego uzasadnienia, w szczególności nie wyjaśnia dlaczego zasiłek został przyznany na okres 3 miesięcy w określonej wysokości. Ponadto M. B. zarzucił, iż zasiłek został przyznany w oparciu o ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia 29 marca 2007 roku podczas, gdy dotyczył okresu od października do grudnia 2006 roku. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5, art. 7 i art. 15 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) i § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dni 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), art. 7, 8 i 41 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym jest, że odwołujący się znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i bytowej i wymaga pomocy z opieki społecznej. Przepisy prawa nie wskazują w jakiej wysokości należy przyznać pomoc finansową o charakterze fakultatywnym i jest to uzależnione od środków pozostających w dyspozycji organu. Niewątpliwie przyznana pomoc w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na dożywianie lub zakup żywności w wysokości 120 zł miesięcznie jest dla strony krzywdząca, niemniej jednak organ pomocy społecznej podejmując taką decyzję, poza trudną sytuacją materialną M. B., musiał także uwzględnić, iż środki finansowe, jakie posiada są ograniczone i należy je tak rozdysponować, aby nie pozbawić pomocy innych osób ubiegających się o pomoc i udzielić im tej pomocy choćby w minimalnym zakresie. Tym samym biorąc pod uwagę fakultatywny charakter świadczenia oraz wielkość środków finansowych na realizację tego zadania oraz ilość osób ubiegających się o świadczenie, organ stwierdził, iż posiadane środki nie zabezpieczają potrzeb wszystkich wymagających pomocy mieszkańców dzielnicy B.. Organ odwoławczy powołał się przy tym na treść pisma z dnia 11 maja 2007 roku przedstawiającego szczegółowe wyliczenie kwot jakimi dysponuje MOPS Ł.– B. w okresie styczeń – kwiecień 2007 r., podnosząc, że posiadane środki są niewystarczające dla zaspokojenia wszystkich potrzebujących zgłaszających się do MOPS. W dniu 26 czerwca 2007 roku M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił brak właściwego uzasadnienia poprzez niewyjaśnienie dlaczego zasiłek został przyznany na okres 3 miesięcy w określonej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny kontroluje legalność wydanych przez organy administracji publicznej decyzji, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa przez organ. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a) skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Trafnie wprawdzie skarżący wskazuje, iż organ powołuje się na pismo MOPS dotyczące rozdziału środków na pomoc z marca 2007 roku oraz na ustalenia wywiadu środowiskowego również z tego roku, w sytuacji gdy przyznaje świadczenie za rok 2006. Niemniej jednak te uchybienia nie wpływają na ocenę prawidłowości decyzji. Fakt ustalenia zasiłku będącego przedmiotem sporu na poziomie 120 zł jest faktem znanym sądowi notoryjnie z rozpoznawanych spraw. Jak chodzi natomiast o drugie z uchybień, to z uwagi na to, iż poza sporem jest, iż skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia, trudno uznać, odwołanie się do wywiadu z roku 2007 miało znaczenie dla samego faktu przyznania pomocy. Skarżący podnosi również, iż z decyzji nie wynika, dlaczego przyznano mu zasiłek jedynie na okres trzech miesięcy. Istotnie w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono wyczerpująco tej przesłanki, niemniej zważywszy, iż zasiłek ten może mieć postać jednorazowej pomocy, przyznanie go na okres trzech miesięcy nie stanowi naruszenia prawa. Ponadto ten zarzut należy uznać za nieaktualny o tyle, iż jak wynika z załączonej do akt sądowych decyzji, skarżący również w okresie następnym, w pierwszym kwartale 2007 roku otrzymywał zasiłek celowy na dożywianie. Podstawę prawną przyznania pomocy w formie zasiłku na dożywianie niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą oraz wydane w oparciu o delegację ustawową art. 15 ustawy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 roku w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit c powyższej ustawy w ramach Programu realizowane są działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności ma postać zasiłku celowego (§ 6 rozporządzenia). Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej (art. 7 ustawy). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący spełniał przesłanki warunkujące przyznanie mu pomocy w zakresie dożywiania, co zostało stwierdzone zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślić należy, że przyznanie zasiłku celowego w zakresie dożywiania na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy ma charakter uznaniowy. A zatem decyzje organów w tym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ, przy spełnieniu formalnych przesłanek przez osobę ubiegającą się o ten rodzaj pomocy ma swobodę w podejmowaniu decyzji. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza bowiem - jak wynika z art. 7 kpa - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznając konieczność udzielenia pomocy organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz danej osoby środków w ramach przyznanego mu uznania administracyjnego, kierując się w szczególności uzasadnionymi potrzebami uprawnionego, własnymi możliwościami finansowymi oraz celami pomocy społecznej. Powyższe wynika z dyspozycji przepisu art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych organów pomocy społecznej. Działanie to jednak nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, bowiem jego obowiązkiem jest należyte uzasadnienie dlaczego zasiłek został przyznany wnioskodawcy w takiej a nie innej wysokości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy przyznając M. B. zasiłek oceniły sytuację materialną i osobistą skarżącego, a z drugiej strony własne możliwości finansowe - w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz posiadanych środków finansowych. W tym kontekście uznanie organu, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w okresie od 1 października 2006 roku do 31 grudnia 2006 roku w wysokości 120 zł miesięcznie, nie narusza prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyczerpująco uzasadniło motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącego, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. Ponadto podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierszoinstancyjna są dla skarżącego korzystne, albowiem czynią zadość jego żądaniom o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności. Bez wątpienia wysokość przyznanego świadczenia oraz termin na jaki zostało przyznane nie odpowiada w pełni potrzebom M. B.. Jednakże mając na uwadze uznaniowy charakter świadczenia, ograniczone środki finansowe będące w dyspozycji organu pomocy społecznej oraz dużą liczbę osób ubiegających się o przyznanie tej formy pomocy stwierdzić należy, iż przyznanie pomocy we wskazanej formie choć w części przyczyni się do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Należy również pamiętać, iż M. B. otrzymał analogiczne świadczenie także w kolejnych miesiącach. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.