II SA/Łd 716/09

Dnia 1 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu zabezpieczenia ogrodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu D. C. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w B. P. Nr [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80 groszy) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania J. M. i J. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak[...]). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku nakazał J. M. i J. M., w terminie natychmiastowym, zabezpieczenie ogrodzenia będącego w złym stanie technicznym między działkami Nr ewid. [...] i [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przeprowadzona w sprawie wizja lokalna wykazała, że ogrodzenie jest w złym stanie techniczny, gdyż jest odchylone w kierunku działki sąsiedniej. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. i J. M. wskazali, że organ pomija kwestię przyczyn złego stanu technicznego ogrodzenia. Pochylanie się ogrodzenia jest spowodowane wyoraniem przez sąsiada rowu przy ogrodzeniu. Sąsiad podejmuje działania w celu zmiany ukształtowania terenu. Odwołujący się podjęli już próbę naprawienia ogrodzenia. Wówczas to sąsiedzi – A. F. i J. F. uniemożliwiali przeprowadzenie rzeczonej naprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku, utrzymał w mocy kwestionowane w odwołaniu rozstrzygniecie. W motywach organ wyjaśnił, że celem przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jest utrzymanie obiektów w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska oraz doprowadzenie do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia jego nieodpowiedniego stanu technicznego. Przez nieodpowiedni stan techniczny należy rozumieć także naruszenie przepisów budowlanych (warunków technicznych) nieujawnione przy oddaniu obiektu do użytkowania, jeżeli naruszenie to pozostaje aktualne w istniejącym stanie prawnym. Jak wynika z przeprowadzonych oględzin, a także z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, ogrodzenie usytuowane jest pomiędzy działkami, które stanowią własność prywatną. Wykonane ono zostało z prefabrykowanych elementów żelbetowych o standardowych wymiarach; w każdym przęśle ogrodzenia znajdują się 4 poziome żelbetowe płyty pełne o wysokości 50 cm każda. Ustalona przez organ I instancji wysokość ogrodzenia wynosi 2 m, w związku z czym budowa takiego ogrodzenia nie wymaga zarówno pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Ogrodzenie, jako obiekt budowlany musi być utrzymane w dobrym stanie technicznym. Zdaniem organu odwoławczego dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych wskazują, że stan techniczny ogrodzenia jest nieodpowiedni. W sprawie istnieją zatem okoliczności mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W skardze na powyższą decyzję J. M. podtrzymał argumenty podniesione w odwołaniu, a w szczególności kwestię, że osobą odpowiedzialną za nieodpowiedni stan techniczny ogrodzenia jest sąsiad, który uporczywie obniża teren swojej działki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jej treści. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W stanie faktycznym sprawy, powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją nakazał skarżącemu "w terminie natychmiastowym, zabezpieczenie ogrodzenia będącego w złym stanie technicznym". Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponadto, decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej, zatem musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego, w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż w rozstrzygnięciu decyzji nakazującej określony obowiązek, a nie w jej uzasadnieniu, powinno być zawarte precyzyjne określenie przedmiotu tego obowiązku, aby orzeczenie administracyjne nadawało się do wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. W przypadku skomplikowanych stanów faktycznych, opis obowiązku nakładanego na stronę, a w razie konieczności nawet odesłanie do załącznika graficznego, powinny być zawarte w rozstrzygnięciu (sentencji) decyzji administracyjnej, a nie ujęte w opisie stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu decyzji. Powyższe, ogólne uwagi znajdują swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2005 roku, VII SA/Wa 1779/04, Lex Nr 190796; wyrok NSA z dnia 2 września 1999 roku, IV SA 1418/97, Lex Nr 47875). Przenosząc te ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że sformułowanie rozstrzygnięcia organu I instancji jest nieprawidłowe. Sformułowanie decyzji powinno być takie, żeby nie powodowało dla strony wątpliwości w jej wykonaniu. W rzeczonej decyzji nie wskazano konkretnie, jaki stan należy uzyskać, bądź też jakie czynności lub prace winny być wykonane dla osiągnięcia zamierzonego rezultatu. Analiza sentencji kontrolowanej decyzji wskazuje, że niewątpliwie nie określono w sposób właściwy i precyzyjny sposobu wykonania obowiązku, jaki został na stronę nałożony. Sposobu zabezpieczenia ogrodzenia nie precyzują też uzasadnienia decyzji obu instancji. Ponadto należy wyjaśnić, iż z treści art. 66 Prawa budowlanego wynika, że organ zobligowany jest do określenia terminu wykonania obowiązku nałożonego na właściciela obiektu budowlanego. Organ I instancji w sentencji decyzji posłużył się określeniem "w terminie natychmiastowym". Sąd analizując sprawę uznał, że to sformułowanie, jako pojęcie niedookreślone, nie spełnia wymogów określonych w art. 66 Prawa budowlanego. Sąd stanął na stanowisku, że określenie terminu wykonania nałożonego obowiązku powinno być na tyle jednoznaczne, żeby nie nasuwało żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w trybie art. 66 Prawa budowlanego, nie są uprawnione, ani zobligowane do ustalenia przyczyn zaistniałego złego stanu technicznego obiektu, ani osób odpowiedzialnych za zaistniałą sytuację. W takim postępowaniu organ ma obowiązek niezbicie ustalić zły stan techniczny obiektu. Tym niemniej, skarżący w razie jednoznacznego wykazania związku przyczynowo – skutkowego między działaniem właściciela sąsiedniej nieruchomości, a złym stanem technicznym obiektów na jego działce, może wystąpić ze stosownym roszczeniem do tej osoby. Jednakże kwestie te to roszczenia cywilno – prawne, które nie należą do właściwości organów administracji, ani sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" przy zastosowaniu przepisu art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto Sąd, w punkcie drugim, stwierdził, na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł, jak w punkcie trzecim wyroku, w oparciu o art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 15 ust. 1, § 16 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). K.O.