II SA/Łd 700/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-09-11

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą starszą i niepełnosprawną, wraz z niepełnosprawną córką, której dochody są niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Skarżąca, będąca osobą starszą (74 lata) i niepełnosprawną, utrzymująca się wraz z niepełnosprawną córką z dochodów niewystarczających na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, w tym kosztów leczenia i leków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania, a jej przyznanie jest uzasadnione w sytuacji obiektywnej niemożności zdobycia przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca G. D. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, z których jedna jest niepełnosprawna. Łączny dochód rodziny wynosi 2.076,28 zł, co jest niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, w tym leków i opłat. Majątek rodziny stanowi jedynie mieszkanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II w osobie: Agnieszki Grosińskiej po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. G. D. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania, występując jednocześnie z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema córkami: 52-letnią M. D. oraz 47-letnią D. D.. Dochód łączny rodziny zamyka się w kwocie 2.076,28 zł (w tym renta inwalidzka skarżącej w wysokości 738,84 zł oraz renta inwalidzka córki M. w wysokości 764,44 zł wraz z dodatkami pielęgnacyjnymi i świadczeniem pielęgnacyjnym córki D. w kwocie 420 złotych). Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że majątek rodziny stanowi jedynie mieszkanie o pow. 80 m2, objęte postępowaniem o zasiedzenie. Innego majątku rodzina nie posiada. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła ponadto, że znajduje się wraz z córkami w trudnej sytuacji, zarówno życiowej, jak i materialnej. Wskazała, że dochody, którą osiągają, nie wystarczają nawet na zakup lekarstw, podstawowe opłaty oraz zakup żywności. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na marginesie warto jednak zwrócić uwagę, iż co prawda na urzędowym formularzu wniosku zakreślone zostało żądanie "częściowego zwolnienia od kosztów sądowych", jednak z treści żądania zawartego w skardze wynika bezspornie, iż intencją wnioskodawcy było zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Stąd też należało uznać, iż przedmiotem wniosku jest zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą okoliczności związane z sytuacją rodzinną i majątkową, należy uznać, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Na uwagę zasługuje bowiem przede wszystkim fakt, iż wnioskodawczyni jest osobą starszą (74 lata) i schorowaną, również osobą niepełnosprawną jest jedna z córek skarżącej. Wszystko to sprawia, iż dochody deklarowane przez skarżącą są niewystarczające dla pokrycia potrzeb życia codziennego, niezbędnych wydatków na zapewnienie opieki medycznej i wykup lekarstw oraz na opłacenie kosztów sądowych, zwłaszcza że skarżąca ponosi już obciążenie związane z opłaceniem pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. A. T.-P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło