II SA/Łd 712/06

Dnia 20 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi; 2. zwrócić G. M. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 894,50 (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt cztery 50/100) złotych z rachunku wpłaconego w dniu [...], poz. [...], tytułem zwrotu połowy wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...], nr [...], znak; [...] i : [...] Burmistrz Miasta K. po rozpoznaniu z urzędu sprawy o ustalenie opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku zatwierdzenia podziału nieruchomości działając na podstawie art. 98a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz Uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] oraz art. 104 k.p.a., ustalił G. M. opłatę adiacencką w wysokości 89.440,00 zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w K. przy ul. A. oznaczonej nr ewidencyjnym 101 w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, że w wyniku podziału nieruchomości stanowiącej własność G. M. położonej w K. przy ul. A., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...], nr [...] wzrosła wartość nieruchomości o kwotę 223.600,00 zł ustaloną na podstawie wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego. W wyniku podziału nieruchomości powstało bowiem osiem działek gruntu, z których jedna – oznaczona nr ewidencyjnym 101/1 przeznaczona została pod budowę drogi publicznej, a pozostałe siedem oznaczone kolejnymi nr ewidencyjnymi 101/2, 101/3, 101/4, 101/5, 101/6, 101/7 i 101/8 stanowią działki budowlane przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Opłata adiacencka została zatem ustalona w oparciu o sporządzony operat szacunkowy i stosownie do treści art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie przekracza 50% różnicy wartości przed i po podziale nieruchomości. Od powyższej decyzji G. M. wniósł odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 35 oraz art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a w związku z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że po otrzymaniu w dniu 28 grudnia 2005 roku zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej przedstawił swoje stanowisko wskazując w piśmie z dnia [...], że brak jest podstaw prawnych do ustalenia opłaty adiacenckiej, ponieważ wniosek o podział nieruchomości został złożony przed podjęciem uchwały w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, a zatem w dniu złożenia wniosku o podział nieruchomości nie był i nie mógł być zorientowany w kwestii kosztów związanych z podziałem nieruchomości. Skarżący Podniósł ponadto, że w odpowiedzi na przedstawione w sprawie własne stanowisko otrzymał decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] ustalającą wysokość opłaty adiacenckiej, której uzasadnienie nie spełnia warunków prawnych, gdyż organ nie przeprowadził "pełnego" postępowania administracyjnego, orzekł naruszając zasadę "nie działania prawa wstecz" i nie odniósł się w ogóle do podniesionych przez stronę zarzutów i argumentów. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołując się do treści art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, że przepis zezwala wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta na ustalenie opłaty adiacenckiej, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrosła jej wartość. Wzrost wartości nieruchomości powstały w wyniku podziału musi być niewątpliwy, a na organie ciąży obowiązek wykazania bezpośredniego związku między dokonanym podziałem nieruchomości a wzrostem jej wartości. Podział nieruchomości w wyniku którego wzrosła wartość nieruchomości jest czynnikiem zezwalającym na uruchomienie procedury w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i jednocześnie wyznacznikiem podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie w wyniku podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. A., zatwierdzonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] doszło do wzrostu wartości nieruchomości. Okoliczność tą potwierdził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej zgodnie z przepisami powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) oraz zachowaniem standardów zawodowych rzeczoznawców majątkowych Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Dokonując wyceny przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca majątkowy uwzględnił ceny rynkowe niezabudowanych nieruchomości gruntowych, będących przedmiotem obrotu na rynku lokalnym ograniczonym do granic miasta K. biorąc również pod uwagę lokalizację, otoczenie, uzbrojenie oraz wielkość i kształt działki. Postępując zgodnie z dyspozycją art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rzeczoznawca majątkowy dla ustalenia rzeczywistej wartości nieruchomości według jej stanu przed podziałem jak i po podziale pomniejszył powierzchnię nieruchomości o działkę oznaczoną nr ewidencyjnym 101/1, która została wydzielona pod budowę drogi publicznej. Określona przez rzeczoznawcę wartość będącej przedmiotem podziału nieruchomości mieści się, zatem zdaniem organu w przedziale ceny minimalnej i maksymalnej ustalonej dla danego segmentu nieruchomości, ustalona została na średnim poziomie przy uwzględnieniu współczynnika korygującego i stanowi najbardziej prawdopodobną cenę, jaką można uzyskać w przypadku jej sprzedaży. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ decyzja została wydana zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji. Ustalenie natomiast wysokości opłaty adiacenckiej w formie decyzji może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. W dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w K. z dnia [...], Nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej dla właścicieli i użytkowników wieczystych z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętych podziałem, która weszła w życie w dniu 27 maja 2003 roku. Obowiązujący natomiast w dniu złożenia wniosku i wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości przepis art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami brzmiał tożsamo z obowiązującym obecnie przepisem art. 98a powołanej ustawy, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia. Odwołując się do stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2005 roku, sygn. akt OSK 1319/04 (niepubl.) organ odwoławczy wskazał, że właściciel nieruchomości, dokonując jej podziału musi liczyć się z możliwością ustalenia opłaty adiacenckiej w okresie 3 lat od daty dokonania podziału, nawet jeżeli w dacie złożenia wniosku o podział, a nawet w dacie zatwierdzenia tego podziału, nie ma uchwały rady gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zasługują na uwzględnienie, ponieważ w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji nie odniósł się i nie wyjaśnił okoliczności podniesionych przez skarżącego naruszając przy tym art. 107 § 3, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Pomimo jednak, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niewyczerpujące, zaskarżone rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał za prawidłowe. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podnosząc zarzut art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a w związku z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż do dnia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej od wzrostu wartości nieruchomości, która została przejęta pod budowę drogi publicznej nie została wypłacona żadna kwota. Wskazał, iż organ celowo prowadził postępowanie w sposób przewlekły, tak by decyzja o ustaleniu wysokości opłaty adiacenckiej została wydana po podjęciu przez Radę Miejską w K. uchwały w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy nie zbadał w sposób dostatecznie wnikliwy dokonanego podziału nieruchomości, a w szczególności okoliczności, czy podział służył polepszeniu standardu działek położonych po drugiej stronie drogi powstałej z wydzielonej nieruchomości, stanowiących własność miasta. Zdaniem skarżącego tylko zawarcie porozumienia w kwestii ustalenia wysokości zapłaty za działkę, która została przejęta pod budowę drogi publicznej, która powinna odpowiadać wysokości ustalonej opłaty adiacenckiej i wzajemne zrezygnowanie z dalszych roszczeń stanowiłoby należyte, zgodne z prawem załatwienie sprawy. Ustalenie natomiast opłaty adiacenckiej w znacznej wysokości i brak zapłaty za działkę przejętą w wyniku podziału pod budowę drogi publicznej stanowi rażące naruszenie zagwarantowanej konstytucyjnie zasady równości stron wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że kwestia rozliczenia (ustalenia wysokości odszkodowania) z tytułu przejęcia na rzecz gminy w wyniku podziału nieruchomości działki o nr ewidencyjnym 101/1 jest przedmiotem innego toczącego się odrębnie postępowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestia zaś ewentualnych korzyści, jakie przyniósł miastu dokonany podział nieruchomości należących do skarżącego może zostać uwzględniona w trakcie uzgadniania wysokości odszkodowania za przejętą działkę. W piśmie procesowym z dnia 1 lutego 2007 roku skarżący – G. M. cofnął skargę wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] i wniósł o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej nie zachodziła jednak konieczność wyrokowania, gdyż zaistniały postawy do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego. Zgodnie do treścią art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi co do zasady wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozpoznawanej sprawie skarżący – G. M. w piśmie procesowym z dnia 1 lutego 2007 roku zawarł oświadczenie, że cofa skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej i wnosi o umorzenie postępowania sądowego. Oświadczenie skarżącego wynikało z faktu zaakceptowania nowej decyzji, wydanej w trybie art. 155 k.p.a o wymiarze opłaty adiacenckiej. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w treści art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie wynika, aby czynność ta zmierzała do obejścia prawa lub była z innych przyczyn niedopuszczalna, Sąd na podstawie art. 60 i art. 161 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniony był orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 ust. 2 p.p.s.a.