II SA/Łd 696/09

Dnia 7 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy wiaty postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG P. W. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy wiaty. W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 7 października 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie strona wystąpiła z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, który został złożony na urzędowym formularzu, P.W. oświadczył, iż posiada środki na uiszczenie wpisu sądowego, jednak uważa, że poniesienie przez niego kosztów w sprawie jest niesprawiedliwe. Skarżący nie złożył jednocześnie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uczynił zadość tym wymaganiom. Otóż, podkreślenia wymaga, iż skarżący nie podał informacji, które pozwalałby na ocenę jego sytuacji materialnej i zdolności płatniczych, natomiast oświadczył, iż wymagane do partycypacji w kosztach udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym środki finansowe posiada, jednak obowiązek ich uiszczenia jest niesprawiedliwy. W konsekwencji uznać należy, iż skarżący nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., które obligowałyby do przyznania prawa pomocy, oświadczenie strony zwolniło również Referendarza sądowego od obowiązku ustalenia sytuacji materialnej strony na podstawie art. 255 p.p.s.a.. Wskazać bowiem należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, której rygorom podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien się podporządkować. Stąd też za niedopuszczalne i pozostające w sprzeczności z celami instytucji prawa pomocy należy uznać żądanie przyznania prawa pomocy wynikające jedynie z poczucia, iż obowiązek opłacenia kosztów sądowych jest dla strony niesprawiedliwy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG