II SA/Łd 693/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] Nr [...] znak [...], 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] wydaną dnia [...] na podstawie art. 12 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 z późn. zm/ oraz § 1 i § 10 ust 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm/ w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 137, poz. 1115 z dnia 19 sierpnia 2002 roku/ i art. 138 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nie stwierdzającej choroby zawodowej u Pani U. B. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją nr [...] z dnia [...] znak: [...] nie stwierdził choroby zawodowej narządu głosu u U. B. Pani U. B. odwołała się od decyzji nie zgadzając się z jej treścią jak i orzeczeniem lekarskim nr [...] i jego korektą z dnia [...]. Podstawą do rozpatrzenia niniejszej sprawy było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 1 ust 1 tego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w załączniku do rozporządzenia, jeżeli była ona spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej schorzeniami zawodowymi spowodowanymi stałym i długotrwałym wysiłkiem głosowym są: guzki śpiewacze, niedowłady fałd głosowych i zmiany przerostowe. Schorzenia te ujęte są w wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wszelkie inne schorzenia określone w orzeczeniu lekarskim Pani U. B. nie mają charakteru zawodowego. Odwołująca się była poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia, tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno - Leczniczym w Ł. Poradni Chorób Zawodowych oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej. Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] wydane przez w/w Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy określa we wnioskach stwierdzone zmiany morfologiczne i czynnościowe krtani w oparciu o specjalistyczne badania laryngologiczne, foniatryczne i videostoboskopowe, które nie potwierdzają związku z pracą zawodową, jak również obraz kliniczny choroby nie jest charakterystyczny dla uszkodzeń spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swoim orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...], korekcie tego orzeczenia z dnia [...] oraz po ponownej analizie całości dokumentacji medycznej wskutek uprzednich zapytań Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. po wniesieniu odwołania przez Panią U. B. od decyzji I instancji - w piśmie z dnia 10 marca 2003 roku, także przedstawia informację potwierdzającą, że istniejące schorzenia nie dają kwalifikacji do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Odnosząc się do innych opinii lekarskich, na które powołuje się Pani U. B. organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl § 7 i 9 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku tylko orzeczenia lekarzy zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych służby zdrowia uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych mają moc prawną. Pani U. B. w dniu 7 maja 2003 roku zaskarżyła decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. i Instytutu Medycyny Pracy wykazują w rozpoznaniu porażenie lewego fałdu głosowego. Porażenie fałdu głosowego to wyższy stopień niedowładu fałdu głosowego, a to schorzenie jest w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983 roku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznaje orzeczenie lekarskie za pełny materiał dowodowy mimo, że nie ma żadnego dowodu, a jest to tylko przypuszczenie badających skarżącą lekarzy, że porażenie fałdu głosowego spowodowane zostało przebytym w 1999 roku zapaleniem oskrzeli i płuc. Skarżąca nie zgadza się z tym ustaleniem, ponieważ dolegliwości odczuwalne przez nią /pojawiający się bezgłos, ciągła chrypa, suchość gardła, przy dłuższym mówieniu ból w krtani/ zaczęły się w roku szkolnym 1998/99 to jest w ostatnim roku pracy, a na zapalenie oskrzeli i płuc zachorowała po przejściu na emeryturę w październiku 1999 roku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę przedstawił argumenty powołane wcześniej w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądu administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Kognicja sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organ administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania - art. 7, 77 § 1, art. 75 § 1 i 80 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pojęcie choroby zawodowej określa § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ Stosownie do tego przepisu chorobą zawodową jest choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W punkcie 7 załącznika do w/w rozporządzenia wymieniono przewlekłe choroby głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym /guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe/. Organy administracyjne ustaliły, że w okresie zatrudnienia istniał u skarżącej wymóg zwiększonego operowania głosem podczas prowadzenia zajęć dydaktycznych. Jednakże opierając się na treści orzeczeń lekarskich uznały, że schorzenia skarżącej nie dają kwalifikacji do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Organy nie są uprawnione do samodzielnej oceny lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia niż dokonane przez jednostki organizacyjne wymienione w § 7 powołanego wyżej rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej należy traktować jako opinię w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.. Organ administracyjny nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, niezawierającej przekonującego uzasadnienia. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone /v. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 roku sygn. akt I SA 1200/98 LEX nr 45833/. Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] stwierdził, cyt.; "jednostronne porażenie fałdu głosowego u ww. spowodowane jest uszkodzeniem gałązki nerwu krtaniowego wstecznego lewego z przyczyn pozazawodowych. Nerw krtaniowy wsteczny lewy często ulega porażeniu w przebiegu procesów zapalnych toczących się w klatce piersiowej /np. zapalenie płuc, opłucnej, zrosty opłucnej/. ww. w 1999 roku przebyła zapalenie oskrzeli i płuc, leczona była gentamecyną". W korekcie do orzeczenia nr [...], dokonanej w dniu [...], powtórzony został zapis zawarty we wcześniej wydanym orzeczeniu. U. B. odwołując się od decyzji organu I instancji wyjaśniła, że dolegliwości chorobowe przez nią odczuwane zaczęły się wcześniej niż przyczyna sugerowana w orzeczeniu lekarskim, tj. choroba płuc przebyta w 1999 roku. Stwierdziła ponadto, że lekarz neurolog poinformował ją, iż porażenie fałdu głosowego to wyższy stopień niedowładu, a uszkodzenie gałązki nerwu krtaniowego następuje także na skutek nadmiernego wysiłku głosowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił w dniu 18 lutego 2003 roku do Instytutu Medycyny Pracy o przekazanie stanowiska odnośnie zarzutów odwołania, dotyczących trafności orzeczenia nr [...] i korekty tego orzeczenia. Instytut w piśmie z dnia 10 marca 2003 roku stwierdził, że nie znalazł podstaw do weryfikacji orzeczenia. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, cyt.; "Pacjentka została zbadana specjalistycznie przez doświadczonych lekarzy z zakresu patologii zawodowej w oparciu o obiektywną metodę, jaką jest videostroboskopia. Dokonana ocena wydolności głosowej krtani i zawarte w opinii konkluzje nie wymagają weryfikacji przez foniatrę rejonowego tym bardziej przez neurologa, na którego powołuje się Pani U. B." Po otrzymaniu w/w pisma Instytutu Medycyny Pracy organ odwoławczy nie podjął czynności zmierzających do ustalenia zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Tym samym nie dokonano ustalenia, czy porażenie fałdu głosowego jest tożsame z niedowładem strun głosowych, który został wymieniony jako choroba zawodowa w punkcie 7 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia, zawierającego wykaz chorób zawodowych. Ponadto w piśmie Instytutu Medycyny Pracy z dnia 10 marca 2003 roku, a także w decyzji organu odwoławczego brak jest odniesienia do ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim, dotyczącym przyczyn jednostronnego porażenia fałdu głosowego. Wyjaśnienia takie są konieczne, bowiem skarżąca podnosi, że na zapalenie płuc zachorowała już po pojawieniu się objawów porażenia fałdu głosowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ponownie rozpoznając sprawę wezwie Instytut Medycyny Pracy do uzupełnienia pisma z dnia 10 marca 2003 roku, poprzez dokładne wyjaśnienie, czy porażenie fałdu głosowego jest wyższym stopniem niedowładu strun głosowych oraz czy pojawienie się u skarżącej objawów porażenia fałdu jeszcze przed zachorowaniem na zapalenie płuc zmienia ocenę Instytutu co do przyczyn powstania w/w porażenia. Ponadto organ uzupełni dokumentację sprawy dołączając do akt skierowanie U. B. wraz z opisem jej choroby, wystawione przez A s.c. w T. na badanie przeprowadzone w dniu 8 maja 2002 roku przez Przychodnię Konsultacyjno - Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Centrum Profilaktyczno Lecznicze w Ł. Okoliczność wystawienia skierowania przez w/w spółkę medyczną wynika z treści orzeczenia Nr [...]/k.3 akt administracyjnych/. Dopiero po uzupełnieniu akt sprawy o wymienione wyżej wyjaśnienia i dokumenty zgromadzony zostanie w sprawie pełny materiał dowodowy, pozwalający na wydanie decyzji nie naruszającej przepisy art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] Nr [...] znak [...]. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.