II SA/Łd 707/24

Dnia 11 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu 11 grudnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 16 lipca 2024 roku nr SKO 4114.237.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia w całości nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego i ustawowych odsetek za opóźnienie oraz zgody na rozłożenie na raty tych należności postanawia: odrzucić skargę. E.K. zaskarżyła do sądu administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 16 lipca 2024 r., nr SKO 4114.237.2024, w przedmiocie odmowy umorzenia w całości nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego i ustawowych odsetek za opóźnienie oraz zgody na rozłożenie na raty tych należności. Zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z 27 września 2024 r. skarżąca została wezwana do wskazania numeru PESEL. Z zawartego w ww. wezwaniu pouczenia wynikało, że nieusunięcie ww. braku formalnego skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. Przesyłka listowa, zawierająca wezwanie do wskazania numeru PESEL wróciła do sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie" i oznaczeniem datą stempla pocztowego "22 października 2024 r.". Na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdowała się adnotacja doręczyciela, z której wynikało, że 4 października 2024 r. nie zastał adresata w miejscu doręczenia, w związku tym w oddawczej skrzynce pocztowej zostawił zawiadomienie o tym, że przesyłkę pozostawiono we wskazanej placówce pocztowej. Zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału uznano, że doręczenie wezwania do usunięcia ww. braku formalnego skargi nastąpiło 18 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – w skrócie: "p.p.s.a." – skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej skargę, będącej osobą fizyczną. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (orzeczenie dostępne w CBOSA), podkreślono, że: "Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że na wezwanie przewodniczącego strona uzupełnia braki formalne pisma, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane elementy, a także uzupełnienie jego braków niewątpliwie należy zaliczyć do czynności strony. Przyjęty w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podział czynności z uwagi na kryterium podmiotowe (czynności sądu, strony i innych uczestników postępowania), wyklucza podejmowanie czynności nienależących do danego podmiotu, co jest związane z określoną w ustawie pozycją każdego z tych podmiotów. W związku z tym nie można oczekiwać, że sąd będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne.". Ponadto NSA stwierdził, że: "Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś, co do zasady, do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących.". Zdaniem NSA: "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. (...) Koncepcja o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi).". Stosownie natomiast do art. 73 § 1-4 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w powołanej ustawie pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia, o którym wyżej mowa. Z powyższego wynika, iż dwukrotne awizowanie przesyłki, w sposób określony w art. 73 p.p.s.a., uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że przesyłka ta doszła do rąk adresata, a co za tym idzie, że dokonane w ten sposób doręczenie było skuteczne. W oparciu o wyżej przytoczone przepisy sąd uznał, że przesyłka skierowana do skarżącej, zawierająca wezwanie do wskazania numeru PESEL została prawidłowo zaadresowana, a następnie awizowana. Skoro zatem pierwsze zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki i pozostawieniu jej we wskazanej placówce pocztowej miało miejsce 4 października 2024 r., to oznacza, że termin do odbioru tej przesyłki upływał 18 października 2024 r., a więc można było uznać, że na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., przesyłka została skarżącej doręczona z tym dniem. W związku z powyższym pismo zawierające wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania powyższego obowiązku zostało załączone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest zatem, że skarżąca została zobowiązana do usunięcia braku formalnego skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania się z ww. obowiązku w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, skarżąca nie wskazała swojego numeru PESEL. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Skoro bowiem wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącej 18 października 2024 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wykonania nałożonego obowiązku był 25 października 2024 r. Jednakże termin ten upłynął bezskutecznie. Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 orzekł, jak w postanowieniu.