II SA/Łd 708/25

Dnia 12 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 lipca 2025 roku nr SKO.4177.4.2025 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat O.M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) PLN powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc Decyzją z dnia 10 lipca 2025 r., nr SKO.4177.4.2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a.; art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) dalej: u.o.o.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 4 marca 2025 r. Nr 3/O/2025, znak: DEK-OŚR-I.6236.13.2023 orzekającą o zobowiązaniu posiadacza odpadów – E. S., do usunięcia w całości odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej jako działka numer ewidencyjny [...] w obrębie [...], wskazując, iż odpady, o jakich mowa w decyzji, należy usunąć w całości w terminie 60 dni od daty, w której decyzja ta stanie się ostateczna oraz określając rodzaje odpadów podlegających obowiązkowi usunięcia: zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy (kod 16 01 04*), filtry olejowe (16 01 07*), elementy wybuchowe (np. poduszki powietrzne) (16 01 10*), płyny hamulcowe (16 01 13*), niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte ze zużytych urządzeń (16 02 15*), baterie i akumulatory ołowiowe (16 06 01*), opakowania z papieru i tektury (15 01 01), opakowania z tworzyw sztucznych (15 01 02), opakowania z metali (15 01 04), opakowania wielomateriałowe (15 01 05), zmieszane odpady opakowaniowe (15 01 06), opakowania ze szkła (15 01 07), zużyte opony (16 01 03), zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów (16 01 06), metale żelazne (16 01 17), metale nieżelazne (16 01 18), tworzywa sztuczne (16 01 19), szkło (16 01 20), elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15 (16 02 16), inne baterie i akumulatory (16 06 05), odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (17 01 01), gruz ceglany (17 01 02), zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 (17 01 07), szkło (17 02 02), żelazo i stal (17 04 05), mieszaniny metali (17 04 07), kable inne niż wymienione w 17 04 10 (17 04 11), gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (17 05 04), papier i tektura (20 01 01), szkło (20 01 02), odpady kuchenne ulegające biodegradacji (20 01 08), odzież (20 01 10), tekstylia (20 01 11), drewno inne niż wymienione w 20 01 37 (20 01 38), tworzywa sztuczne (20 01 39), metale (20 01 40), (odpady wielkogabarytowe). Jednocześnie organ wskazał, że odpady należy usunąć poprzez przekazanie ich uprawnionym podmiotom gospodarczym, posiadającym stosowne zezwolenie organu ochrony środowiska na ich odbiór i zagospodarowanie w sposób zgodny z u.o.o. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: W dniu 5 maja 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo od [...] Komisariatu Policji KMP w Ł. z informacją o nagromadzeniu dużej ilości odpadów oraz wraków pojazdów na terenie posesji położonej w Ł. przy ul. [...]. Ponadto w dniu 11 maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczące ustaleń stwierdzonych podczas oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w związku z wnioskiem [...] Komisariatu Policji KMP w Ł. w sprawie składowania odpadów i wraków pojazdów na tym terenie. Podczas oględzin przedstawiciele WIOŚ w Łodzi nie zostali wpuszczeni na teren posesji położonej w Ł. przy ul. [...], jednak ustalili, że znajduje się tam kilkanaście pojazdów, które w większości były kompletne oraz że teren posesji jest zaniedbany i porośnięty roślinnością. W oddali widoczne były również porozrzucane różne przedmioty, które z uwagi na brak możliwości wejścia na teren posesji nie zostały opisane. Niemożliwym było również potwierdzenie składowania odpadów w budynkach znajdujących się na przedmiotowym terenie. W związku z brakiem oznak prowadzenia jakiejkolwiek działalności na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] oraz na podstawie ustaleń świadczących, że odpady znajdujące się na przedmiotowej posesji zostały porzucone, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi przekazał niniejszą sprawę do dalszego procedowania Prezydentowi Miasta Łodzi. Organ I instancji ustalił, że właścicielem przedmiotowej posesji była H.S., która zmarła w dniu [...] 2023 r., a jej jedynym zstępnym jest E.S.. Następnie w dniu 26 czerwca 2023 r. organ podjął próbę przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości, jednakże z uwagi na przeprowadzaną w tym samym dniu kontrolę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi pracownicy organu I instancji nie zostali wpuszczeni na teren posesji. Z czynności kontrolnych sporządzony został protokół. W dniu 4 października 2024 r. przeprowadzono ponowne oględziny nieruchomości, w następstwie których ustalono, że na przedmiotowej działce składowane/magazynowane są odpady m.in. w postaci: kilkunastu niesprawnych samochodów osobowych, kilkunastu wybrakowanych kosiarek, pustych beczek, nieużywanych materiałów budowlanych, płyt chodnikowych, betonowych kręgów, pryzm ziemi z kamieniami i ziemi wymieszanej z betonowym gruzem, niesprawnych urządzeń AGD, drewnianych mebli, metalowych drutów i konstrukcji (w tym złomu) oraz innych odpadów komunalnych. Z wyjaśnień właściciela nieruchomości wynika, że auta, które można naprawić, będzie chciał naprawić, a pozostałe, nienadające się do naprawy, będą w przyszłości sprzedane na części i / lub zezłomowane. Części aut będą wykorzystane jako części zamienne. Samochody są pojazdami zabytkowymi i strona chciałaby je zachować. Strona wskazała również, że ziemia z gruzem zostanie użyta do utwardzenia terenu działki, była pozyskana przy remontach i rozbiórkach budynków znajdujących się na terenie nieruchomości, leży od 10 lat na terenie posesji. Większość rzeczy należy do skarżącego, jednak niektóre elementy pozostały po wcześniej działających działalnościach gospodarczych i po poprzednich właścicielach. Kontrolowany poinformował, że obecnie znajduje się w złym stanie zdrowia, lecz gdy odzyska siły, zamierza zająć się porządkowaniem nieruchomości do celów użytkowych, ale będzie sprzątać nieruchomość jeszcze w 2024 roku. Kolejne, przeprowadzone w dniu 17 stycznia 2025 r. oględziny terenu wykazały, iż stan faktyczny istniejący na gruncie nie uległ zmianie. W dalszym ciągu są na nim składowane odpady, a jak wynika ze oświadczenia skarżącego usunięte zostały jedynie: kosiarka, beczka oraz stary piekarnik. Strona wyjaśniała dodatkowo, że niektóre ze znajdujących się na terenie przedmiotowej posesji pojazdów należą do niego (strona nie była w stanie określić, które dokładnie pojazdy są jego własnością), natomiast reszta pojazdów należy do innych osób, do których E.S. nie posiada kontaktu, prawdopodobnie nie żyją, co utrudnia uprzątnięcie wspomnianych wraków. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 marca 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi zobowiązał E.S. do usunięcia w całości odpadów wymienionych w decyzji z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], określając rodzaje odpadów podlegające obowiązkowi usunięcia, termin oraz sposób ich usunięcia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazywał, iż skarżący nie legitymuje się przewidzianym prawem zezwoleniem na zbieranie i magazynowanie odpadów. Jako jedyny właściciel przedmiotowej nieruchomości jest zobowiązany, jako posiadacz znajdujących się na niej odpadów, podmiotem obowiązanym do ich usunięcia. Organ podkreślał, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wykazywała inicjatywy w dobrowolnym wykonaniu ciążących na niej obowiązków, jak i nie skorzystała z ewentualnej możliwości wydłużenia tego terminu - poprzez skierowanie do organu stosownego pisma - w sytuacji, w której wiedziała, że usunięcie odpadów do końca 2024 roku będzie niemożliwe. Odnosząc się do argumentacji strony organ wskazał, że ilości odpadów znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości, ich charakter przeczą twierdzeniu skarżącego, iż służą one prowadzonej przez stronę hobbistycznej działalności w zakresie naprawy/odrestaurowywania pojazdów. Natomiast składowanie na przedmiotowym terenie odpadów gruzu ceglanego, betonowego, ziemi i ziemi zmieszanej z gruzem oraz płyt betonowych przez 10 lat nie świadczy o chęci wykorzystania ww. odpadów do utwardzenia terenu przedmiotowej nieruchomości. Ponadto właściciel terenu poinformował, że z uwagi na jego stan zdrowia nie istnieje możliwość, aby przedmiotowy teren został w najbliższym czasie uporządkowany. Ponadto organ zwrócił uwagę na potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E.S., lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy. Na wstępie swoich rozważań Kolegium podkreśliło, iż zastosowanie środka nadzorczego w postaci decyzji administracyjnej, nakazującej usunięcie odpadów, wymaga ustalenia, że istnieją odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o., są one przechowywane w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów oraz istnieje posiadacz odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. Żadne inne kwestie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy usunięcia odpadów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że na terenie działki o nr ew. [...], w obrębie [...], położonej w Ł. przy ul. [...] znajdują się odpady. Jednocześnie o tym, co jest odpadem, przesądza ustawa o odpadach i rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10) – dalej: rozporządzenie). Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że znajdujące się na zdjęciach przedmioty stwierdzone podczas oględzin stanowiły odpady zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji również prawidłowo ustalił rodzaj odpadów. Załączone do akt sprawy fotografie jednoznacznie potwierdzają istnienie oraz położenie odpadów. Kolegium uznało, że twierdzenia strony, w szczególności, iż pojazdy są eksponatami do muzeum, jakie powstanie na nieruchomości skarżącego, są niewiarygodne. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że bezsprzeczne odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania - teren nie jest składowiskiem, brak jest obiektu budowlanego przeznaczonego do składowania odpadów. Wykluczyć należy również możliwość magazynowania odpadów. Skarżący nie jest bowiem wytwórcą odpadów, znajdujących się na nieruchomości ani przedsiębiorcą prowadzącym zbieranie odpadów, jak również przedsiębiorcą prowadzącym przetwarzanie odpadów z uwagi na brak wymaganych przepisami prawa zezwoleń. Jednocześnie władającym nieruchomością, na której znajdują się odpady, jest właśnie skarżący. Kolegium oceniło również, że termin na usunięcie odpadów, określony przez organ I instancji, daje realną szansę wykonania decyzji. Ponadto organ nie był zobowiązany do określenia ilości odpadów, które mają zostać usunięte lub sposobu obliczenia tej ilości. Końcowo organ II instancji wyjaśnił, że treść zaskarżonej decyzji nie oznacza, iż skarżący jest obowiązany do usunięcia wszystkich przedmiotów znajdujących się na działce, a jedynie tych, które stanowią odpady o kodach wskazanych w treści decyzji. Powyższe nie oznacza zatem, że przykładowo wszystkie pojazdy znajdujące się na nieruchomości stanowią odpady, a jedynie te, którym takie cechy można przypisać. Zdjęcia z oględzin niewątpliwie jednak potwierdzają, iż na spornej nieruchomości znajdują się pojazdy stanowiące odpady (zdekompletowane, zardzewiałe, itp.). Ponadto w interesie skarżącego jest jak najszybsze usunięcie odpadów ze względu na ewentualną konieczność poniesienia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska. Skargę na powyższą decyzję złożył E.S., wnosząc o jej uchylenie lub zmianę poprzez określenie, że przedmiotowe pojazdy nie są złomem ani odpadem w rozumieniu ustawy o ochronie środowiska, natomiast część zgromadzonych materiałów takich jak gruz, elementy stalowe i prefabrykaty są materiałem budowlanym zgromadzonym do wykorzystania w dalszych procesach budowlanych. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie biegłych w zakresie odbudowy pojazdów muzealnych i wykorzystywania w nich oryginalnych części z innych pojazdów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a., wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego i naruszenie interesów skarżącego oraz jego praw jako strony. W ocenie skarżącego Kolegium w toku postępowania nie rozpoznało prawidłowo, że zgromadził on pojazdy w celach ekspozycyjnych w budowanym przez siebie interaktywnym muzeum. Same pojazdy są w różnym stanie technicznym i obecnie są one na różnym etapie odbudowy, a niektóre z nich posłużą jako dostawcy części i elementów do pozostałych pojazdów. Te informacje Samorządowe Kolegium Odwoławcze zupełnie pominęło, podobnie jak i wydający wcześniejsze decyzje. Skarżący wskazywał, że w toku postępowania wskazywał, iż zgromadzone materiały takie jak: cegły, stal konstrukcyjną, gruz betonowy, elementy prefabrykowane w celu zarówno samej budowy, jak i wykonywanych remontów oraz stworzenia interaktywnego muzeum. Wyjaśnił, że posiada pozwolenie na budowę i remont części budynków, znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Brak środków finansowych i problemy zdrowotne powodują, że prace te postępują wolno, a ponadto doszło do kilkudziesięciu włamań na teren skarżącego i dewastacji. Skarżący wnosił o zwrócenie się do [...] Komisariatu Policji KMP w Ł. o uzyskanie informacji o zgłaszanych przez skarżącego włamaniach. Element ten także został pominięty przez Kolegium. Skarżący zwrócił uwagę również na to, że w toku postępowania przed SKO nigdy nie został przesłuchany, tym samym nie brał udziału w postępowaniu, co uniemożliwiło mu aktywny udział w sprawie, naruszając tym samym jego uprawnienia w toku postępowania. Skarżący wyjaśniał także, iż będąc współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości prowadził działalność gospodarczą w zakresie budownictwa specjalistycznego związanego z telekomunikacją i energetyką. Wiązało się to z koniecznością posiadania wielu wyspecjalizowanych urządzeń i sprzętów. Na tym terenie działała także firma B. Sp. z o.o. o podobnym zakresie działalności. Powtarzające się od wielu lat włamania na tę nieruchomość doprowadziły do dewastacji obiektu, pomieszczeń i zgromadzonego sprzętu. Działania policji nie przynosiły żadnych skutków, a większość spraw była umarzana, nawet w przypadkach złapania sprawców przez skarżącego. Ciągły stres i niemożności poradzenia sobie z zaistniałą sytuacją doprowadziły do pogorszenia stanu skarżącego i uniemożliwiły normalne funkcjonowanie, co spowodowało zapaść finansową i konieczność ograniczania działalności, a w końcowym rezultacie jej całkowite zaniechanie na dzień dzisiejszy. Ponadto zgromadzone sprzęty i materiały, będące na terenie posesji skarżącego, zostały zdewastowane, ale nie w takim stopniu, aby stały się bezużyteczne. Zdaniem skarżącego sprzeczne z interesem społecznym jest to, aby w wyniku działań przestępczych konsekwencje ponosił pokrzywdzony, a nie sprawca. Ponieważ stan zdrowia uniemożliwia skarżącemu sprawne i samodzielne działanie, w ocenie skarżącego konieczne jest ponowne rozpatrzenie niekorzystnej dla skarżącego decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji naraża skarżącego na nieuzasadnione straty i nieracjonalne działania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie lub odrzucenie w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych. Jednocześnie organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. II SPP/Łd 126/25 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W toku rozprawy w dniu 12 lutego 2026 r. zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu popierali skargę. Ponadto pełnomocnik skarżącego złożył do akt kopię decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 grudnia 2015 r. Nr DAR-UA-III.2581.2015, znak: DAR-UA-III.6740.896.2015, zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej E.S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (działki nr [...] i nr [...] w obrębie [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi E.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 lipca 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 4 marca 2025 r., zobowiązującą skarżącego do usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] w obrębie [...]. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) - dalej: u.o.o. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W myśl art. 26 ust. 2 u.o.o., w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W decyzji tej określa się w szczególności termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób ich usunięcia (art. 26 ust. 6 u.o.o.). Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o., ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach, rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o., przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o.o., przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. W niniejszej sprawie, jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organy zobowiązane były do ustalenia trzech przesłanek: czy składowane lub magazynowane są rzeczy, stanowiące odpady, czy są składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz czy istnieje posiadacz odpadów. Podkreślić należy, iż przepis art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. nie zawęża pojęcia "posiadacz odpadów" do wytwórcy odpadów, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy. W pojęciu "posiadacz odpadów" mieści się także osoba fizyczna (osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która jest w posiadaniu odpadów. Dla uznania, że taki podmiot jest posiadaczem odpadów wystarczające jest ustalenie, że osoba ta włada powierzchnią ziemi, na której są odpady. W takim przypadku działa bowiem domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. (zob. wyrok NSA z 28 października 2025 r., sygn. akt III OSK 2516/22 ; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie jest sporne, że posiadaczem rzeczy, uznanych przez organy za odpady, jest E.S. jako jedyny właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Nie ma też wątpliwości, że odpady są składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym, bowiem skarżący nie ma stosownych pozwoleń na zbieranie, lub magazynowanie odpadów. Kwestią sporną pomiędzy stronami jest to, czy rzeczy, znajdujące się na posesji skarżącego, stanowią odpady w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. Aby to ustalić, należy odwołać się do stanowiska, wypracowanego przez sądy administracyjne oraz sądownictwo europejskie. Należy przypomnieć, że zgodnie z przywołanym przepisem odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s. 3). Kluczowym elementem definicji odpadu jest zwrot "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą pozbycia się go przez dotychczasowego posiadacza. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (zob. TSUE wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyrażenia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i 19 dyrektywy. Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy dany przedmiot lub substancja stanowi "odpad" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy ustalić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Oznaczone okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki TSUE: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE orzekł ponadto, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Taki przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy 2008/98 dotyczą bowiem zapewnienia, żeby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie takiego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2008/98. W kontekście tych rozważań TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się". W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych. W orzecznictwie przyjmuje się również, że pozbycie się nie może być rozumiane jedynie jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatny), która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2023 r., sygn. III OSK 2050/21; wyrok NSA z 2 grudnia 2025 r., sygn. III OSK 245/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając przywołane stanowisko orzecznictwa zarówno europejskiego, jak i sądów administracyjnych, Sąd uznał, iż należy przyznać rację organom administracji, że znajdujące się na nieruchomości skarżącego rzeczy, wyszczególnione w decyzji organu I instancji, rzeczywiście stanowią odpady. Dokonując powyższe oceny, Sąd wziął pod uwagę również to, że sam skarżący nie zaprzecza, iż wiele z tych przedmiotów to odpady. W toku postępowania administracyjnego zobowiązał się bowiem do uprzątnięcia działki do końca 2024 r., z czego jednak się nie wywiązał. Sąd nie ma zatem wątpliwości, że m.in. opakowania, rzeczy zmieszane ze sobą, szkło, tworzywa sztuczne, papier, tektura, odzież, tekstylia, odpady wielkogabarytowe, czy też drewno stanowią odpady. Skarżący kwestionuje status odpadów jedynie wobec pojazdów, narzędzi, części samochodowych i "materiałów budowlanych" w postaci ziemi i gruzu do utwardzenia podłoża. Odnosząc się do argumentów skargi, należy jednak uznać, że przywołane przedmioty stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. Przede wszystkim znajdujące się na posesji skarżącego pojazdy są uszkodzone, pozbawione części (nie tylko części drobnych jak szyby czy światła, ale często również nadwozia), przechowywane w sposób niezabezpieczony, narażone na działanie warunków atmosferycznych oraz włamania. Powyższe okoliczności poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącego o chęci stworzenia interaktywnego muzeum, w którym pojazdy te miałyby zostać elementami ekspozycji. Ich stan techniczny, a także sposób ich przechowywania naraża je na dalszą degradację i niszczenie. Jednocześnie należy podkreślić, iż pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad między innymi, gdy nie nadaje się do drobnych napraw lub posiada znacznie uszkodzone istotne części, lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Istotne przy kwalifikowaniu pojazdu jako odpadu może być również to, że koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (zob. wyrok NSA z 5 grudnia 2023 r., sygn. III OSK 1120/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojazdy znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie są niesprawne i dla możliwości spełnienia swojego podstawowego przeznaczenia, tj. jazdy, wymagają znacznie więcej nakładu pracy niż drobne naprawy. Nie ma przy tym znaczenia, iż pojazdy te mają dla skarżącego wartość gospodarczą, sentymentalną czy użytkową. To, że dana rzecz może być użyteczna, bądź przynieść pożytki, nie wpływa na jej status jako odpadu. Jednocześnie organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji trafnie wskazał, iż wydana przez organ I instancji decyzja nie oznacza, że skarżący będzie musiał usunąć z terenu swojej działki wszystkie przedmioty, a jedynie te, które stanowią odpady. Oznacza to, że usunięciu nie będą podlegać pojazdy sprawne, a jedynie zdekompletowane, zardzewiałe, uszkodzone w stopniu znacznym. To samo tyczy się również części samochodowych i narzędzi, choć przechowywanie ich w sposób niezabezpieczony, narażony na działanie warunków atmosferycznych, poddaje w wątpliwość ich stan techniczny. W ocenie Sądu organy administracji trafnie uznały za odpady również gruz betonowy, gruz ceglany, odpady betonu oraz mieszaniny tych składników ze sobą i z ziemią. W trakcie oględzin w dniu 4 października 2024 r. skarżący wskazał, iż ziemia z gruzem była pozyskana przy remontach i rozbiórkach budynków znajdujących się na terenie nieruchomości i leży od 10 lat na terenie posesji, jednak zostanie użyta do utwardzenia terenu działki. Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko orzekających organów, iż przechowywanie wymienionych odpadów przez tak długi okres nie świadczy o chęci ich wykorzystania do utwardzenia terenu przedmiotowej nieruchomości. Powyższej oceny nie zmienia przedłożona przez pełnomocnika skarżącego kopia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 grudnia 2015 r. o udzieleniu skarżącemu pozwolenia na budowę, gdyż dotyczy ona przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], nie zaś utwardzenia powierzchni tej działki, a tylko w takim celu możliwe jest wykorzystanie odpadów w postaci gleby i ziemi, gruzu betonowego i ceglanego. Sąd stwierdza zatem, że procedujące w sprawie organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażoną w art. 9 k.p.a. zasadą informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy. Uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznanie przesłanek, które przemawiały za wydaniem takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi ani razu nie przesłuchało go w toku postępowania odwoławczego, wobec czego uniemożliwiło mu udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże należy podkreślić, iż dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Taka sytuacja nie nastąpiła w niniejszej sprawie. Wprawdzie organ odwoławczy przed wydaniem swojej decyzji nie zawiadomił skarżącego o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, jednakże Kolegium nie przeprowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego, zaś skarżący nie wykazał, że powyższe zaniechanie ze strony organu uniemożliwiło mu podjęcie jakiejkolwiek czynności procesowej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, Kolegium w swojej decyzji wyczerpująco odniosło się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Sąd nie mógł także uwzględnić wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu odbudowy pojazdów muzealnych i mechaniki pojazdów, gdyż przeprowadzenie takiego dowodu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest możliwe. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Reasumując, Sąd ocenił, iż kwestionowane przez skarżącego decyzje odpowiadają prawu, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Natomiast skarga okazała się w całości niezasadna. Jedynie na marginesie Sąd pragnie podkreślić, iż to na właścicielu rzeczy spoczywa obowiązek takiego ich zabezpieczenia, aby uniemożliwić dostęp do nich osobom trzecim. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 87).