II SA/Łd 70/17

Dnia 17 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić przywrócenia terminu. A. P. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...], w przedmiocie świadczenia wychowawczego, z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 marca 2017r. W dniu 10 marca 2017r. skarżący złożył do sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., z dnia [...]r., nr [...], w przedmiocie świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że istotnym powodem niedotrzymania ustawowego termu był grudniowy nawał obowiązków opiekuńczo-pielęgnacyjnych i rodzinnych, wynikający przede wszystkim z powrotu ze szpitala dziadka żony skarżącego – J. Z., który po wyjściu ze szpitala był bardzo osłabiony i niezdolny do samodzielnej egzystencji, a ponadto tj. choroba dzieci. Początkowo opiekę nad dziadkiem sprawowali teściowa skarżącego oraz jej brat. Natomiast w okresie świąteczno-noworocznym opiekę sprawował skarżący wraz z żoną. Opieka wymagała wyjazdu z całej rodziny skarżącego z miejsca ich zamieszkania i przeniesienia się na ten czas do miejsca zamieszkania dziadka, który wymagał pomocy w zakresie karmienia, ubierania, higieny osobistej, załatwiania potrzeb fizjologicznych oraz wszelkich innych czynności dnia codziennego. W tym samym czasie skarżący i jego żona zajmowali się również swoimi dziećmi. Skarżący oświadczył, że wskazane wydarzenia zupełnie zaprzątnęły mu głowę i spowodowały utratę poczucia czasu. Skarżący wskazał również, przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero w dniu otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem do tego dnia nie był świadomy przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia skargi. Dlatego skarżący, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący załączył odpis skargi, kserokopie wypisów J. Z. ze szpitala, oświadczenie J. Z. o opiece wnuków i oświadczenie żony skarżącego o sprawowaniu opieki nad dziadkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - w skrócie: "P.p.s.a." - czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1 - § 4 P.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Po czwarte równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie należy wyjaśnić, że co prawda skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, to jednak takie zachowanie nie jest niezgodne z art. 87 § 3 P.p.s.a., albowiem zasada składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu wynika z tego, że sąd powinien dysponować aktami sprawy, które z reguły pozostają w posiadaniu organu. Zasada ta dotyczy zatem sytuacji, gdy skarga jeszcze nie wpłynęła do sądu. Odstępstwo od tej zasady należy natomiast przyjąć w sytuacji, gdy skarga została złożona z uchybieniem terminu, ale strona – nieświadoma tego uchybienia – nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu i o zaistniałym uchybieniu dowiedziała się na późniejszym etapie postępowania (np. w chwili otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi). W przypadku zatem, gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ, niecelowe byłoby składania wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienia NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt II OZ 5/17 oraz z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1343/10 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Następnie należy wyjaśnić, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadnił uchybienie terminu koniecznością sprawowania stałej opieki nad dziadkiem żony, który po wyjściu ze szpitala był niezdolny do samodzielnej egzystencji, a ponadto w związku z chorobą dzieci. Skarżący wyjaśnił także, że opieka wiązała się z przeniesieniem się całej jego rodziny do miejsca zamieszkania dziadka żony. Niestety wskazane przez skarżącego okoliczności uchybienia terminu nie uzasadniają jego przywrócenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Do takich powodów z pewnością można zaliczyć konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, jednakże skarżący winien powołać się na okoliczność, które uniemożliwiały mu zachowanie terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący nie sprawował opieki nad J. Z. sam, lecz wspólnie z żoną. Natomiast z okoliczności podanych przez skarżącego nie wynika, że zarówno on, jak i jego żona nie mieli możliwości opuszczenia mieszkania, w którym opiekowali się J. Z., tym bardziej, że pod ich opieką znajdowały się również ich dzieci, a więc wyjście z domu było wręcz konieczne, chociażby w celu kupienia jedzenia. Skarżący nie wskazał także, aby w okresie sprawowania opieki nie miał możliwości udzielenia stosownego pełnomocnictwa lub posłużenia się inną osobą do wniesienia skargi, np. poprzez nadanie jej pocztą. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego powinna zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, oznaczenie organu, którego działania skarga dotyczy, a także określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarga taka nie musi być zatem szczegółowo uzasadniona, a ponadto gdyby zawierała braki formalne, to sąd wezwałby skarżącego do ich usunięcia. Wystarczyłoby zatem sporządzenie krótkiego pisma, z którego wynikałoby, że skarżący nie jest zadowolony z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...]. Natomiast uzupełnienie skargi o jej szczegółowe uzasadnienie mogłoby nastąpić w terminie późniejszym. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie była od niego niezależna, a skoro tak, to należy również stwierdzić, iż skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. A. P.