II SA/Łd 714/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154 z 2001 r. poz. 1793) w związku z art. 37 j ust. 1, art. 37 l, art. 6 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. (t.j. Dz. U z 2001 Nr 6. poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. a W. ego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o przyznaniu A. W. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 lutego 2003 r. w wysokości 572,10 zł tj. 120% zasiłku podstawowego określonego w art. 24 ust. 1 w/w ustawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż A. W. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. , Filia w K. [...] i w dniu [...] na mocy decyzji Starosty uzyskał status osoby bezrobotnej. Z uwagi na fakt, iż A. W. w dniu rejestracji udokumentował 27 - letni okres uprawniający do zasiłku, nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 września 2001 r. w wysokości 120% zasiłku podstawowego. Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez A. W. prawa do zasiłku od dnia 5 września 2002 r. z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania zasiłku. W dniu 18 lutego 2003 r. A. W. wniósł o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Do wniosku załączył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu oraz zaświadczenia określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Na podstawie dokumentów organ I instancji uznał, iż A. W. legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym łącznie 30 lat 3 miesiące i 19 dni, w tym 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Wobec powyższego Starosta [...] w drodze decyzji z dnia [...] nr [...] przyznał A. W. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 lutego 2003 r. W złożonym odwołaniu A. W. wniósł o przyznanie zasiłku przedemerytalnego od dnia 5 września 2001 r. podnosząc, iż na dzień rejestracji w PUP organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż prowadził on działalność gospodarczą przez okres 2 lat, 8 miesięcy i 21 dni,. Ponadto skarżący powołał się na uzyskaną w PUP informację, iż wykonywanie prac w warunkach szczególnych przez osoby zatrudnione u prywatnych pracodawców nie może stanowić podstawy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Materialnoprawne warunki, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego precyzował art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. W myśl tego przepisu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżełi: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub, 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Akta sprawy wskazują, iż A. W. na dzień rejestracji w urzędzie pracy udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący 27 lat. W związku z tym decyzją z dnia [...] orzeczono o uznaniu w/wz tym z dniem za osobę bezrobotną i przyznano prawo do zasiłku od dnia 5 września 2001 r. W dniu 18 lutego 2003 r. A. W. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego i przedłożył zaświadczenia o wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a także potwierdził wykonywanie pracy w warunkach szczególnych stosownymi świadectwami. Po doliczeniu do udokumentowanego w dniu rejestracji okresu uprawniającego do zasiłku, okresu prowadzenia działalności gospodarczej oraz uwzględnieniu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, organ uznał, że A. W. posiadał na dzień rejestracji staż pracy wynoszący 30 lat, 3 miesiące i 19 dni, w tym 16 lat, 11 miesięcy i 17 dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. Organ uznał, że zasiłek przedemerytalny przysługuje, jednakże nie od dnia rejestracji lecz od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do wykazania tego prawa. W myśl bowiem art. 37 j ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Jak wyżej wskazano, A. W. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i brakujące dokumenty złożył dopiero w dniu 18 lutego 2003 r., zatem organ I instancji zasadnie orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 19 lutego 2003 r.. Powyższą decyzję A. W. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniósł, że w dniu rejestracji, t.j. w dniu [...] przedłożył świadectwa pracy. Ponadto wskazał, że organ odmówił przyjęcia świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach u prywatnego pracodawcy, twierdząc iż ten okres skarżącemu się nie zalicza do stażu pracy. Taka sytuacja zaistniała również w 2002 r.. Zdaniem skarżącego urzędy pracy stosowały powszechną praktykę odmowy przyjmowania świadectw pracy w warunkach szczególnych, wydanych przez prywatne zakłady pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono także, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w marcu i w czerwcu 2003 r. nie potwierdziło zarzutów skarżącego, a organy nie stosowały i nie stosują praktyki odmowy przyjmowania dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154 z 2001 r. poz. 1793) - osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że: 1) podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, 2) do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne i organ odwoławczy przyznał to w uzasadnieniu swojej decyzji, iż skarżący posiadał na dzień rejestracji to jest [...] staż pracy wynoszący 30 lat 3 miesiące i 19 dni w tym 16 lat 11 miesięcy i 17 dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. W myśl art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. (t.j. Dz. U z 2001 Nr 6. poz. 56 z późn. zm.) - zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.( ust. 1a). Zgodnie z treścią art. 37l tej ustawy - prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia; do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z ust. 2a tego artykułu wynika, iż - prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki, o których mowa w art. 37k ust. 9, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla miejsca zamieszkania. W przedmiotowej sprawie sporna pozostaje kwestia - kiedy skarżący złożył wszystkie dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący twierdzi, iż organ I instancji odmówił mu przyjęcia dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia wadliwie interpretując przepisy prawa i zaliczając jedynie 27 lat stażu pracy, nie uwzględniając innych okresów, w tym pracy w warunkach szczególnych. Nie udzielono skarżącemu wyczerpującej informacji dotyczącej uprawnień skarżącego. Pomocy w tym zakresie udzielono skarżącemu dopiero po jego interwencji w komórce prawnej Powiatowego Urzędu Pracy w P. . Zarzut taki skarżący podniósł w odwołaniu, organ odwoławczy jednak do tego zarzutu nie ustosunkował się w swojej decyzji, a dopiero w odpowiedzi na skargę, twierdząc, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w marcu i w czerwcu 2003r. nie potwierdziło takiego zarzutu. Tego rodzaju informacja nie jest wystarczająca zwłaszcza, iż z akt administracyjnych nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające było przeprowadzane w celu wyjaśnienia zarzutów skarżącego. Doszło zatem do naruszenia art. 107§ 3 kpa . Wątpliwości Sądu wzbudza także dokumentacja zawarta w aktach administracyjnych dotycząca sposobu obliczenia stażu pracy skarżącego i oceny złożonego wniosku w dniu rejestracji. W dniu rejestracji skarżącego powinna zostać wypełniona karta rejestracyjna bezrobotnego uprawnionego do: alternatywnie - zasiłku, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego . Karta ta nie została wypełniona w sposób prawidłowy. Nie dokonano odpowiednich skreśleń w tytule karty, nie wiadomo zatem czy skarżący wnosił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego , czy zasiłku dla bezrobotnych. Ostatnia strona tej karty w której odnotowuje się okresy zatrudnienia , innej pracy zarobkowej , działalności i inne okresy - w ogóle nie została wypełniona – nie wiadomo zatem jakie dokumenty skarżący składał, czy wszystkie które składał zostały przyjęte i jakie okresy pracy skarżącemu organ zaliczył, a jakich nie zaliczył do stażu pracy. Nie wynika to również z żadnych innych dokumentów zawartych w aktach administracyjnych. Brak również dowodów na to, iż skarżący został poinformowany o swojej sytuacji prawnej i faktycznej. Obowiązek taki spoczywa na organie zgodnie z art. 9 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.