II SA/Łd 735/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat M. W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w Ł. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 złotych) obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej D. J. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 3. przyznaje adwokat M. T. z A Spółka partnerska Kancelaria Adwokacka B przy ul. [...] w Ł. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 złotych) obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym uczestnikowi postępowania M. J. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. II SA/Łd 735/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 34 §4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr229, poz. 1954 ze zm.) w sprawie zarzutów D.J. i M.J. na postępowanie egzekucyjne dot. rozbiórki zbiornika na ścieki bytowe na działce nr 1505 przy ul. A [...] w J., postanowił odrzucić zarzuty jako bezzasadne. Organ wyjaśnił, iż po doręczeniu tytułu wykonawczego M.J. zgłosił on zarzut, iż wystąpił błąd, co do osoby zobowiązanej, gdyż od 2001 roku nie jest właścicielem tej części nieruchomości, na której jest zbiornik. Zarzutu tego organ nie uznał, ponieważ działka nr 1505 nie została podzielona geodezyjnie i oboje Państwo są jej współwłaścicielami. Z kolei po doręczeniu tytułu D.J., strona zgłosiła zarzut, iż nastąpiło przedawnienie sprawy szamba oraz zastosowano zbyt uciążliwe środki egzekucyjne. Pani J. oświadczyła również, iż obowiązku rozbiórki nie wykona, gdyż szambo nikomu nie zagraża a istnieje od 1970 roku, strona wniosła także o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do postawionych zarzutów organ wskazał, iż wszystkie zarzuty są bezprzedmiotowe, gdyż sprawa zbiornika na nieczystości nie mogła ulec przedawnieniu, ponieważ Prawo budowlane nie przewiduje takiej instytucji, natomiast grzywna w celu przymuszenia jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym stosowanym przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił, iż wniosek mógłby zostać uwzględniony jedynie w przypadku uznania zasadności zgłoszonych zarzutów, co w sprawie nie miało miejsca. D.J. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Podniosła w nim, iż wnosi o uwzględnienie uwag zgłoszonych m.in. w piśmie do PINB z dnia [...]. Wyjaśniła, iż ma z synem dwa odrębne akty notarialne na działkę nr 1505, nie korzysta z szamba od 1998 roku jest ono nieopróżnione i brak jest dojazdu do szamba. Oświadczyła, iż w roku bieżącym ma już podpisaną z Urzędem Gminy umowę na wykonanie kanalizacji, jednocześnie wniosła o niekierowanie żadnej korespondencji do syna, ponieważ nie jest on stroną w sprawie. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...]r. nakazującą D.J. i M.J. rozbiórkę zbiornika na ścieki, powstałego w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania studni kopalnej na działce nr 1505, uznać zatem należy, iż sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta, a nałożony obowiązek jest wymagalny od daty wydania decyzji przez II Instancję. Ponieważ strony zobowiązane do rozbiórki nie wykonały nałożonego obowiązku, PINB w dniu 11 grudnia 2006r. wystosował do zobowiązanych upomnienia, doręczone M.J. w dniu 15 grudnia 2006r. i D.J. w dniu 15 lutego 2007r. Z uwagi na bezskuteczność podjętych działań w dniu [...]r. PINB wystawił tytuł wykonawczy zgodnie z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odrębnie dla każdej strony, tytuł opatrzony został w klauzulę o skierowaniu tytułów do egzekucji administracyjnej. Tytuły strony otrzymały w dniu 5 marca 2007r. Następnie zgłosiły zarzuty, które organ I instancji prawidłowo uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Inspektor wskazał, iż niewątpliwie strony nie wywiązały się z nałożonego obowiązku rozbiórki, postępowanie egzekucyjne przeprowadzono zgodnie z obowiązującą procedurą, stronom zostały doręczone upomnienia zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Dalej organ przywołał wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i powtórzył za PINB, iż określenie obowiązku w tytule jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia decyzji nakładającej ten obowiązek. Za nieuzasadniony uznał także zarzut dot. zastosowania zbyt uciążliwego środka gdyż w dacie zgłoszenia tego zarzutu organ nie określił jeszcze środka egzekucyjnego. Natomiast pozostałe zarzuty nie dotyczą okoliczności wymienionych w art. 33 w/w ustawy. Podzielając w pełni stanowisko PINB organ podkreślił, iż brak podstawy do uchylenia lub zmiany postanowienia I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła D. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając postawiony wniosek wyjaśniła, iż nieruchomość, na której znajduje się szambo nabyła w 1987r., w sprawie szamba zapadł już wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 20 marca 2001r., który stał się prawomocny (uchylono I i II instancję). Następnie postanowieniem z dnia 24 marca 2003r. NSA OZ w Łodzi wstrzymał wykonanie decyzji WINB z dnia [...]r. nakazującą rozbiórkę. Również i to prawomocne postanowienie nie jest przestrzegane przez organy nadzoru budowlanego. Strona wywiodła, iż ta sama sprawa rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem nie może być przedmiotem nowej sprawy w tej samej sprawie. Powtórzyła, iż sporne szambo nie jest użytkowane od kilku lat, brak jest dojazdu do niego a obecnie podpisana została umowa w wyniku realizacji, której nieruchomość zostanie podłączona do kanalizacji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi i w pełni podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogły uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Rozważania w sprawie niniejszej należy rozpocząć od wskazania tytułu egzekucyjnego jakim jest decyzja nr [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r., nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego szamba, utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. [...] z dnia [...] r. Decyzja ta, po ustatecznieniu się stała się podstawą do wystosowania upomnień dla zobowiązanych – skarżącej i uczestnika postępowania do wykonania obowiązku nałożonego wyżej wymienioną decyzją w terminie 7 dni. Upomnienia zostało doręczone. Po bezskutecznym upływie terminu do wykonania nałożonych obowiązków organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze z dnia [...] r. oznaczone nr [...] przeciwko D.J. i nr [...] przeciwko M.J., doręczone w dniu 5 marca 2007 r. Organ egzekucyjny nie bada w toku postępowania egzekucyjnego prawidłowości tytułu egzekucyjnego, gdyż nie jest do tego uprawniony. Wystawione w sprawie niniejszej tytuły wykonawcze spełniają warunki formalne określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedynie wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powody mogą być podstawą wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślając granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organ egzekucyjny. Podstawy zarzutów są następujące: Art. 33. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, to należy się zgodzić z organem, że przepisy prawa budowlanego nie znają pojęcia przedawnienia wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca zdaje się również mylić, bądź celowo nie zauważa, że postanowienia o wstrzymaniu wykonania pierwotnych decyzji o nakazie rozbiórki utraciły swą moc z chwilą zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, a pierwotne wyroki uchylające poprzednie ( w stosunku do ostatecznej ) decyzje o nakazie rozbiórki nie tworzą powagi rzeczy osądzonej, co uniemożliwiałoby ponowne rozpoznanie sprawy przez organy administracji. Niezasadny jest również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Grzywna jest tym najłagodniejszym, co do zasady środkiem egzekucyjnym przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W przypadku skarżącej właściwie nie wiadomo jaki mógłby być łagodniejszy środek egzekucyjny, skoro dłużnik oświadczył, iż nie wykona obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Może rozbiórka szamba we własnym zakresie przez zobowiązanych byłaby mniej uciążliwa ( tańsza ) niż nałożona grzywna, do tego jednak trzeba woli zobowiązanego aby ten obowiązek wykonać. Okoliczności podnoszone przez skarżącą jak to, że szambo nikomu nie zagraża i, że istnie nie od 1970 roku nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Odnośnie zarzutów podnoszonych przez M.J. w toku postępowania administracyjnego, to nie były one przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a ich treść nie miała również żadnego wpływu na sytuację skarżącej. Na marginesie jedynie należy wskazać, iż Sąd w pełni podziela argumentację organu egzekucyjnego, że skarżąca i uczestnik postępowania pozostają we współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1505 przy ul. A [...] w J. po połowie. Oznacza to, że obowiązek wykonania ciążącego na współwłaścicielach nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanego szamba obciąża oboje współwłaścicieli. Prawo cywilne ( prawo własności ) nie zna pojęcia w przypadku współwłaścicieli "właściciela danej części działki". Z załączonych aktów notarialnych nabycia nieruchomości przez uczestnika nie wynika również aby nastąpił jej podział do użytkowania na co powołuje się M.J. Okoliczność ta i tak nie miałaby w sprawie żadnego znaczenia, gdyż jedynie nabycie jako odrębnej, wydzielonej geodezyjnie nieruchomości, nawet odpowiadającej pierwotnemu udziałowi, zwalniałoby nabywcę od obowiązku rozbiórki szamba. Należy również na koniec odnieść się do wniosków procesowych składanych przez skarżącą. Pierwszy z nich złożony został na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. i w istocie był ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i to w interesie uczestnika, gdyż poza sporem pozostaje fakt, że znajduje się ono, według twierdzeń skarżącej na tej części, którą ona użytkuje. Wniosek stał się podstawą do odroczenia rozprawy. Załączone dokumenty, które złożyła skarżąca okazały się być dokumentami, których treść Sąd znał bądź już nimi dysponował przy rozstrzyganiu pierwotnego wniosku w tym zakresie. W tych okolicznościach nie zasadne było przystąpienie do ponownego rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia tym bardziej, że kolejny termin został wyznaczony w sprawie za półtora miesiąca, a wniosek w ocenie Sądu zmierzał jedynie do przewlekania postępowania. Podobnie należy ocenić wniosek skarżącej złożony na rozprawie w dni 4 sierpnia 2008 r. , która jakoby działała w imieniu swego syna w zakresie złożenia oświadczenia, że uczestnik nie wyraża zgody na prowadzenie sporawy przez obecnego na sali substytuta adwokata z urzędu. Pełnomocnictwo podpisane przez M.J. adwokatowi z urzędu M.T. przewidywało możliwość zastępstwa substytucyjnego względem uczestnika postępowania. Kontrola zaskarżonego postanowienia uprawnia Sąd do stwierdzenia, iż nie narusza ono przepisów prawa a przytoczona w nim argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze argumenty nie stanowią naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wniosków pełnomocników skarżącej i uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. przy uwzględnieniu stawek wynagrodzenia adwokackiego wynikających z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm. ) ar