II SA/Łd 725/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-09-17

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) sąd powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., wyeliminował zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego, co spowodowało utratę przedmiotu zaskarżenia i uczyniło wydanie wyroku zbędnym. Postępowanie umarza się w takich przypadkach na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stan faktyczny
B.L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora MOPS w K. odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przez skarżącą warunku samotnego wychowywania dziecka, ponieważ była zamężna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję. Skarżąca podniosła, że jest po rozwodzie z ojcem dziecka, wychowuje syna samotnie i egzekucja alimentów jest bezskuteczna. W trakcie postępowania przed WSA, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. nr 86, poz. 732 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powołanej dalej jako k.p.a.), odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej B.L. na syna P. K. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej podnosząc, iż B.L. nie wystąpiła do sądu z pozwem o rozwód albo separację, dlatego też nie spełnia ustawowego warunku przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna. W odwołaniu od powyższej decyzji, B.L. podniosła, że wprawdzie jest mężatką ale po raz drugi, dlatego jej obecny stan cywilny nie powinien zaważyć na odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej dla dziecka z pierwszego małżeństwa. Z ojcem dziecka jest po rozwodzie, syna wychowuje sama, a egzekucja zasądzonych alimentów jest bezskuteczna. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją nr [...], wydaną w dniu [...] r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 pkt 5 lit. a, art. 7 ust. 1 i 2, art. 10 ust 1-5, art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisu art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, oraz art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Organ stwierdził, że z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że skarżąca jest mężatką, o czym świadczy załączony odpis skrócony aktu małżeństwa Nr [...] wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w K. Ponadto z oświadczenia skarżącej z dnia 20 grudnia 2005 r. wynika, że skarżąca nie występowała do sądu z pozwem o rozwód lub separację. Wobec powyższego, podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy uznał, że w przypadku B.L. nie została spełniona podstawowa przesłanka, dotycząca samotnego wychowywania dziecka, uprawniająca do pobierania zaliczki alimentacyjnej i mimo, iż rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie, świadczenie to nie może zostać przyznane. Organ odwoławczy wskazał również, że ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wprowadza nie tylko przepisy, mające na celu pomoc samotnym matkom w formie wypłaty zaliczki alimentacyjnej. Ustawa ta w znacznej części wprowadza również przepisy służące usprawnieniu egzekucji alimentów, gdyż w zasadzie poprawa ściągalności zasądzonych świadczeń alimentacyjnych jest głównym jej celem. Cel ten będzie realizowany także w przypadku odwołującej przez komornika sądowego, co pozwoli na skuteczniejsze wyegzekwowanie zasądzonych alimentów od ojca dziecka. Na powyższą decyzję B.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W swoim środku zaskarżenia podniosła, że ma trudną sytuację materialną. Utrzymuje dwóch synów D. i P. K., którzy uczą się. Posiada zaległości w opłatach za szkołę. Syn P. jest chory, przechodził liczne operacji, w związku z powyższym zmuszona jest ponosić wysokie koszty leczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r. o sygn. akt. II SA/Łd 1242/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 139 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 2 pkt 5 lit. a i art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 120, nr 120 z 1991 r., poz. 526 ze zm.). W dniu 20 czerwca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., cytowanej dalej jako p.p.s.a.), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt P 18/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. g ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. – działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. – uwzględniło w całości skargę B. L. uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r., znak: [...] oraz orzekło o przyznaniu P.K. zaliczki alimentacyjnej w wysokości 170 zł miesięcznie, za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 54 § 3 p.p.s.a. - organ, którego działanie zostało zaskarżone może w zakresie swej działalności uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uchylenie decyzji oznacza wycofanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Wobec powyższego skargę na uchylony na podstawie powyższego przepisu akt należy uznać za bezprzedmiotową. Z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 161 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi lub śmierć strony. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek podjętych przez organ, w trybie art. 54 par. 3 p.p.s.a., czynności autokontrolnych. Tym samym przestał też istnieć przedmiot zaskarżenia, czyniąc wydanie wyroku w badanej sprawie zbędnym. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, jako bezprzedmiotowego. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło