II SA/Łd 720/04

Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Nowacki, Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant: asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oddala skargę Sygn. akt II SA/Łd 720 / 04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. A., od decyzji z dnia [..] Nr[..], wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy A., w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków na dzieci M. G. i R. G., na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy A. odmówiono K. A. przyznania zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków na M. G. i R. G. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż zasiłek rodzinny i związane z nim dodatki nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub przebywa w rodzinie zastępczej. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosła w dniu 21 czerwca 2004 roku K. A. podnosząc, iż decyzja odmowy przyznania zasiłków rodzinnych dla niej jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Odwołująca się wskazała, że stanowi rodzinę zastępczą dla małoletnich dzieci – M. G. i R. G., opiekuje się nimi na co dzień i jest prawnie odpowiedzialna za nie. K. A. podniosła również , iż znajduje się w wraz z dziećmi w bardzo ciężkich warunkach życiowych. Po rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. Organ stwierdził, iż na podstawie zawartego w aktach sprawy stanu faktycznego, iż K. A. stanowi na podstawie postanowień: Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie sygn. akt III Nsm. 111/96 oraz Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 lipca 2003 roku w sprawie sygn. akt III Nsm 62/03, rodzinę zastępczą dla dwojga wnucząt – R. G. i M. B. G. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, iż K. A. jest opiekunem prawnym swoich wnucząt. Skoro jednak jest dla nich rodziną zastępczą, to wobec brzmienia przepisu art. 7 pkt 1 omawianej ustawy, zasiłek rodzinny jej nie przysługuje. W dniu 30 lipca 2004 roku od powyższej decyzji K. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi wskazując, iż decyzja ta jest niezgodna z prawem, a nadto jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Skarżąca podniosła, iż w jej ocenie przepis art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mówi o tym, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje rodzinie zastępczej, tylko podaje, iż ten zasiłek nie przysługuje rodzinie, jeżeli dziecko owej rodziny oddane jest do rodziny zastępczej. Skarżąca podniosła, że za takim rozumieniem ustawy przemawia zapis o tym, iż "zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli dziecko przebywa w rodzinie zastępczej". Jeżeli jednak rodzina zastępcza jest jednocześnie opiekunem prawnym dzieci, to opiekunowi prawnemu zasiłek przysługuje. Zdaniem skarżącej nastąpiła w niniejszej sprawie nadinterpretacja przepisu ustawy na jej niekorzyść. Skarżąca wskazała nadto, iż samotnie wychowuje dwoje wnucząt będąc w bardzo trudnych warunkach materialnych. Dzieci są w wieku szkolnym i mają poważne problemy zdrowotne, są dziećmi specjalnej troski i w związku z tym wymagają dodatkowych środków na utrzymanie. Skarżąca wskazał, iż odmowa przyznania zasiłku rodzinnego pozbawia ją możliwości ubiegania się o wiele dodatków do tego zasiłku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: u.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w cześci, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 u.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 u.p.s.a.). Organy administracji ferujące decyzje w niniejszym postępowaniu, prawidłowo wskazały na przepisy ustawy z dnia 18 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), jako na podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Prawidłowość wskazania przez organy administracji przepisów prawa miarodajnych dla oceny zasadności i wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego nie wzbudza zastrzeżeń sądu. Nie była ona również kwestionowana przez stronę skarżącą. Uwagę skupić wypada zatem na treści przepisu art. 4 ust. 2 przywołanej powyżej ustawy stanowiącego, iż prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Mając na uwadze sytuację prawną i faktyczną strony skarżącej prawidłowo organ przyjął, iż dyspozycja tegoż przepisu obejmuje skarżącą jako opiekuna prawnego dzieci. Istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jednak również treść przepisu art. 7 pkt 1) omawianej ustawy, stanowiącego, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. To właśnie na dyspozycję powyższego przepisu powołały się organy administracji odmawiając przyznania zasiłku rodzinnego. W ocenie sądu, ustalona przez organy sytuacja faktyczna uprawniała organ do powołania się na powyższy przepis, a tym samym w pełni uzasadniała odmowę przyznania zasiłku rodzinnego. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, iż przepis art. 7 pkt 1) omawianej ustawy odnosi się wyłącznie do rodziny biologicznej dziecka, której nie przysługuje uprawnienie do zasiłku rodzinnego jeżeli dziecko to znajduje się w rodzinie zastępczej. Zdaniem skarżącej takie rozumienie omawianego przepisu powodowałoby, iż jako opiekunowi prawnemu dzieci winno przysługiwać jej świadczenie z tytułu zasiłku rodzinnego niezależnie od tego, iż jest dla dzieci ustanowiona rodziną zastępczą. Takiej interpretacji powyższego przepisu nie można zaakceptować. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje grono podmiotów uprawnionych do zasiłku rodzinnego, wymieniając zarówno rodziców dziecka, jak i prawnych jego opiekunów. Jeżeli zatem przepis art. 7 ust. 1) nie wymieniając poszczególnych grup podmiotów uprawnionych do owego zasiłku stanowi ogólnie, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje w razie przebywania dziecka w rodzinie zastępczej, to uznać wypada, iż owa negatywna przesłanka przyznania zasiłku odnosi się zarówno do rodziców, jak i opiekunów prawnych i faktycznych dziecka. W żadnym razie przepis ten nie pozwala na wartościowanie sytuacji rodziców czy opiekunów, jeżeli dziecko przebywa w rodzinie zastępczej. Oznacza to, iż na gruncie powyższego przepisu sytuacja ta jest jednolicie uregulowana, a zatem skarżącej, jako opiekunowi prawnemu dzieci (podobnie jak i rodzicom dzieci) nie przysługuje zasiłek rodzinny ze względu na pobyt dzieci w rodzinie zastępczej. Powyższa regulacja prawna nie jest przejawem bezduszności ustawodawcy lub też wynikiem pominięcia w uregulowaniu pewnym pewnej sfery stosunków społecznych. Racjo legis powyższego uregulowania – na co zasadnie wskazywała organ odwoławczy – to fakt, iż rodziny zastępcze na pokrycie określonych wydatków związanych z ich funkcjonowaniem korzystają ze środków publicznych pochodzących z innych źródeł. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 u.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.