II SA/Łd 726/01
PostanowienieWSA w Łodzi2004-01-29
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Grzegorz Szkudlarek, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć strony skarżącej w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym, dotyczącego świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, skutkuje umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Postępowanie przed sądem administracyjnym podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Świadczenie pieniężne z tytułu pracy przymusowej, przyznawane na podstawie indywidualnego wniosku i wymagające polskiego obywatelstwa oraz stałego miejsca zamieszkania, nie jest prawem zbywalnym ani dziedziczonym, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
E. G. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która przyznała jej świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej za określony okres, odmawiając go w pozostałej części. Skarżąca podnosiła, że błędnie określono datę jej skierowania na roboty przymusowe. W trakcie postępowania przed sądem wpłynął akt zgonu E. G., który wykazał, że zmarła ona przed wydaniem orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
jSygn. akt II SA/Łd 726/01 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...] przyznającą E. G. uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w III Rzeszy za okres od września 1944 r. do kwietnia 1945 r., zaś w pozostałej części wniosku odmówił przyznania powyższego uprawnienia.
W toku postępowania ustalono, iż E. G. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego. Wyjaśniła, że w Niemczech przebywała od czerwca 1940 r., a na roboty przymusowe została skierowana we wrześniu 1944 r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] przyznał wnioskodawczyni uprawnienie do świadczenia pieniężnego za okres od września 1944 r. do kwietnia 1945 r. Jako powód wskazał okoliczność, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), represja to deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. G. podała, iż we wniosku powstała pomyłka, gdyż właściwą datą skierowania jej na roboty do Niemiec był czerwiec 1940 r.
Natomiast w decyzji z dnia [...] Kierownik Urzędu podał, iż z kwestionariusza dla osób deportowanych do pracy przymusowej wynika, że przebywała ona w Niemczech od czerwca 1940 r., na roboty została zaś skierowana we wrześniu 1944 r. z nakazu gospodarza, u którego mieszkała.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. G. podniosła argumenty tożsame z przytoczonymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 21 stycznia 2004 r. wpłynęła do tutejszego Sądu kserokopia aktu zgonu E. G. Z aktu zgonu wynika, iż skarżąca zmarła w dniu 20 lipca 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Następstwo prawne stron dotyczy wyłącznie praw zbywalnych lub dziedzicznych.
Po myśli art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie do tego świadczenia przyznawane jest na podstawie wniosku zainteresowanej osoby (art. 4 ust. 1 w/w ustawy).
Z treści tego przepisu wynika, iż prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej nie jest prawem zbywalnym lub podlegającym dziedziczeniu. Nie znajduje więc tutaj zastosowania regulacja art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwalająca następcom prawnym na wstąpienie do toczącego się postępowania. Wobec czego, w sytuacji śmierci skarżącego, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło