II SA/Łd 714/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie: del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.), WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i L. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki 1. stwierdza nieważność decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz B. i L. H. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku II SA/Łd 714/01 UZASADNIENIE Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazano L. i B. H. odblokowanie drzwi poprzez usunięcie zaspawania oraz rozbiórkę muru w drzwiach wejściowych do pomieszczenia węzła cieplnego zlokalizowanego w piwnicy segmentu przy ul. A 31 E w Ł., wspólnego dla segmentów B, C, D, E, F budynku szeregowego. Po rozpatrzeniu odwołania L. i B. H. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż sprawa dotycząca robót budowlanych polegających na zamurowaniu drzwi wejściowych, istniejących w ścianie konstrukcyjnej pomiędzy segmentami E i F do pomieszczenia węzła cieplnego wspólnego dla segmentów mieszkalnych B, C, D, E, F przy ul. A 31 w Ł., była już przedmiotem postępowania organu nadzoru budowlanego II instancji. Wówczas, po rozpatrzeniu odwołania S. i J. P. oraz B. H., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Decyzja z dnia [...] zobowiązywała L. i B. H., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów dotyczących robót budowlanych, zrealizowanych w pomieszczeniu przedmiotowego węzła cieplnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził wówczas, iż brak było możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót. Stwierdzenie to oparł na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach: piśmie z dnia 7 września 2000 r. Zakładu Sieci Cieplnej, zobowiązującym B. H. do odblokowania w terminie do dnia 19 września 2000 r. drzwi wejściowych, gdyż ich zamurowanie narusza przepisy BHP, normy budowlane i warunki podpisanej umowy na dostawy ciepła, postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi I Wydziału Cywilnego z dnia 26 lipca 2000 r., sygn. akt I Co 79/00/2, wydanym w przedmiocie zabezpieczenia na wniosek D. Ł. i S. P. powództwa o ochronę zakłóconego posiadania poprzez: a) zakazanie B. H.: uszkadzania i demontażu znajdujących się w pomieszczeniu technicznym - suterenie pod segmentami A. 31 D, E, F urządzeń cieplnych służących do zaopatrzenia w ciepłą wodę i c.o. segmentów A. 31C i F oraz zabierania z tego pomieszczenia technicznego części tych urządzeń, b) nakazanie odblokowania drzwi prowadzących z klatki schodowej i sutereny segmentu A. 31F do pomieszczenia technicznego w suterenie pod segmentami A. 31 D, E, F. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał decyzję z dnia [...] nakazującą L. i B. H. odblokowanie drzwi poprzez usunięcie zaspawania oraz rozbiórkę muru w drzwiach wejściowych do pomieszczenia węzła cieplnego zlokalizowanego w piwnicy segmentu przy ul. A. 31E w Ł. Zdaniem organu II instancji rozstrzygnięcie powyższe jest zgodne z obowiązującym prawem. Z uwagi bowiem na powołane wcześniej okoliczności, tj. pismo Zakładu Sieci Cieplnej z dnia 7 września 2000 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 lipca 2000 r., samowolnie wykonane roboty budowlane, polegające na zamurowaniu drzwi wejściowych do wspólnego węzła cieplnego, uniemożliwiające użytkownikom sąsiednich segmentów dostęp do tego węzła, nie mogą być zalegalizowane. Zasadne zatem było, zdaniem organu II instancji, wydanie przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, bez uprzedniego wydawania w trybie art. 50 ww. ustawy postanowienia o wstrzymaniu robót. Organ II instancji odniósł się również do poruszonej w odwołaniu L. i B. H. kwestii oparcia decyzji organów nadzoru budowlanego o postanowienie wydane przez sąd cywilny, wyjaśniając, iż mimo jego przejściowego charakteru zawiera ono jednak klauzulę zobowiązującą organy administracji publicznej do jego wykonania. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] L. i B. H. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażądali uchylenia decyzji organu II instancji. Na uzasadnienie skargi podniesiono m. in., że zebrane przez organ orzekający dane dotyczące stanu faktycznego i prawnego są nieaktualne. Skutecznie wypowiedziana została przez skarżących umowa użyczenia węzła. Otwarcie dojścia do przedmiotowego węzła od strony segmentu 31F nie jest uzasadnione, bowiem może to spowodować penetrację pomieszczenia przez osoby nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca dotknięte są wadą nieważności. Kwestionowana przez skarżących decyzja podjęta została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. Z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednak, na jakiej podstawie uznały, że w sprawie chodzi o inny przypadek samowoli niż uregulowany przepisem art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjętą dnia 20 października 1997 r., sygn. OPS 3/97 (ONSA 1998, z. 1, poz. 3), pojęcie robót budowlanych jest pojęciem szerokim, odnoszącym się zarówno do treści art. 50, jak i art. 48 Prawa budowlanego. W uchwale tej NSA przyjął, iż w art. 50 Prawa budowlanego ustawodawca stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których jest mowa w art. 48 tej ustawy. Korzystając z wyjaśnień zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, można zasadnie uznać, iż zbiorcze pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmuje: budowę, montaż, rozbiórkę i remonty obiektów budowlanych. Uzasadniony zatem jest pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego odnosi się do tego rodzaju robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego. Wobec tego uznać należy, że w ocenie organów w sprawie orzekających prace polegające na zamurowaniu drzwi wejściowych stanowiły roboty budowlane inne niż budowa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał jednak podstawy do ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu przed organami administracji. Przede wszystkim zasadniczą wątpliwość budzi charakter wykonanych przez skarżącego prac, których nie sposób zaliczyć ani do rozbiórki, ani do montażu, ani też do remontu, a co za tym idzie błędne jest wydanie nakazu rozbiórki wykonanego muru w trybie postępowania administracyjnego. W ocenie sądu w sprawie zachodzi podstawa do roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, których dochodzenie winno się odbyć w trybie postępowania przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Stosownie do treści art. 60 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W myśl art. 145 § 1 pkt 22 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, że brak podstawy prawnej oznacza m. in. wydanie decyzji administracyjnej w sferze stosunków cywilnoprawnych Z tych względów Sąd uznał cofnięcie skargi za niedopuszczalne i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.