II SA/Łd 712/01

Dnia 2 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant : Arkadiusz Widawski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie zwrotu M. K. i M. T. - K. nieruchomości położonej w B. nr działki 727/1 o pow. 0,0525 ha, objętej księgą wieczystą nr KW [...] , odmowy zwrotu działki nr 728/1 będącej w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, objętej księgą wieczystą nr KW [...] i zobowiązania M. K. i M. T. - K. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta B. wypłaconego odszkodowania za w/w nieruchomość, które po waloryzacji wynosi 4935 zł. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, w dniu [...] aktem notarialnym Rep. A [...] została sprzedana na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w B. przy ul. A. , nr działki 1605 o powierzchni 0,1697 ha. Dla tego terenu opracowano plan realizacyjny budowy osiedla mieszkaniowego "Ł. " zatwierdzony decyzją Wojewódzkiego Zarządu Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w P. (Nr [...] z dnia [...] ). W myśl w/w planu dokonano podziału działki nr 1605 na działkę nr 1605/2 stanowiącej pas gruntu na poszerzenie ulicy A. i na działkę nr 1605/1 przeznaczą na cele inwestycyjne osiedla, w szczególności zieleń, ciągi komunikacyjne, bloki mieszkalne. W związku z takim przeznaczeniem działek zostały one nabyte na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). W wyniku modernizacji ewidencji gruntów oraz kolejnych podziałów, wywłaszczona nieruchomość weszła w skład innych działek (nr 1605/1 w skład działki nr 728/1 natomiast działka nr 1605/2 w skład działki nr 727/1). M. K. i M. T. - K. wystąpiły z wnioskiem o zwrotu przedmiotowej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie inwestycji stanowiącej powód wcześniejszego wywłaszczenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jak i aktualny stan zagospodarowania tych działek stwierdzony w wyniku oględzin na gruncie w lipcu 1999r. potwierdził, iż wywłaszczone działki nr 1605/2 i część działki 1605/1 nie zostały wykorzystane na cel, dla którego nastąpiło nabycie. W miejscu, gdzie zgodnie z planem realizacyjnym powołanym w umowie nabycia miało nastąpić poszerzenie ulicy A. , znajduje się pas gruntu w żaden sposób niezagospodarowany, nie porośnięty też roślinnością. Również część działki nr 1605/1, gdzie zgodnie z planem realizacyjnym miała znajdować się zieleń osiedlowa, na dzień złożenia wniosku o zwrot stanowiła niezagospodarowany pas gruntu. Pozostała część działki nr 1605/1 wykorzystana została zgodnie z celem nabycia - tereny komunikacyjne i bloki mieszkalne. W tym stanie rzeczy Starosta [...] decyzją z dnia [...] zwrócił na rzecz wnioskodawczyń nieruchomość stanowiącą własność Gminy Miasta B. oznaczoną numerem 727/1 o pow. 0,0525 ha; odmówił zwrotu działki nr 728/1. Jednocześnie zobowiązał wnioskodawczynie do zwrócenia na rzecz Gminy Miasta B. wypłaconego odszkodowania za nieruchomość, które po waloryzacji wynosiło 4935 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż aktualny stan zagospodarowania opisanych działek potwierdza istnienie przesłanek zawartych w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.). Jednakże działka nr 728/1 powstała z podziału działki nr 728 oddana została (aktem notarialnym Rep. A. Nr [...] z dnia [...] ) w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, a prawo to ujawniono w księdze wieczystej. Obecny właściciel Gmina Miasto B. negatywnie rozpatrzył możliwość rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w stosunku do przedmiotowej działki. Wobec powyższego roszczenie o zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości nie przysługiwało (art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Orzeczenie to zakwestionowała M. T. - K. i Zarząd Miasta B. . Odwołująca się podała, że nieruchomość oznaczona numerem 728/1 była całkowicie niezagospodarowana i dlatego powinna również zostać zwrócona. Natomiast Zarząd Miasta B. w swoim odwołaniu wskazał, iż cel wykupu - poszerzenie ulicy A. nie został osiągnięty ze względów finansowych, ale jego realizacja może nastąpić w najbliższym czasie. Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kontestowane rozstrzygnięcie. Podniesiony w odwołaniu Zarządu Miasta B. zarzut, iż z uwagi na konieczność poszerzenia ulicy nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia jest niezasadny. Od momentu wykupienia nieruchomości upłynęło bowiem 17 lat i od tego czasu nie prowadzi się żadnych prac związanych z realizacją tej inwestycji. Samo przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego bądź zamierzenia wykonania takiej inwestycji w przyszłości nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości. Zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Natomiast odnosząc się do odwołania M. T. - K. , organ odwoławczy wskazał, iż w świetle regulacji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma ono uzasadnienia. Przepis ten stanowi, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Skargę na powyższą decyzję złożył Zarząd Miasta B. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej zwrotu działki nr 727/1. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż cel wykupu nie został w pełni osiągnięty ze względów finansowych, ale nie oznacza to, że nie nastąpi w najbliższym czasie jego realizacja. Z uwagi na fakt, iż ulica A. jest ciągiem komunikacyjnym niezwykle przeciążonym, gdyż stanowi jedyny dojazd do pobliskiego szpitala i szkoły istnieje konieczność jej poszerzenia. Działka nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż cel ten od momentu nabycia nie zmienił się i jest nadal aktualny. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarżący nie kwestionuje w niej ustalenia organu administracji architektoniczno -budowlanej, iż przedmiotowa działka nr 727/1 ( poprzednio 1605/2 ) nie została dotychczas wykorzystana na cel poszerzenia ulicy A. . Nie ulega wątpliwości, iż leży ona w pasie drogowym tej ulicy, a skarżący z uwagi na brak środków finansowych nie przystąpił do realizacji inwestycji. Skoro przez okres kilkunastu lat nie przystąpiono do realizacji celu związanego z wywłaszczeniem, twierdzenie skarżącego jakoby cel ten miał być zrealizowany w najbliższym czasie należy ocenić w kategorii stricte hipotetycznej. W uzasadnieniu podlegającej kontroli decyzji powołano się m. innymi na przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ), który w sposób kategoryczny określa, kiedy nieruchomość stała się "zbędna" na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następuje to, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu ( por. wyrok NSA z dnia 23.10.1998 r. IVSA 1900/96 LEX nr 45893 w Warszawie; wyrok NSA z 22.06.2001 r. ISA 241/00 LEX nr 54436 w Warszawie ). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że cel na który nieruchomość wywłaszczono nie został zrealizowany w okresie 7 lat od daty wywłaszczenia, a zatem spełniona została przesłanka zwrotu nieruchomości przewidziana przepisem art. 136 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, a podniesiona przez skarżącego okoliczność aktualności celu wywłaszczenia nie ma w tej sprawie żadnego znaczenia. Uznając przeto, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę jako bezzasadną oddalił.