II SA/Łd 710/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-09-12

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli, uchyli zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, co skutkuje brakiem przedmiotu zaskarżenia w sprawie przed sądem.
Stan faktyczny
E.G. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej dla córki A.W. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. E.G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając w trybie autokontroli, uchyliło zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. W dniu 12 września 2006 r. E.G., działając w imieniu małoletniej córki A.W. złożyła do organu I instancji wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art. 1, art. 2 pkt 5 lit. a, art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 18 ust. 2 w związku z zastosowaniem art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), art. 104, 107 kpa oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz.U. Nr 105, poz. 882) odmówił przyznania od dnia 1 września 2006 r. zaliczki alimentacyjnej na dziecko A.W. Zdaniem organu, wnioskodawczyni wspólnie z konkubentem wychowuje dwoje pozostałych dzieci – K. i S., wobec czego nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a co za tym idzie nie przysługuje jej zaliczka alimentacyjna na córkę A.W. W odwołaniu od tej decyzji, E.G. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, podnosząc, iż przez 16 lat pobierała na córkę A.W. alimenty, ponieważ jej ojciec nie płacił na córkę. Sama nie może utrzymać swojej córki, albowiem choruje na cukrzycę. Bierze 6 razy dziennie insulinę i ponosi duże wydatki na leki oraz odpowiednią dietę. Poza tym, konkubent nie jest w stanie utrzymać jej córki – A., albowiem jest osobą bezrobotną i wraz z odwołującą ma na utrzymaniu ich dwie córki. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na treść art. 7 i art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...), wywodząc iż osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W świetle zaś art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba samotnie wychowująca dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowują wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przedmiotowej sprawie, niespornym jest, zdaniem Kolegium, że E.G. jest panną, zamieszkuje z konkubentem – Z.S., z którym wychowuje dwoje wspólnych dzieci K.S. i S.S. W tym stanie rzeczy, zainteresowana nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko, co uzasadniało wydanie decyzji przez organ I instancji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, E.G. wniosła o jego uchylenie, podnosząc zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji. Dodała przy tym, iż sama wychowuje córkę A.W., której ojciec nie płaci alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 2 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 2/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach zainicjowanych pytaniami prawnymi: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1242/05 (postanowienie z dnia 24 lutego 2006 r.) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 374/06 (postanowienie z dnia 13 grudnia 2006 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bądź postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kognicja Sądu ograniczona jest zatem do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Nie zawsze jednak będzie zgodności z prawem kwestionowanej decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Przyczyny tego stanu rzeczy mogą być różne. Jedną z nich jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie, która może wynikać z różnych powodów. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 stało się bezprzedmiotowe. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi m. innymi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona w całości lub w części bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia tejże decyzji. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. (Dz. U. RP 2008/119/770 ) decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. Nr [...] oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej dla A.W. Konsekwencją zaś uchylenia wskazanych powyżej decyzji w trybie autokontroli jest brak przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie. B.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło