II SA/Łd 729/06

Dnia 21 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] przyznającą C. D. zasiłek stały w wysokości 42,30 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2006 r. do 30 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, iż materialnoprawną podstawę przyznawania zasiłków stałych stanowi przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm.), zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie: 1) samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub 2) niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się, w przypadku osoby w rodzinie, w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, tj. 316 zł (art. 8 ust. l pkt 2) a dochodem na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy). Wysokość zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł oraz niższa niż 30 zł. Wyjaśniło nadto, iż organ pomocy społecznej wydając decyzję w sprawach zasiłku stałego jest związany przepisami prawa, a warunki uzyskania zasiłku stałego, jak i jego wysokość zostały ściśle określone przez ustawodawcę. Organ pomocy społecznej nie ma, więc, w ocenie SKO w P., możliwości ustalania tego zasiłku w innej wysokości niż wynika to z obowiązujących przepisów. Powołując przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wywiodło, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje całego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zauważyło, iż C. D. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] nr [...] została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 marca 2006 r. i ma charakter okresowy, orzeczenie wydano, bowiem na okres do 30 kwietnia 2008 r. Posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oznacza, w ocenie SKO w P., całkowitą niezdolność do pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 1). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odwołując się do przeprowadzonej w dniu 9 maja 2006 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustaliło, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a źródłem ich utrzymania w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w kwietniu 2006 r., była renta A. D. w wysokości 547,46 zł. Zwróciło nadto uwagę na wskazaną przez skarżącą w odwołaniu informuję o sytuacji zdrowotnej jej rodziny oraz o problemach finansowych, w szczególności na okoliczność, iż oboje z mężem od wielu lat systematycznie się leczą; a otrzymywana przez męża renta w wysokości 547,46 jest niewystarczająca na zakup leków i zaspokojenie podstawowych potrzeb, zaś pomoc otrzymywana z MOPR jest znikoma, wskutek czego często rodzinie brakuje pieniędzy na żywność. Mając na uwadze opisany wyżej stan faktyczny i prawny Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji przyznająca C. D. zasiłek stały z pomocy społecznej począwszy od 1 maja 2006 r., tj. od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2008 r., tj. do końca ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jest prawidłowa. W ocenie tego Kolegium, prawidłowo została również ustalona wysokość zasiłku stałego, dochodem rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku była, bowiem renta męża skarżącej w wysokości 547,46 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowiło kwotę 273,73 zł, a wysokość zasiłku stałego stanowiąca różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (3 1 6 zł - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy) a dochodem na osobę w rodzinie (273,73 zł) wynosiła 42,27 zł. Stosownie zaś do art. 106 ust. 3c ustawy kwoty świadczeń pieniężnych zaokrągla się w górę do dziesięciu groszy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie C. D. wniosła o zmianę zasiłku stałego "na odpowiednią wysokość". W jej odczuciu, decyzja przyznająca zasiłek stały w wysokości 42,30 zł miesięcznie jest krzywdząca, gdyż suma ta jest bardzo niska i "zniewalająca", a jej mąż jest na rencie chorobowej wynoszącej 547 zł, opłaty za czynsz wynoszą 272 zł, za wodę – 45 zł, za gaz – 35 zł, energię – 55 zł, za radiofonię – 16,30 zł. Oświadczyła, iż oprócz tych opłat ponosi też inne, dużo pieniędzy wydaje też na leki, gdyż leczą się z mężem "długotrwale", ona nadto leczy się u czterech specjalistów, cały czas wymaga leczenia i rehabilitacji. Z tego względu kwota, którą otrzymują jest niewystarczająca. Zauważyła, iż przepracowała 25 lat, ma skończone 54 lata, umiarkowany stopień niepełnosprawności i dlatego powinna otrzymywać zasiłek stały w kwocie 418 zł. Nie jest w stanie przeżyć i leczyć się za tak niską sumę. Według skarżącej, skoro żyjemy w demokratycznym państwie to nie jest dopuszczalne przeliczanie renty męża na dwie osoby. Przy tak dużych wydatkach i tak niskich dochodach nie może żyć godnie. Zwróciła uwagę, iż minimum socjalne wynosi 504 zł na osobę, a ona z mężem ma razem 589,30 zł. Decyzja, w jej ocenie, jest niesprawiedliwa i lekceważąca. Podkreśliła, że jeśli będzie miała jakieś świadczenie to nie będzie korzystała z MOPR. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez C. D. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] przyznającą C. D. zasiłek stały w wysokości 42,30 zł miesięcznie na okres od 1 maja 2006 r. do 30 kwietnia 2008 r., Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ani przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W pierwszej kolejności zauważyć należało, iż za podstawę zaskarżonej decyzji organy obu instancji słusznie przyjęły przepis art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek ten ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; w przypadku osoby w rodzinie zaś w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z art. 8 ust. 1 i art. 7 powołanej ustawy, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny", jeśli jednocześnie wystąpi, co najmniej jedna z przyczyny wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej, tj. ubóstwo; sieroctwo; bezdomność; bezrobocie; niepełnosprawność; długotrwała lub ciężka choroba; przemoc w rodzinie; potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; brak umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze; trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy; trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego; alkoholizm lub narkomania; zdarzenie losowe i sytuacja kryzysowa; klęska żywiołowa lub ekologiczna. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Przenosząc powołane przepisy na grunt niniejszej sprawy Sąd, dostrzegając trudną sytuację rodzinną i materialną C. D., nie dostrzegając jednakże naruszenia wskazanych wyżej przepisów, nie mógł uwzględnić skargi. Organy pomocy społecznej prawidłowo, co należy podkreślić, oceniły sytuację rodzinną skarżącej i słusznie uznały, iż C. D. spełnia wskazane w tych przepisach warunki do przyznania zasiłku stałego. Z załączonych do skargi akt administracyjnych, w szczególności zaś z zaświadczenia PUP z dnia [...], z orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...], zaświadczenia ZUS z dnia [...] czy wywiadu środowiskowego z dnia 9 maja 2006r., wynika, bowiem, iż C. D. nie figuruje w rejestrze PUP w P. jako osoba bezrobotna, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 30 kwietnia 2008r., prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A. D. , a dochód jej dwuosobowej rodziny w miesiącu kwietniu 2006r. stanowiła renta chorobowa A. D. w wysokości 547,46 zł netto (628,44 zł brutto). W ocenie Sądu także wysokość zasiłku stałego została prawidłowo ustalona przez organy. Skoro, bowiem wynikający z przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dochód w rodzinie skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co nastąpiło w dniu 9 maja 2006r., wynosił 547,46 zł, to dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wyniósł 273,73 zł (547,46 zł/ 2= 273,73 zł). To zaś oznacza, iż stosownie do powołanego przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały po zaokrągleniu w górę do dziesięciu groszy wynosi 42,30 zł. Kwota zasiłku jest wynikiem następującego działania matematycznego: 316 zł (kryterium dochodowe na osobę w rodzinie) – 273,73 zł (dochód na osobę w rodzinie), co stanowi kwotę 42,27 zł. Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego nie pozwalają uwzględniać faktycznie ponoszonych przez rodzinę skarżącej wydatków, wydatków, które niewątpliwie nie pozostają bez wpływu na realną kwotę pozostawioną do dyspozycji rodziny. Jedynym, bowiem kryterium branym pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego jest, zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 37 ust. 2, dochód rodziny, a dochód ten pomniejszają tylko enumeratywnie wymienione w tym przepisie kwoty, tj. kwota podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne czy kwota alimentów na rzecz osoby trzeciej. Nadto, stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś osoby te i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Pomoc społeczna ma, zatem tylko wspierać rodziny, nie może natomiast zastępować działań rodziny w kierunku poprawy jej sytuacji. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzająca ją decyzja decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.