II SA/Łd 726/05

Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie : Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant : asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 roku sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu - oddala skargę. Sygn. akt II SA/Łd 726 / 05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem Nr [...] (znak: [...]), z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu sprawy z wniosku J. D. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, odmówił przywrócenia J. D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, iż J. D. złożył w dniu 23 czerwca 2004 roku w Biurze Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., jako organ administracji publicznej I instancji, wydał, w dnia [...], decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Decyzja ta została doręczona J. D. w dniu 1. marca 2005 roku. Dalej organ wskazał, iż w dniu 23. marca 2005 roku J. D. wniósł prośbę o przywrócenie terminu do niesienia odwołania od powyższej decyzji wskazując, iż nie mógł złożyć odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji bowiem był w tym czasie chory. Dla potwierdzenia powyższej okoliczności J. D. przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 3. czerwca 2005 roku, z którego – zdaniem organu – wynika, iż skarżący w okresie od 1 do 15 marca 2005 roku przebywał w szpitalu. Oceniając istniejący w sprawie stan faktyczny organ wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 58 k.p.a. przesłankami przywrócenia terminu są: 1) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, 2) uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w okresie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, 4) jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Zgadnie natomiast z utrwalonym poglądem "o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej" (vide: wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 roku, w sprawie sygn. akt SA/Lu 727/97). Organ wskazał, iż po zapoznaniu się z treścią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie dopatrzył się przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Zdaniem organu, stosownie do treści przepisu art. 58 k.p.a. J. D. miał możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro – zgodnie z zaświadczeniem lekarskim – przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu trwała do dnia 15. marca 2005 roku, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upłynął z dniem 22. marca 2005 roku. Tak więc złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 23. marca 2005 roku wskazuje na nie dopełnienie obowiązku w tym zakresie. Ponadto organ wskazał, iż wnioskodawca nie dopełnił również obowiązku jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której zakreślony był termin, a więc nie złożył odwołania. W ocenie organu odwołanie to zostało złożone dopiero w dniu 3. czerwca 2005 roku. Konkludując organ wskazał, iż instytucja przywrócenia terminu ma wyjątkowy charakter, który wyraża się w tym, iż "dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu (vide: wyrok NSA z dnia 30. grudnia 1998 roku, w sprawie sygn. akt 1259/98). W dniu 6. lipca 2005 roku skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł J. D. wskazując, iż działał w tej sprawie z najwyższą starannością "na tyle, na ile" pozwalał mu stan zdrowia. Podniósł, iż w okresie składania wniosku był chory. W dalszej części skargi podniósł zarzuty wobec decyzji odmawiającej mu przyznania dopłaty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia postanowienia, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszeń prawa, które rodziłyby konieczność jego uchylenia, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją. (art. 151 p.p.s.a.). Przepisy art. 58 par. 1 i 2 k.p.a. stanowią, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie organu, prośba skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwała na uwzględnienia z dwóch powodów. Pierwszym było przekroczenie przez skarżącego siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, do złożenia prośby o przywrócenie terminu, a drugim nie dopełnienie – jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu – czynności, dla której zastrzeżony był termin. Wskazać wypada, iż sąd nie podziela w całej rozciągłości przytoczonych przez organ motywów kwestionowanego rozstrzygnięcia ale nawet taki zakres, z którym sąd się zgadza, pozwala uznać, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Okolicznością mającą kapitalne znaczenie dla oceny prawidłowości działań organu, jest fakt, iż doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 1 marca 2005 roku. Następnie w okresie od 1. do 15. marca 2005 roku skarżący był chory. Zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim w tym okresie skarżący był leczony na zapalenie płuc, wymagał leżenia i przyjmowania antybiotyków. Z zaświadczenia tego – wbrew temu co ustalił organ administracji publicznej – nie wynika, aby skarżący w tym okresie przebywał w szpitalu. Bez względu jednak na powyższe ustalenie należy wskazać, iż nawet przyjmując, tak jak uczynił to organ, iż w okresie od 1. do 15. marca 2005 roku skarżący był na tyle poważnie chory, że nie mógł złożyć w terminie odwołania od decyzji organu I instancji, to przyczyna usprawiedliwiająca niemożność terminowego wykonania czynności w postępowaniu administracyjnym odpadła najpóźniej w dniu 15. marca 2005 roku. Tym samym prośba o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której termin został uchybiony, winna być złożona najpóźniej w dniu 22. marca 2005 roku, tak aby zachować przepisany prawem termin 7 dni, liczony od momentu ustania przyczyny niemożności dokonania czynności. Skoro organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, iż prośba o przywrócenie terminu wpłynęła w dniu 23. marca 2005 roku, to prawidłowa jest konkluzja, iż nastąpiło to z przekroczeniem terminu przewidzianego w przepisie art. 58 par. 2 k.p.a.. Skutkiem przekroczenia powyższego terminu jest niemożność uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu i to bez względu na to, jak znaczne było owe przekroczenie. Okoliczność, iż w niniejszej sprawie trwało ono tylko jeden dzień w żaden sposób nie poprawia sytuacji prawnej strony skarżącej. Konkludując wskazać wypada, iż już tylko z powyższego punktu widzenia prośba skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie mogła zostać uwzględniona, a zatem zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu odpowiada prawu. Nie można natomiast zgodzić się z poglądem organu, iż przyczyną uniemożliwiającą uwzględnienie prośby o przywrócenie uchybionego terminu był brak złożenia – jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu – odwołania. Nie może budzić wątpliwości, iż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jeżeli z pisma wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (art. 128 k.p.a.). Jak się wydaje organ odwoławczy ferując zaskarżone postanowienie w ogóle nie dostrzegł i nie ocenił tego, iż pismo skarżącego, które zakwalifikowane zostało przez organ jedynie jako prośba o przywrócenie terminu, zawiera jednocześnie elementy niezadowolenia z wydanej decyzji i tym samym było także odwołaniem od decyzji organu I instancji. W ocenie sądu, z pisma strony z dnia 23. marca 2005 roku wręcz jednoznacznie wynika niezadowolenie z wydanej decyzji, a więc tym samym stanowi ono również odwołanie od kwestionowanej decyzji. Niezależnie jednak od powyższego zapatrywania wskazać należy, iż nawet gdyby przyjąć, że strona skarżąca składając prośbę o przywrócenie terminu nie dokonała jednocześnie czynności, do której określony był termin, to i tak na organie spoczywał obowiązek wezwania strony, w trybie przepisu art. 64 par. 2 k.p.a., do uzupełnienie braków prośby poprzez dokonanie czynności, której w terminie nie dokonała, pod rygorem pozostawienia prośby bez rozpoznania (vide wyrok NSA z dnia 2. sierpnia 2000 roku w sprawie sygn. akt SA/Bk 142/00, OSP 2002/5/72, oraz tamże glosa do tegoż wyroku L. Żukowskiego). Tak więc, skoro w niniejszej sprawie organ nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków prośby o przywrócenie terminu, to zupełnie dowolnie postawił zarzut nie złożenia – jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu – odwołania. Mając na uwadze, iż powyższa błędna argumentacja organu nie miała wpływu na zasadność samego rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, bowiem ratio tegoż postanowienia oparte było wyłącznie na niezachowaniu siedmiodniowego terminu do złożenie prośby o przywrócenie terminu, należało stwierdzić, iż skarga jako niezasadna podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.