II SA/Łd 703/06

WyrokWSA w Łodzi2007-01-12

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, złożony po upływie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, może zostać uwzględniony, jeśli strona twierdzi, że złożyła wniosek ustnie przed upływem terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 30 dni na złożenie wniosku o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 K.p.a. Skarżąca uchybiła temu terminowi, składając wniosek po jego upływie. Twierdzenia o ustnym złożeniu wniosku przed terminem nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym, a nadto skarżąca składała sprzeczne oświadczenia w tej kwestii. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżąca M. R. złożyła wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że wniosek został złożony po upływie 30-dniowego terminu od dnia utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. WSA w Łodzi uchylił poprzednie decyzje, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii ustnego złożenia wniosku i rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na specyfikę wniosku o świadczenia rodzinne i brak zastosowania art. 58 K.p.a. do terminu materialnego. WSA po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. - Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] nr [...] odmówił przyznania M. R. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona w dniu [...], tj. w dniu złożenia wniosku, nie dysponowała już prawem do dodatku z art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ uznał, iż z ustaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. od dnia [...], strona podlegała biegowi prekluzyjnego 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 11 ust. 6 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z jego bezskutecznym, tj. nieprzerwanym dokonaniem (tj. z dniem [...]), strona straciła nieprzywracalnie legitymację do skutecznego roszczenia o dodatek z art. 11, choćby spełniała przesłanki materialne. Organ wskazał jednocześnie, iż decyzja organu zatrudnienia, której kopię strona dostarczyła ma charakter deklaratoryjny i wraz z jej doręczeniem nie stawia strony w nowej sytuacji prawnej. Okres przysługiwania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych został, bowiem uprzednio określony konstytucyjną decyzją przyznającą prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 58 § 1, 75 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego i reguł współżycia społecznego oraz nie rozpoznanie jej wniosku o przywrócenie terminu do ubiegania się o dodatek wynikający z art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych w odpowiedniej formie. Zdaniem skarżącej, powyższy wniosek winien zostać rozpatrzony w obrębie postępowania wynikającego z orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. Wskazała nadto, iż w odpowiedzi na jej wniosek o przywrócenie terminu organ wystosował jedynie pismo znak: [...] z dnia [...], tym samym pozbawiając skarżącą prawa do złożenia zażalenia. Skarżąca podniosła ponadto, iż w dniu [...] powiadomiła ustnie przyjmującego wniosek pracownika podmiotu realizującego świadczenie rodzinne, że z dniem [...]. traci prawo do zasiłku dla bezrobotnych i pragnie po zaistnieniu tego faktu otrzymywać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pracownik przyjmujący wniosek nie wezwał jednakże skarżącej do uzupełnienia wniosku, a zobowiązał ją jedynie do złożenie wniosku w zakresie dodatku z tytułu samotnie wychowywanego dziecka. Zdaniem skarżącej, należy uznać tym samym, iż zgłosiła wolę otrzymywania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych i, że jedynie błąd pracownika spowodował brak odnotowania tego faktu. Tym samym nie zaistniała sytuacja niedotrzymania terminu 30 dni na złożenie wniosku o sporny dodatek, a przeciwnie stosowny wniosek został złożony w formie ustnej jeszcze przed krytyczną datą [...]. W dalszej części odwołania M. R. zarzuciła organowi l instancji, iż nie dopełnił obowiązku należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na zakres jej praw w sprawie przyznania dodatku i nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dla uchronienia przed poniesieniem szkód w wyniku nieznajomości prawa. Ponadto skarżąca wskazała, iż Powiatowy Urząd Pracy w okresie od [...] do chwili wydania w dniu [...] decyzji o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie mógł wydać zaświadczenia o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych określającego datę utraty tego prawa, gdyż dopiero decyzja Urzędu Pracy znak [...] nr [...] z dnia [...] określiła tę datę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 8 ust. 3, art. 11 ust. 1-3 i 6 pkt 1 i 2, art. 3 pkt 17 i art. 23 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne, decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną przez M. R. decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazało, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje, jeżeli stosowny wniosek o przyznanie tego dodatku został złożony po upływie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W rozpoznawanej sprawie M. R., co wynika z decyzji Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] Nr [...] utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych [...], natomiast wniosek o przyznanie dodatku przysługującego na mocy art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych złożyła [...], tj. po upływie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło poglądu skarżącej, że decyzja z dnia [...] Nr [...] została wydana z naruszeniem art. 75 kodeksu postępowania administracyjnego. Po rozpoznaniu skargi M. R. na tą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 334/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 6, 7, 15 i 138 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważył, iż organ II instancji pominął podniesiony w odwołaniu fakt złożenia przez skarżącą w dniu [...] w trybie art. 58 § 1 K.p.a. wniosku o przywrócenie 30-dniowego terminu do ubiegania się o przyznanie prawa do dodatku przewidzianego przepisem art. 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 112, poz. 2255 ze zm.). Zdaniem WSA w Łodzi, skarżąca zasadnie zarzuciła, iż decyzja organu l instancji winna być wydana dopiero po rozstrzygnięciu tego wniosku w odpowiedniej, przewidzianej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego formie aktu administracyjnego indywidualnego i z zachowaniem uprawnienia strony do wniesienia środka odwoławczego (art. 15 K.p.a.). Uchybienie to nie mogło mieć jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, jako że wskazany w art. 11 ust. 6 pkt 1 powołanej powyżej ustawy termin ma charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu w oparciu o art. 58 § 1 K.p.a. Organ l instancji winien zająć w tym przedmiocie stanowisko w orzeczeniu rozstrzygającym złożony przez skarżącą wniosek. Sąd zauważył nadto, iż skarżąca podniosła, iż w dniu [...] powiadomiła pracownika organu l instancji, iż z dniem [...] traci prawo do zasiłku dla bezrobotnych i jej wolą jest uzyskanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka związanego z tym faktem, a w konsekwencji złożyła wniosek o przyznanie tego dodatku w formie ustnej. Okoliczność ta, co zauważył WSA w Łodzi, nie została jednak wyjaśniona przez organy, a może mieć ona znaczenie z uwagi na zachowanie spornego terminu przez stronę. Zgodnie, bowiem z art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, w przypadku podania wniesionego ustnie pracownik organu obowiązany jest sporządzić protokół, który winien być podpisany przez podmiot, który je składa oraz przez pracownika. Zdaniem Sądu, nie można, przeto wykluczyć, iż stosowny wniosek złożony został przez skarżącą ustnie, a wymagany protokół nie został sporządzony bądź załączony do akt. Organ winien w tej sytuacji wezwać skarżącą do wskazania pracownika, któremu, jak twierdzi, składała wniosek ustnie i wyjaśnienia okoliczności jego złożenia, a nawet przesłuchać skarżącą, czy też wskazanego przez nią pracownika. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o orzeczenie o koszach postępowania kasacyjnego. Orzeczeniu temu zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez wykroczenie poza wprowadzone kryterium zgodności z prawem; art. 23 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 ze zm.) przez przyjęcie, że możliwe jest przyznanie świadczenia bez złożenia wniosku w formie przewidzianej i określonej przepisami prawa, które jako przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed art. 63 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego; art. 11 ust. 6 pkt 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych przez rażąco błędną wykładnię i przyjęcie, że stronie nie był znany termin ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w sytuacji, gdy strona dysponowała decyzją o przyznaniu tego świadczenia i tym samym okresu, na jaki świadczenie to zostało przyznane; art. 32 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 63 § 1, art. 67 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, że został złożony wniosek w formie ustnej, co nie znajduje żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym oraz przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w związku z art. 6, 7, 15, art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego przez wadliwą wykładnię i błędną, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz w związku z art. 61 § 1 i § 4 kodeksu postępowania administracyjnego przez rażącą wykładnię i przyjęcie, że organ administracji może nadać własną treść żądaniom, a zwłaszcza żądaniom, które nie zostały złożone organowi; art. 106 § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów, a zwłaszcza akt, w których znajduje się wniosek z [...] o przyznanie świadczenia; art. 153 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwą ocenę prawną, która prowadziłaby do wydania decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego; art. 32 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że strona skarżąca ma pozycję uprzywilejowaną; art. 141 § 4 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niepełne przedstawienie stanu sprawy, a tym samym dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt l OSK 1271/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku sąd drugiej instancji powołując przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), wywiódł, iż ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych następuje na wniosek, a zatem jest to postępowanie wszczynane na wniosek. Wszczęcie postępowania na wniosek oparte jest na zasadzie odformalizowanej co do treści i formy podania. Według art. 63 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego "podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych". Jak zasadnie, zdaniem NSA, wywodzono w skardze kasacyjnej, zgodnie z art. 32 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (obecnie art. 32 ust. 2) "w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...)". Przepis art. 23 ust. 3 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych reguluje elementy treści wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. W art. 23 ust. 4 uregulowano zasadę obowiązku dołączenia do wniosku dokumentów. Regulacja w art. 23 ust. 3 i 4 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 63 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi regulację szczególną w zakresie wymagań formalnych skutecznego złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, co oznacza, że reguła odformalizowania co do treści podania przyjęta w kodeksie postępowania administracyjnego nie ma zastosowania. Stanowi o tym expressis verbis art. 63 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odsyłając od regulacji zawartej w przepisach szczegółowych. W toku rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji, zdaniem NSA, obowiązany był w oparciu o akta sprawy ustalić, czy dają one podstawę do wywiedzenia, że strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jest to istotne z uwagi na to, że M. R. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, sporządzony [...], który wpłynął do organu [...], w którym oświadczyła, że nie dotyczy jej świadczenia, a które było przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa dla zasiłku dla bezrobotnych wpłynął do organu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 190 zdanie pierwsze ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...] odmawiającą przyznania M. R. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, będąc jednocześnie związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt l OSK 1271/05, uznał, iż skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolując w zakreślonej wyżej kognicji zaskarżoną przez M. R. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] nr [...], Sąd nie dopatrzył się, bowiem naruszenia ani prawa materialnego, ani prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę merytoryczną decyzji stanowi obowiązujący w dacie orzekania, a uchylony w dniu 1 września 2005r., przepis art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Wedle ust. 1 – 4 tegoż przepisu dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania w wysokości 400,00 zł miesięcznie przysługuje przez okres 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką. Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Zgodnie z ust. 6 tegoż przepisu dodatek nie przysługuje osobie, jeżeli wniosek o przyznanie dodatku złożyła po upływie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych; nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy; ma ustalone prawo do renty socjalnej, emerytury lub renty albo świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17. Stosownie zaś do przepisu art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 1 oraz 23 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, przy czym ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1. Wniosek ten winien spełniać wymogi formalne określone w przepisie ust. 3 – ust. 5 art. 23 ustawy oraz wymogi określone w obowiązującym w dacie orzekania rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162). W analizowanej sprawie Sąd w oparciu o akta administracyjne ustalił, iż M. R. w zeznaniu podatkowym za [...] wykazała zerowy dochód, w [...] zaś uzyskała dochód w wysokości [...] z tytułu alimentów, w dniu [...] nabyła też prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres [...] dni, tj. do dnia [...] włącznie. Skarżąca jest osobą samotną i samotnie wychowującą dziecko I. J., ma przyznane od [...] od ojca dziecka A. J. alimenty na rzecz dziecka w kwocie [...] miesięcznie. Z akt administracyjnych wynika nadto, iż w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka, zaś w dniu [...] złożyła kolejny wniosek domagając się przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na upływ okresu pobierania tego zasiłku, w dniu [...] odebrała decyzję Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającą o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] z uwagi na upływ okresu pobierania zasiłku, zaś decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] przyznano skarżącej zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W tym stanie faktycznym spór między stronami dotyczy tego, czy M. R. spełniła wszystkie warunki do tego by uzyskać do zasiłku rodzinnego przewidziany powołanym wyżej przepisem art. 11 ust. 1 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. czy wniosek o przyznanie tego dodatku złożyła w terminie 30 dni liczonym od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dokonując oceny tej okoliczności, stosownie do zaleceń zawartych w wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2006r., wobec wskazanych wyżej okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał, iż skarżąca uchybiła wynikającemu z powołanego przepisu art. 11 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych terminowi do złożenia wniosku o przyznanie spornego dodatku. M. R., co słusznie przyjęły organy obu instancji, utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...], co oznacza, iż trzydziestodniowy termin do złożenia tego wniosku rozpoczął swój bieg w dniu [...], a zakończył w dniu [...]. Tymczasem skarżąca wniosek o przyznanie tego zasiłku złożyła dopiero w dniu [...], załączając do niego jednocześnie kopię odebranej w dniu [...] decyzji Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającej o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]. W złożonym w dniu [...] wniosku z dnia [...], co wynika wprost z treści tego wniosku, skarżąca domagała się natomiast przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dla zachowania spornego terminu, zdaniem Sądu, bez znaczenia jest okoliczność, iż decyzję o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dnia [...] skarżąca odebrała w dniu [...]. Chybiony jest także prezentowany w skardze oraz piśmie procesowym z dnia [...] przez skarżącą pogląd, wedle którego w pojęciu prawa do zasiłku mieszczą się zarówno okoliczności uprawniające do przyznania zasiłku potwierdzone decyzją określającą datę początkową naliczania zasiłku, jak i prawo bezrobotnego do otrzymania kwoty zasiłku, a decyzja z dnia [...] ustala końcową datę okresu naliczania zasiłku i nie pozbawia skarżącej "prawa do zasiłku, którego ostatnia część została zapłacona [...], tj. 32 dnia po dacie [...] ostatniego dnia okresu naliczania zasiłku, lecz przed pierwszym dniem okresu wskazanego w art. 11 ust. 6 ustawy z 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych". Okres przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określa, bowiem decyzja przyznająca ten zasiłek, a okresem tym był okres [...], który upływał w dniu [...], zaś powoływana przez skarżącą decyzja z dnia [...], doręczona w tej samej dacie, orzekająca o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, tzn. jedynie potwierdza, iż w dniu [...] skarżąca utraciła prawo do zasiłku z uwagi na upływ okresu czasu, na który przyznano jej ten zasiłek, czyli w dacie wskazanej w decyzji ustalającej prawo do tego zasiłku, nie zaś w dacie doręczenia decyzji o utracie tego zasiłku. Zresztą z treści decyzji Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. z dnia [...] nr [...], a także pisma tego urzędu z dnia [...] znak: [...] wynika jednoznacznie, iż skarżąca utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z uwagi na wyczerpanie okresu zasiłkowego wynoszącego w jej przypadku [...] dni, a decyzja przyznająca zasiłek dla bezrobotnych "dokładnie precyzuje okres, przez który zasiłek przysługuje", "zasiłki dla bezrobotnych wypłaca się w okresie miesięcznym z dołu", należy zasiłek za dany miesiąc jest wypłacany w następnym miesiącu, "termin wypłaty ostatniego zasiłku nie jest dniem utraty prawa do zasiłku". Data doręczenia decyzji Powiatowego Urzędu Pracy nr [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] nie jest, więc, tak jak tego oczekuje skarżąca, równoznaczna z datą utraty prawa do tego zasiłku, a w konsekwencji i datą rozpoczęcia biegu 30 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z powyższego wynika także, iż M. R. już w dniu doręczenia decyzji uznającej ją za bezrobotną wiedziała, iż prawo do zasiłku dla bezrobotnych traci z dniem [...], wiedziała także, iż wypłata zasiłku dla bezrobotnych następuje z dołu, tj. po zakończeniu miesiąca, za który ten zasiłek jest wypłacany. Przysługujący za dany miesiąc zasiłek wszak odbierała po zakończeniu tegoż miesiąca. Okoliczność ta znajduje także potwierdzenie w rozbieżnych wprawdzie twierdzeniach samej skarżącej podnoszonych w toku postępowania administracyjnego. W odwołaniu z dnia [...] wszak stwierdziła ona, iż "w dniu [...] wyeliminowałam sytuację wskazana w art. 11 ust. 6 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem powiadomiłam ustnie przyjmującego wniosek pracownika podmiotu realizującego świadczenia rodzinne, że z dniem [...] tracę prawo do zasiłku dla bezrobotnych i pragnę po zaistnieniu tego faktu otrzymać dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. (...) Należy uznać tym samym, że zgłosiłam wolę otrzymania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych (...) stosowny wniosek został złożony w formie ustnej jeszcze przed krytyczną datą [...](...) Wydanie przez Powiatowy Urząd Pracy decyzji o utracie prawa do zasiłku po 32 dniach od chwili zaistnienia tego faktu to praprzyczyna naruszenia terminu 30 dni dla złożenia wniosku o dodatek". Mimo to, co należy podkreślić, skarżąca w formularzu wniosku z dnia [...] zakreśliła w części I pkt 2 wyłącznie rubrykę "samotnego wychowania dziecka", zaś przy dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania własnoręcznie wpisała "nie dotyczy", choć nie było żadnych przeszkód ku temu by już w dniu [...] wystąpiła z wnioskiem o przyznanie spornego zasiłku zakreślając odpowiednią rubrykę formularza. Nie bez znaczenia ma też poczyniona w tej sprawie przez NSA, a w pełni aprobowana przez wojewódzki sąd administracyjny, uwaga, iż wskazany przepis art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych "reguluje elementy treści wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. W art. 23 ust. 4 uregulowano zasadę obowiązku dołączenia do wniosku dokumentów. Regulacja w art. 23 ust. 3 i 4 powołanej ustawy w związku z art. 63 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi regulację szczególną w zakresie wymagań formalnych skutecznego złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, co oznacza, że reguła odformalizowania co do treści podania przyjęta w kodeksie postępowania administracyjnego nie ma zastosowania. Stanowi o tym expressis verbis art. 63 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odsyłając od regulacji zawartej w przepisach szczegółowych". Zauważyć nadto należy, że gdyby skarżąca rzeczywiście swoje żądanie przyznania spornego zasiłku zgłosiła już w dniu [...], to nie złożyłaby w dniu [...] kolejnego wniosku, w którym zażądała spornego dodatku i oświadczyła, iż dodatek ten nie był pobierany w okresie od [...] do dnia [...] (okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych), a następnie w odwołaniu z dnia [...], złożonym w dniu [...] wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych czy odwołaniu z dnia [...], nie twierdziłaby, iż w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie spornego dodatku i że nie została pouczona przez urzędnika o 30 – dniowym terminie do złożenia wniosku w sprawie żądanego dodatku, o możliwości i konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu skoro uchybiła terminowi bez własnej winy, gdyż decyzja orzekającą utratę przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] została wydana i doręczona jej w dniu [...]. Nie twierdziłaby też, iż "bieg terminu utraty prawa do zasiłku w omawianym przypadku biegnie od chwili wydania decyzji w dniu [...]", a w pomieszczeniach Wydziału Organizacyjnego, Kadr i Świadczeń Rodzinnych UMŁ brak było powszechnie dostępnej informacji o konieczności dotrzymania owego 30 dniowego terminu. Nie podnosiłaby również, iż "przyczyna dla której nie dotrzymała terminu ustała dopiero po otrzymaniu decyzji SKO nr [...]", "wcześniej była przekonana, iż dopiero decyzja Powiatowego Urzędu Pracy o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oznacza nadanie biegu okresowi 30 dni dla złożenia wniosku o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych". Powyższe okoliczności faktyczne dowodzą, że skarżąca w niniejszej sprawie składa rozbieżne oświadczenia na okoliczność złożenia wniosku w sprawie spornego dodatku, pierwotnie twierdziła, bowiem, iż uchybiła terminowi bez własnej winy, po czym zmieniła swoje stanowisko, uznając, iż wniosek o przyznanie spornego dodatku złożyła ustnie w dniu [...], a jedynie wskutek wadliwego działania urzędnika fakt ten nie został w formie pisemnej odnotowany. W świetle dokonanych wyżej ustaleń Sąd nie dał wiary twierdzeniom M. R., iż wniosek w formie ustnej złożyła w dniu [...], a w konsekwencji dochowała 30 – dniowemu terminowi do jego złożenia. Za uwzględnieniem skargi, w ocenie Sądu, nie może przemawiać podnoszona przez M. R. okoliczność nie rozpoznanie we właściwej formie złożonego przez nią w toku postępowania administracyjnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie spornego dodatku. Wynikający z powołanego wyżej przepisu art. 11 ust. 6 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin jest, bowiem terminem materialnym, do którego nie ma zastosowania przepis art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu nie wydanie przez organ w sprawie przywrócenia terminu postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie, nie stanowi uchybiania procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że skarżąca o sposobie i przyczynach załatwienia tego wniosku została poinformowana przez organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...]. Podniesione w piśmie z dnia [...] zarzuty przeciwko decyzji PUP z dnia [...] oraz nieprawidłowemu działaniu tego urzędu wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, dlatego nie mogły one być przedmiotem kontroli, nadto kontrola działania PUP winna być poprzedzona wyczerpaniem przewidzianego przez prawo trybu instancyjnego. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póż. zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło