II SA/Łd 731/18

WyrokWSA w Łodzi2018-11-16

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie rehabilitacyjne, pobierane w wysokości 75% podstawy wymiaru, powinno być uwzględniane przy ustalaniu dochodu rodziny na potrzeby świadczenia wychowawczego, a także czy zobowiązania alimentacyjne męża wnioskodawczyni powinny zostać odliczone od jego dochodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły dochód rodziny, nie uwzględniając w pełni dynamiki dochodu ze świadczenia rehabilitacyjnego oraz nie badając zobowiązań alimentacyjnych męża wnioskodawczyni. Niewłaściwe ustalenie dochodu rodziny, które było nieznacznie powyżej progu dochodowego, skutkowało naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko P. K. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. M. K. kwestionowała sposób ustalenia dochodu rodziny, wskazując na niższą wysokość pobieranego świadczenia rehabilitacyjnego oraz na niezaliczenie zobowiązań alimentacyjnych męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia. M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...], z dnia [...]. a.bł. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., [...], zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z dnia [...] r., w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko P. K. i orzekającej o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko P.K., w okresie od 1 lutego 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 poz.1257, dalej jako k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 2 pkt 1 i pkt 14, , art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1-3, art. 27 ust 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, dalej jako ustawa), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. , [...], organ I instancji zmienił decyzję Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z dnia [...] r., w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko P.K. i orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko P. K., w okresie od 1 lutego 2018 r., z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w ustawie. M. K. w treści swego odwołania wyraziła niezadowolenie z decyzji organu I instancji. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż uzyskuje wprawdzie dochód nadal, jednak jest on uzyskiwany w mniejszej wysokości - obecnie 75% świadczenia rehabilitacyjnego. Wnioskodawczyni nie zgodziła się również z tym, iż organ I instancji nie odliczył zobowiązań męża od jej dochodu, skoro mąż wnioskodawczyni sam tego dochodu nie osiąga, a stanowią rodzinę i nie mają rozdzielności majątkowej. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytaczając treść art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 2 oraz art. 13 ust. 18 ustawy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że M. K. jest mamą K.K. i P. K. i ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci. Nie jest kwestią sporną, że rodzina odwołującej się składa się z czterech osób (tj. wnioskodawczyni M. K., P. K. i K. K. (synów) i męża strony – B. K.). Kwestią sporną, w ocenie organu, było zatem ustalenie, czy dochód rodziny M. K. osiągnięty w roku 2016 w przeliczeniu na osobę w rodzinie, przekracza kryterium dochodowe wynoszące 800,00 zł, czy też nie i tym samym uprawnia wnioskodawczynię do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Przywołując treść art. 2 pkt 1 ustawy oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Kolegium wyjaśniło, że M.K. w dniu 20 grudnia 2017 r. złożyła do organu I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na synów – P. (pierwsze dziecko w rodzinie) i K. (drugie dziecko w rodzinie). Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do wnioskowanych świadczeń na w/w dzieci uznając, iż wypełnione zostały kryteria określone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z podjęciem przez męża wnioskodawczyni zatrudnienia w firmie A i uzyskaniem dochodu z tego tytułu, organ I instancji ponownie przeliczył dochód rodziny wnioskodawczyni w następujący sposób: • dochód osiągnięty przez M.K. w 2016 r. wyniósł: 17 881,16 zł • dochód osiągnięty przez B.K. w 2016 r. wyniósł: 0,00 zł • dochód utracony w 2016 r. wyniósł: 17 881,16 zł • kwota dochodu uzyskanego przez M. K. w 2017 r. wyniosła 1 999,77 zł (wysokość świadczenia rehabilitacyjnego za miesiąc październik 2017 r.) • kwota dochodu uzyskanego przez B. K. w 2017 r. wyniosła 1 530,00 zł (wynagrodzenie netto za miesiąc grudzień 2017 r.) • miesięczny dochód netto rodziny po uwzględnieniu dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł - 3 529,77 zł • ilość osób w rodzinie - 4 • miesięczny dochód netto na jednego członka rodziny od stycznia 2018 r. wyniósł 882,44 zł i przekracza próg dochodowy - 800,00 zł. Odpowiadając na zarzuty wnioskodawczyni Kolegium podkreśliło, iż w chwili obecnej wnioskodawczyni pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Na wezwanie Kolegium z dnia 4 kwietnia 2018 r. M. K. przedstawiła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. przyznającą jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 15 marca 2018 r. do dnia 12 czerwca 2018r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. Więc dochód uzyskany - świadczenie rehabilitacyjne uzyskiwany jest nadal przez wnioskodawczynię. Tego dochodu strona nie utraciła i nie zmienia tego fakt, iż w chwili obecnej pobiera świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 75 % . Natomiast odpowiadając na zarzut M.K., iż alimenty w kwocie 2.450 zł. zapłacone przez męża wnioskodawczyni na rzecz dzieci z poprzedniego związku winny zostać odliczone od dochodu rodziny Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z przepisami prawa alimenty należy odliczyć od dochodu męża wnioskodawczyni, a to nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż B. K. w roku 2016 nie osiągnął dochodu. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła M. K., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz braku wskazania w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącą organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej tj. nieuwzględnienie faktu zmiany wysokości świadczenia rehabilitacyjnego pobieranego przez skarżącą w niżej wysokości już od dnia 15 grudnia 2017 r. i wpływu tej okoliczności na wysokość dochodu rodziny, nieustosunkowanie się do argumentacji wskazanej w odwołaniu znajdującej poparcie w powołanym w odwołaniu orzecznictwie, b) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że zachodzą wątpliwości w zakresie treści normy prawnej art. 7 ust. 3 ustawy, a wówczas organ powinien rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść strony, c) art. 80 k.p.a. polegającego na dowolnej, a nie swobodnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i błędnym przyjęciu, że świadczenie wychowawcze na P.K. nie należy się, pomimo pobierania przez skarżącą świadczenia w niższej wysokości, d) art. 107 § 1 k.p.a. polegające na nie wskazaniu przez organ istotnych elementów jakie powinna zawierać zaskarżona decyzja tj.: nie powołanie prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. pominięcie art. 7 ust. 3 ustawy, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 27 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z poprzez zmianę decyzji dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na P. K., z uwagi na błędne ustalenie dochodu uzyskanego przez M. K. i przyjęcie, iż doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, b) art. 27 ust. 1 ww. ustawy w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017r., poz. 1465), dalej "rozporządzenie" poprzez nieodjęcie od dochodu uzyskanego przez B. K. alimentów zapłaconych przez niego na rzecz osoby spoza rodziny, ewentualnie poprzez nieodjęcie ich od dochodu rodziny. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do Sądu decyzji. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa, co tym samym uzasadnia ich uchylenie w całości. Na wstępie podnieść trzeba, że postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organy decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek taki wynika w szczególności z treści przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji przez organ I i II instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wymagającego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oba organy przyjęły bowiem, że dochód czteroosobowej rodziny skarżącej w 2016 r. wyniósł: • dochód osiągnięty przez M. K. w 2016 r. wyniósł: 17 881,16 zł • dochód osiągnięty przez B.K. w 2016 r. wyniósł: 0,00 zł • dochód utracony w 2016 r. wyniósł: 17 881,16 zł. Do tak ustalonego dochodu doliczyły kwotę 1 999,77 zł, tj. kwotę dochodu uzyskanego przez M. K. w miesiącu październiku 2017 r. z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego oraz kwotę 1 530,00 zł, tj. kwotę dochodu uzyskanego przez B. K. w miesiącu grudniu 2017 r. z tytułu umowy o pracę, co dało kwotę 3 529,77 zł. Dzieląc powyższą kwotę przez cztery osoby w rodzinie, dochód na jednego członka rodziny wyniósł kwotę 882,44 zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest w tym przypadku nieprawidłowe. W ocenie Sądu organy nie poczyniły bowiem dostatecznych ustaleń pozwalających na doliczenie do dochodu uzyskanego przez skarżącą świadczenia rehabilitacyjnego, które zaczęła otrzymywać poczynając od września 2017 r. Co do zasady taki dochód w świetle art. 2 pkt 20 lit. f ustawy należało traktować jako dochód uzyskany, który powinien zostać doliczony do dochodu rodziny zgodnie z regulacją art. 7 ust. 3 ustawy, tj. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Organy stosując ten przepis ustaliły wysokość otrzymywanego świadczenia rehabilitacyjnego jedynie w październiku 2017 r., nie ustalając jak ono kształtowało się w dalszym okresie, na który przyznawane jest świadczenie wychowawcze. Mianowicie organy nie uwzględniły, że zarówno z samego zaświadczenia o wypłacanych zasiłkach/świadczeniach, jak i z informacji podnoszonych przez skarżącą zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do sądu administracyjnego, wynika że w kolejnych miesiącach M. K. uzyskiwała dochód w mniejszej wysokości. Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c i lit. f ustawy utrata dochodu oznacza utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawodawca definiując pojęcie "utraty dochodu" jako "utraty dochodu" spowodowanej określonymi zdarzeniami, w istocie nie określił treści zwrotu "utrata dochodu", a jedynie wskazał, że w rozumieniu ustawy utrata dochodu stanowi następstwo ściśle określonych w ustawie okoliczności wymienionych w katalogu wskazanym w art. 2 pkt 19 ustawy, w sposób wyraźny przesądzając zasadniczo to, że utrata dochodu będąca następstwem innych okoliczności niż wskazane w powyższym przepisie nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy. Należy zatem przyjąć, że zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 ustawy należy traktować jako przesłanki nierozerwalnie związane z rozumieniem zwrotu "utrata dochodu", a w konsekwencji jako zdarzenia, które należy rozważać w kontekście treści tego właśnie zwrotu. W języku polskim słowo "utrata" rozumiane jest jako strata, zanik, ubytek, "fakt, że ktoś (rzadziej coś) został pozbawiony kogoś lub czegoś" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 2, Warszawa 1999, s. 487). W odniesieniu do pojęcia dochodu trzeba zatem przyjąć, że o "utracie dochodu" należy mówić w sytuacji jego "straty, zaniku, ubytku", a zatem zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 ustawy to zatem zdarzenia wpływające w ten właśnie sposób na dochody określonej osoby. Tak też należy wykładać istotne w realiach niniejszej sprawy przesłanki "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jako zdarzeń powodujących utratę dochodu. Skoro "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" czyli "strata, zanik, ubytek" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów. Powyższe rozumienie omawianych przepisów – wynikające z ich wykładni językowej i systemowej wewnętrznej – znajduje również potwierdzenie w wykładni celowościowej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy, "Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia", a według art. 4 ust. 1 ustawy "Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych". Nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tego świadczenia, tj. częściowe zaspokajanie potrzeb finansowych związanych z wychowaniem i opieką dziecka, a zatem zaspokajanie tych potrzeb w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie. Aktualna sytuacja finansowa determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów. Powyższe rozumienie zwrotu "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" odnosi się zarówno do regulacji zawartej w przepisie art. 2 pkt 19 lit. c ustawy, jak i do regulacji zawartej w przepisie art. 2 pkt 19 lit. f ustawy W rozumieniu tego ostatniego przepisu przez "utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących w związku z utratą (w wyżej przyjętym rozumieniu) dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1728/17, LEX nr 2438474 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 378/18, LEX nr 2525351). W kontekście powyższych rozważań należy podkreślić, iż wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny/wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Stąd ze względu na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 1924/14, wydany na tle tożsamych przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 stycznia 2018 r., II SA/Go 1123/17). Podkreślić również należy, iż do dochodu rodziny, od którego uzależnione jest przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, stosownie do powołanym powyżej art. 7 ust. 3 ustawy, organy doliczyły również dochód uzyskany przez męża skarżącej – B. K. w miesiącu grudniu 2017 r. z tytułu umowy o pracę, nie zbadawszy czy w ww. okresie zapłacił on na rzecz innej osoby alimenty i w jakiej wysokości. Ma to istotne znaczenie, gdyż w myśl § 9 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu członka rodziny odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych na rzecz tej osoby. Powyższe uregulowanie znajduje oparcie w art. 2 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stąd także w tym zakresie ustalenia poczynione przez organy są niewystarczające dla stwierdzenia prawidłowości doliczenia dochodu męża skarżącej. Podkreślić należy, iż pozbawienie prawa do świadczenia wychowawczego wymaga wyjaśnienia i precyzyjnego ustalenia kwot podlegających ewentualnemu doliczeniu do dochodu. Powinny one wynikać z przedłożonych przez skarżącą dokumentów bądź dokumentów uzyskanych przez organ w ramach wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2018 r., II SA/Rz 1313/17). Ta precyzyjność jest niezwykle doniosła w kontrolowanej sprawie, gdyż przekroczenie progu dochodowego w przypadku rodziny skarżącej jest nieznaczne. Mając na uwadze powyższe uzasadnione jest postawienie organom zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania, a tym samym naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., sporządzenia uzasadnień niespełniających wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło