II SA/Łd 706/08

Dnia 20 stycznia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających w przypadku śmierci rolnika p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. LS S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających w przypadku śmierci rolnika. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 2 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu strona sprecyzowała, iż przedmiotem żądania jest ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. oraz dwoma dorosłymi, pracującymi synami – M. i T. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.100 złotych, zaś synowie strony osiągają dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 1.900 złotych. Żona skarżącego nie osiąga dochodów. Skarżący posiada dom o powierzchni 70 m kw oraz nieruchomość rolną o powierzchni 5 ha. Strona nie zadeklarowała posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 10 grudnia 2008 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. wyjaśnienia kwestii braku zatrudnienia żony K. oraz przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P., iż K.S. nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a także pisma z Banku A, iż S.S. posiada zadłużenie w łącznej wysokości 29.013,82 złotych, zaś M.S. - w wysokości 1.992 złotych. jednocześnie skarżący oświadczył, iż T.S. wyprowadził się. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata. Mając jednak na uwadze sytuację rodzinną i materialną przedstawioną przez skarżącego należy stwierdzić, iż wniosek nie może zostać uwzględniony. Przede wszystkim należy zauważyć, iż dochody trzyosobowej rodziny kształtują się na poziomie 3.100 złotych, co oznacza, iż średni dochód na członka rodziny przekracza kwotę 1.000 złotych. W konsekwencji nie sposób jest zaliczyć skarżącego do grona osób "ubogich", u których partycypacja w kosztach udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym wywoła poważny uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG