II SA/Łd 722/16
WyrokWSA w Łodzi2017-01-24
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Anna Stępień, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, a zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące legalności funkcjonowania stacji transformatorowej, jej parametrów, przeznaczenia oraz zgodności z przepisami technicznymi, w tym przepisami dotyczącymi hałasu i drgań, miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Konieczność uzupełnienia dowodów w tak szerokim zakresie uzasadniała zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., aby nie naruszyć zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o interwencję w sprawie transformatora wraz z rozdzielniami w budynku wielorodzinnym. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając się za niewłaściwy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niepełne zebranie materiału dowodowego i niewystarczające wyjaśnienie wpływu robót budowlanych na oddziaływanie transformatora. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając samowolę budowlaną i brak dokumentacji na wymianę transformatora. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi T. M. i S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie usytuowania transformatora oddala skargę. LS
II SA/Łd 722/16
Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 listopada 2014r. S. i T. M. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o interwencję w sprawie "transformatora wraz z rozdzielniami SN i NN", znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w K. przy ul. A.
W dniu 23 stycznia 2015 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w toku których stwierdził, wskazany budynek wielorodzinny jest własnością wspólnoty mieszkaniowej w E z siedzibą w K. przy ul. B. W parterze budynku od strony ul. C znajdują się trzy pomieszczenia z urządzeniami elektrycznymi, z których każde posiada własne wejście z ulicy. Budynek wybudowany został w 1956 r. W budynku od samego początku były wykonane pomieszczenia, w których zamontowany był transformator z rozdzielniami. W październiku 2013 r. nastąpiła wymiana transformatora na nowy. Podczas kontroli stojąc nie stwierdzono, aby z pomieszczeń tych wydobywały się jakiekolwiek dźwięki. Utrzymaniem i kontrolą transformatora i rozdzielni napięcia zlokalizowanej w parterze budynku zajmuje się Zakład A S.A. Oddział w P. Zarządca obiektu zajmuje się utrzymaniem wewnętrznych instalacji elektrycznych w obiekcie. Ostatni aktualny przegląd instalacji elektrycznej w obiekcie wykonany był w sierpniu 2011 r. Ustalono ponadto, że dla budynku prowadzona jest książka obiektu. Ostatni okresowy przegląd roczny wykonano w dniu 9 marca 2014 r., natomiast przegląd pięcioletni wykonano – 17 września 2014 r.
Organ ustalił, ze brak dokumentacji dotyczącej budowy stacji transformatorowej, jednak posiadane dokumenty wskazują, że stacja funkcjonuje od 1967 r. nie posiada jej ani operator sieci, ani archiwum państwowe.
Decyzją z dnia [...] PINB w K. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania transformatora napięcia wraz z rozdzielniami SN i NN w budynku wielorodzinnym, zlokalizowanym w K. przy ul. A. W uzasadnieniu organ wskazał, że lokalizacja transformatora wraz z rozdzielnią była przewidziana w przedmiotowym budynku, a stan techniczny obiektu jest na bieżąco monitorowany przez jego zarządcę. Uciążliwości wynikające z lokalizacji transformatora w pomieszczeniach budynku nie mogą stanowić przedmiotu postępowania przez organem nadzoru budowlanego, właściwy w tym zakresie jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. Organ I instancji wyraził pogląd, nie jest organem właściwym do badania legalności transformatora, bowiem nie jest to urządzenie budowlane a urządzenie techniczne.
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 63/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi T. i S. M. na bezczynność PINB w K. w przedmiocie lokalizacji i uciążliwej pracy transformatora, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 27 listopada 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że mając na uwadze określone ustawą Prawo budowlane obowiązki właścicieli i zarządców budynków, a także uprawnienia kontrolne organów nadzoru budowlanego, PINB w K. jest właściwy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie legalności i sposobu użytkowania stacji transformatorowej, niezależnie od kognicji PPIS.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] T. i S. M. podnieśli, że PINB w K. nie uwzględnił regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz obowiązujących norm oraz przepisów odrębnych. Budynek został dopuszczony bez dokumentów formalno-prawnych, stwarza zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców oraz bezpieczeństwa mienia. Wskazali na fakt, iż w przeszłości miał już miejsce pożar w budynku, wywołany przez prace transformatora. Zdaniem odwołujących się dopuszczono się samowoli budowlanej części budynku bloku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A w K. Skarżący zarzucili ponadto, że organ nie wyjaśnił, jaki wpływ na istniejące uciążliwości (hałas i drgania) ma przebudowa części pomieszczeń parteru budynku, połączona z wyburzeniem części ścian wewnętrznych i zmianą sposobu użytkowania tych pomieszczeń oraz zamontowaniem dodatkowych urządzeń elektrycznych.
Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania, przyjmując, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania. Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 1059/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił powyższe postanowienie Wojewódzki sąd Administracyjny w Łodzi. Uznając, iż skarżący, jako właściciele odrębnego lokalu w budynku przy ul. A posiadają przymiot strony w tym postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja sprawy nie została zebrana w sposób wyczerpujący, a tym samym nie doszło do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie wyjaśnił dostatecznie kwestii wpływu robót budowlanych przeprowadzonych w pomieszczeniach na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego na oddziaływanie spornego transformatora. Za niewystarczające uznać należy stwierdzenie, że przebudowa pomieszczeń w parterze budynku, w wyniku której powstał lokal gastronomiczny - kawiarnia, wykonana została zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...], skoro w aktach sprawy brak dokumentów pozwalających zweryfikować tenże fakt. Kwestia ta - według twierdzeń organu I instancji - stanowiła przedmiot odrębnego postępowania wyjaśniającego, które najprawdopodobniej nie potwierdziło zarzutów skarżących. Niewiadomym jednakże pozostaje, czy postępowanie to zakończyło się wydaniem rozstrzygnięcia, a jeżeli tak, to na jakiej normie prawnej rozstrzygnięcie takie zostało oparte. Co więcej, nie sposób w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy rozstrzygnąć, czy prace związane z termomodernizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w K. przy ul. A, zrealizowane zostały zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. Nie tylko z protokołu oględzin z dnia 23.01.2015 r. nie wynika, by organ poczynił ustalenia w tym zakresie, ale także brak jakiejkolwiek informacji, że w odniesieniu do prac termomodernizacyjnych toczyło się odrębne postępowanie administracyjne. Nadmienić w tym miejscu należy, iż w aktach sprawy znajduje się jedynie pierwsza strona decyzji z dnia [...], Nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wykonanie robót, o których mowa powyżej oraz zawiadomienie z dnia 19.07.2012 r. o terminie rozpoczęcia robót objętych tym aktem administracyjnym. Wyjaśnienie zgodności wykonania wskazanych powyżej robot budowlanych z zatwierdzoną dokumentacją projektową ma kapitalne znaczenie dla dalszej oceny wpływu tych właśnie robót na oddziaływanie przedmiotowego transformatora. Nie bez znaczenia pozostaje także kwestia należytego wyjaśnienia zakresu robót wykonanych w 2013 roku, polegających na wymianie, tudzież remoncie przedmiotowych urządzeń. Tylko prawidłowa kwalifikacja charakteru wykonanych robót pozwoli na określenie, czy wymagały one uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia zamiaru ich wykonania, czy też w ogóle nie podlegają reżimowi ustawy Prawo budowlane. W wyroku z dnia 16.06.2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 63/15, skład sędziowski zwrócił uwagę, że "Nie sposób nie zauważyć, że organ pomija zupełnym milczeniem podnoszoną przez skarżących kwestię ewentualnego wpływu robót budowlanych przeprowadzanych w pomieszczeniach na parterze budynku na oddziaływanie transformatora. Z akt też nie wynika, aby organ podjął choć próbę uzyskania od zarządcy wspólnoty dokumentacji związanej z wymianą czy remontem spornych urządzeń w ostatnich latach. Organ nadzoru budowlanego dysponuje możliwością gromadzenia dowodów nie tylko na podstawie regulacji kodeksu postępowania administracyjnego, ale również unormowań Prawa budowlanego, w tym art. 81 c PB". Jakkolwiek w dacie wydania tego orzeczenia skład sędziowski nie posiadał wiedzy o wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z dnia [...], Nr [...], to niemniej organ uznał należy, iż wskazane wytyczne i zalecenia jak najbardziej zachowują swoją aktualność. Organ II instancji podkreślił także, że zarówno umieszczenie, jak i działanie kwestionowanych urządzeń winno zostać weryfikacji w kontekście zgodności z przepisami rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym m.in. § 96 ust. 1, § 180 pkt 3, § 182, § 323 ust. 2 pkt 2 i § 327.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarżący podnieśli, że w związku z materiałami otrzymanymi na podstawie wniosku o udostępnieniu informacji publicznej, wyszły na jaw okoliczności oraz dowody dotychczas pomijane przez organ, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Uzyskane dokumenty potwierdzają samowolę budowlaną - bezprawną przebudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przeprowadzoną przez zakład energetyczny na przełomie wrzesień/październik 2013 roku w wyniku wymiany transformatora. Decyzja nr [...] wydana przez PINB w K. potwierdza dopuszczoną w 3/4 kwartale 2013 roku, kolejną wymianę transformatora na urządzenie większej mocy, co jest przebudową. Samowolę budowlaną potwierdzają dowody - pisma, pomijane w uzasadnieniu: [...] z dnia 01-07-2016r. od Starostwa Powiatowego w K. z dnia [...] od WINB w Ł., od Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 05-07-2016 r. czy [...] z dnia 06-07-2016 r. od PINB w K. Zakład Energetyczny nie dysponuje decyzjami na wymianę i użytkowanie transformatora, co stanowi wystarczający powód, aby dokonaną inwestycję uznać za samowolę budowlaną. Fakt samowoli budowlanej narusza porządek prawny i interes skarżących. Skarżący wskazali, że przebudowa parterowej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy uI. A w K., przeprowadzona na przełomie wrzesień/październik 2013 przez D, jest bezprawnie dopuszczana bez jakichkolwiek dokumentów. Z materiałów sprawy wynika, iż organ WINB w Ł. prowadząc w 2014 r. postępowanie kontrolne PINB w K., (zakończone postanowieniem nr [...] z dnia [...]) pomijał oraz nadal pomija milczeniem brak dokumentów dopuszczających przebudowę bloku w rozumieniu art 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane w związku z wymianą urządzenia energetycznego. Pomimo nieprawidłowości próbowano zakończyć postępowanie. Brak działań prawnych na podstawie prawa budowlanego, ze strony organu II instancji oraz przekazanie sprawy do organu I instancji w świetle pomijanych dowodów potwierdzających samowolę budowlaną jest przewlekłym prowadzeniem sprawy. Wznowienie postępowania poprzedzające wydanie decyzji nr [...] było prowadzone bez naszego udziału, a organ II instancji nie chce odnieść się do naszych zarzutów oraz dowodów w sprawie. Postawa Inspektora Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Ł. w obliczu powyższych faktów nie budzi naszego zaufania jako obywateli do organów nadzoru budowlanego. budynkowa wnętrzowa stacja transformatorowa z rozdzielniami wbudowana w głębi budynku znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pomieszczeń mieszkalnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przy braku zachowania wymaganych odległości. Stacja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców oraz ich mieniu. W świetle dowodów i stanu faktycznego - bezprawnej wymiany transformatora, uzasadnienie decyzji nr [...], nie rozstrzyga co do meritum sprawy w kwestii przeniesienia stacji z rozdzielniami SN i NN poza budynek. W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ nie odniósł się prawnie do braku decyzji na wymianę transformatora oraz braku spełnienia nowych przepisów w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, m.in. dotyczących odległości poziomych i pionowych pomieszczeń stacji od pomieszczeń mieszkalnych w związku z przeprowadzoną przebudową w 2013 roku. Powyższe braki świadczą o niedopełnieniu przez organy administracji obowiązków wynikających z art. 7 i 77 § 1 Kpa, jak również art. 107 § 1 i 3 Kpa, który stanowi, iż decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Tymczasem uzasadnienie prawne i faktyczne sprawy jest niewyczerpujące, pominięte zostały istotne aspekty sprawy, dotyczącym przeniesienia stacji poza obręb budynku. Inspektor w uzasadnieniu prawnym decyzji nie odnosi się do łamania przepisów prawa budowlanego, norm i rozporządzeń w związku z dopuszczoną przebudową budynku w 2013 r. podczas bezprawnej wymiany transformatora. W uzasadnieniu decyzji nr [...], brak jest zajęcia stanowiska organu II instancji (pomimo posiadania oczywistych dowodów w sprawie) w kwestii dotyczącej:
• nakazu rozbiórki lub przeniesienia stacji transformatorowej z rozdzielniami poza obręb budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A w K.
• uwzględnienia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego - materiału dowodowego z pisma [...] z dnia [...] od WINB w Ł. na wystosowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej
• uwzględnienia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego - w sprawie spełnienia wymogów określonych Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w świetle dokonanej przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przez zakład energetyczny w 2013 roku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], którą PINB umorzył postępowania w sprawie lokalizacji transformatora napięcia wraz z rozdzielniami SN i NN w budynku położonym przy ul. A w K. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Podlegająca ocenie decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie prowadzi postępowania wyjaśniającego i nie dokonuje oceny materiału dowodowego, sąd ogranicza się do zbadania do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyr. WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., III SA/Po 1332/13, LEX nr 1465767).
Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, uregulowanej w art. 138 § 2 k.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach: 1) stwierdzeniu przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych; 2) uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z treści przepisu wynika, że samo tylko stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Wymagane jest bowiem dodatkowo jednoczesne wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji określonej art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dopuszczalne jest wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki do jej wydania. Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., a doprecyzowaną w art. 127 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji I instancji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania jedynie wtedy, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego, obszernego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które to postępowanie dowodowe ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014).
Tym samym przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Niezbędne jest zatem wykazanie, że organ I instancji ograniczył postępowanie wyjaśniające i przeprowadził je w tak niewystarczającym zakresie, iż uniemożliwiającym organowi odwoławczemu uzupełnienie dowodów bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Oceniając zaskarżoną decyzję w aspekcie powyższych przesłanek stwierdzić trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sposób wystarczający uzasadnił potrzebę przekazania sprawy organowi I instancji celem jej ponownego rozpatrzenia. Nie bez wpływu na taką ocenę pozostawał fakt, że decyzja organu I instancji nie była rozstrzygnięciem merytorycznym, lecz wydanym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ ten poprzestał na stwierdzeniu, że określone roboty budowlane zostały wykonane oraz że zostały wydane pozwolenia na ich wykonanie. W ocenie sądu jednak przedwczesny co najmniej był wniosek, iż sporna stacja transformatorowa wykonana została w sposób legalny. Organ I instancji nie ustalił bowiem, jakie w istocie urządzenie poddał badaniu, jakie posiada ono parametry, w tym, czy moce zainstalowanych urządzeń nie ulegały zmianie i w związku z tym, czy pomieszczenie, w którym sporna stacja transformatorowa się znajduje posiada odpowiednie parametry techniczne, czy właściciel tych urządzeń podjął niezbędne działania dla ochrony mieszkańców bloku przed ujemnymi skutkami pracy tych urządzeń, czy nie doszło do skumulowania hałasu i drgań wywoływanych pracy spornej stacji hałasem i ew. drganiami emitowanymi przez urządzenia zamontowane w nowo działającym lokalu usługowym w tymże bloku. Tym samym organ nie zbadał, czy roboty zostały wykonane w sposób zgodny z przepisami i udzielonymi pozwoleniami oraz jaki miały wpływ ma oddziaływanie transformatora na lokal skarżących.
Co więcej, poza rozważaniami organu I instancji pozostaje fundamentalna kwestia, podnoszona przez skarżących – czy sporne urządzenie służy do obsługi lokali w bloku skarżących, czy – jak twierdza skarżący – do obsługi innych urządzeń. Organ jedynie ustalił, że stacja w dacie jej montażu służyła do obsługi toalety publicznej, usytuowanej poza budynkiem. Tymczasem zgodnie z § 182. Rozporządzenia Ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych ..."pomieszczenie stacji transformatorowej może być sytuowane w budynkach o innym przeznaczeniu, jeżeli są spełnione warunki określone w § 96 oraz 1) zostanie zachowana odległość pozioma i pionowa od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi co najmniej 2,8 m, 2) ściany i stropy będą stanowiły oddzielenia przeciwpożarowe oraz będą miały zabezpieczenia przed przedostawaniem się cieczy i gazów." Z kolei zgodnie z treścią § 96. 1 pomieszczenie techniczne, w którym są zainstalowane urządzenia emitujące hałasy lub drgania, może być sytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, pod warunkiem zastosowania rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych, zapewniających ochronę sąsiednich pomieszczeń przed uciążliwym oddziaływaniem tych urządzeń, zgodnie z wymaganiami § 323 ust. 2 pkt 2 i § 327 oraz Polskich Norm dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach".
Ustalenia dotyczące dochowania powyższych wymogów pozostały poza obszarem wyjaśnień organu I instancji. Tymczasem na konieczność ich wyjaśnienia zwracał już uwagę sąd w wyroku o sygn. II SAB/Łd 63/15 wydanym w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność PINB w K. WSA w Łodzi wyraźnie wskazał: "Nie sposób nie zauważyć, że organ pomija zupełnym milczeniem podnoszoną przez skarżących kwestię ewentualnego wpływu robót budowlanych przeprowadzanych w pomieszczeniach na parterze budynku na oddziaływanie transformatora. Z akt też nie wynika, aby organ podjął choć próbę uzyskania od zarządcy wspólnoty dokumentacji związanej z wymianą czy remontem spornych urządzeń w ostatnich latach. Organ nadzoru budowlanego dysponuje możliwością gromadzenia dowodów nie tylko na podstawie regulacji kodeksu postępowania administracyjnego, ale również unormowań Prawa budowlanego, w tym art. 81 c PB. Przepisy techniczno-budowlane, jakie obecnie winny spełniać budynki, zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ nadzoru budowlanego winien zweryfikować zatem zgodność zarówno umieszczenia, jak i działania kwestionowanych urządzeń z przepisami rozporządzenia, w tym m.in. § 96 ust. 1 § 180 pkt 3, § 182 § 323 ust. 2 pkt 2 i § 327". Powołane przepisy rozporządzenia wyraźnie wskazują na konieczność ochrony pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przed ujemnymi skutkami montażu urządzeń technicznych emitujących dźwięki i drgania.
Powyższy wyrok wydany został w dniu 16 czerwca 2015 r., a więc już po wydaniu przez PINB w K. decyzji z dnia [...], o której to decyzji ani sąd, ani skarżący nie wiedzieli. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że w wyroku tym Sąd wskazał w sposób jednoznaczny okoliczności, jakie muszą zostać wyjaśnione dla załatwienia sprawy wszczętej przez PINB w K. z inicjatywy skarżących.
Zacytowane uzasadnienie wyroku jednoznacznie potwierdza też zasadność decyzji organu II instancji. Zakres tych czynności zdaniem WSA w Łodzi usprawiedliwia podjęcie decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., gdyż wykraczałyby one poza uprawnione postępowanie dodatkowe prowadzone przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a., a jednocześnie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd w pełni podziela pogląd, wynikający także z uzasadnienia wyroku sądu w sprawie II SAB/Łd 63/15, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności fundamentalnych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Nadal weryfikacji wymaga bowiem legalność funkcjonowania stacji transformatorowej, jej parametrów, a także przeznaczenia (skarżący podnoszą zarzut, że służy ona obsłudze innych budynków, niż ten, w którym została zamontowana) zachowanie wymogów określonych w powołanych wcześniej przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych..., ewentualnego wpływu dokonanych prac remontowych w budynku na warunki akustyczne. Organ odwołując się do przeprowadzanych przez operatora sieci kontroli nie ustalił nawet zakresu dokonywanych kontroli.
Podkreślić raz jeszcze należy, że sąd – w sprawie II SAB/Łd 63/15 - przesądził o kognicji organu nadzoru budowlanego w tej sprawie.
Ponadto ocenie organu winny podlegać dokumenty, które skarżący złożyli w toku postepowania sądowego i postępowania drugoinstancyjnego, a których nie byli w stanie poddać ocenie organu I instancji. Dodatkowo wskazać należy, iż o trafności decyzji kasacyjnej decyduje również okoliczność, iż skarżący zostali pozbawieni możliwości działania przed organem I instancji, nie mogli zgłaszać wniosków dowodowych i składać dokumentów, które sami uzyskali.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że istota skargi sprowadza się do kwestii opieszałości PINB w prowadzeniu postępowania (co jest poza przedmiotem niniejszego postępowania) oraz do podjęcia przez [...]WINB rozstrzygnięcia niemerytorycznego mimo przekonania skarżących, że wymiana transformatora nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Jak to już zostało wskazane merytoryczne rozstrzygniecie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a sprawa winna być rozpatrzona dwukrotnie przez każdy organ. Podkreślenia jednak wymaga, że uchylając decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na brak lub nieadekwatną skromność ustaleń faktycznych naruszające przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) organ odwoławczy nie może dokonywać ocen merytorycznych przesądzających o treści przyszłej decyzji.
Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2016.718 ze zm.).
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło