II SA/Łd 692/25

Dnia 5 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 maja 2025 roku nr SKO.4150.257.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej J. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 20 sierpnia 2025 roku, pod pozycją [...]. dc W dniu 18 sierpnia 2025 r. J.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę (uzupełnioną pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie. Zarządzeniem sędziego z dnia 8 października 2025 r. organ został wezwany do wyjaśnienia – w terminie 7 dni - czy po zwrocie przesyłki listowej adresowanej do skarżącej J.S., a zawierającej decyzję z dnia 12 maja 2025 r. nr SKO.4150.257.2025, organ ponownie przesłał skarżącej powyższą decyzję na adres ul. [...],[...] Ł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi pismem datowanym na dzień 14 listopada 2025 r. (data wpływu: 17 października 2025 r.) poinformowało, że zaskarżona decyzja nie została ponownie wysłana skarżącej na adres ul. [...], [...] Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie została doręczona skarżącej. Przesyłka listowa skierowana do skarżącej, a zawierająca zaskarżoną decyzję z dnia 12 maja 2025 r., została zwrócona do organu w dniu 10 czerwca 2025 r., z adnotacją: nie podjęto w terminie. Przesyłka ta została skierowana do skarżącej na błędny adres, tj. ul. [...],[...] Ł. Natomiast adres skarżącej, który znajduje się w aktach sprawy, to ul. [...] [...] Ł.. Z wyjaśnień udzielonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w piśmie datowanym na dzień 14 listopada 2025 r. wynika, że zaskarżona decyzja nie została ponownie wysłana skarżącej na właściwy adres ul. [...] [...] Ł. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się upoważnienie z dnia 16 lipca 2025 r. udzielone przez skarżącą jej synowi do odbioru decyzji wydanej w związku z jej wnioskiem złożonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. oraz kopii dokumentacji pocztowej związanej z wysyłką decyzji do skarżącej. Na karcie rozdzielnika do decyzji z dnia 12 maja 2025 r. widnieje pokwitowanie odbioru w dniu 16 lipca 2025 r. przez syna skarżącej kserokopii tej decyzji. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.", o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym treść art. 110 k.p.a., stanowiąca, że organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał, i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 662). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. I OSK 966/15, wyjaśnił, że przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej albo w formie wynikającej z przesłania jej środkami komunikacji elektronicznej, a nie jej kopia. Przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji. W ocenie Sądu, doręczenie jest zatem czynnością procesową organu administracji publicznej wywołującą skutki prawne przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Od daty doręczenia rozpoczynają bowiem bieg niektóre terminy do dokonania czynności procesowych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne, w szczególności związanie organu rozstrzygnięciem jest skuteczne od chwili jego doręczenia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem umożliwia stronie zapoznanie się z czynnościami organu i innych uczestników postępowania albo uczestniczenie w tych czynnościach (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, s. 321). Przyjmuje się też, że Kodeks postępowania administracyjnego wprowadza zasadę oficjalności doręczeń. Ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie. Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Prawidłowość postępowania organu w tym zakresie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez Sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady, że decyzja administracyjna (postanowienie) wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 109 § 1 k.p.a.). W sprawie należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 39 § 2 i § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Kolegium przesłało skarżącej zaskarżoną decyzję w przesyłce listowej za pośrednictwem operatora pocztowego, ale przesyłka ta została zwrócona do Kolegium w dniu 10 czerwca 2025r., z adnotacją: nie podjęto w terminie. Skarżąca zatem nie otrzymała oryginału decyzji z dnia 12 maja 2025 r., uzyskała jedynie w dniu 16 lipca 2025 r. w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi jej kopię. Skarżąca dysponuje zatem jedynie kopią zaskarżonej decyzji, a przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji (por. wyrok NSA z dni 8 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1906/20, Lex nr 3108841). Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została skierowana na niewłaściwej adres i to w konsekwencji doprowadziło do niedoręczenia skarżącej decyzji z dnia 12 maja 2025 r. W ocenie Sądu, doręczenie dokonane z naruszeniem przepisów prawa nie wywołuje skutków prawnych, w szczególności nie otwiera terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi - w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 sierpnia 2025 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję z dnia 12 maja 2025 r. Jednak skarżącej do dnia wniesienia skargi nie doręczono tej decyzji organu odwoławczego z zachowaniem wymagań formalnych. Bezsporna jest zatem okoliczność, że skarżąca skargę do sądu administracyjnego skierowała przed otrzymaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 maja 2025 r. Wniesienie skargi przed doręczeniem skarżącej decyzji podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. np. wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. I GSK 325/19 oraz postanowienia NSA: z dnia 18 maja 2017 r., sygn. II GSK 1948/15 i z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. I OSK 2364/17; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga przedwczesna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stosownie do którego sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, zatem przepis ten wymaga, aby skarga została "wniesiona" w określonym terminie, tzn. "od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie". Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona przed doręczeniem decyzji, a więc z naruszeniem terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a., zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec tego, że skarżąca uiściła wpis od skargi, wpis ten – z uwagi na odrzucenie skargi – podlega zwrotowi. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia, zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia. dc