II SA/Łd 74/04

Dnia 19 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant sekretarz sądowy Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. J., utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, D. J. jest osobą samotną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie pracuje ze względu na zły stan zdrowia, jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Dochód w postaci renty inwalidzkiej i dodatku mieszkaniowego, w łącznej kwocie 461,44 zł, stanowi jej jedyne źródło utrzymania. W tak ustalonym stanie faktycznym, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] przyznał D. J. pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego bezzwrotnego w kwocie 250 zł w miesiącu październiku 2003 r. W uzasadnieniu organ podał, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie niespełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy, przy czym wysokość jego nie może być wyższa niż 100 % kwoty kryterium dochodowego dla danej osoby. Kryterium dochodowe w stanie faktycznym sprawy wynosiło 461 zł. Organ I instancji przyznał D. J. pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego, gdyż uznał, iż spełnia ona warunki określone w treści art. 31 a pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu D. J. wniosła o przyznanie pomocy w wyższej kwocie, ponieważ ta przyznana jest zbyt niska,aby wystarczyła na zakup węgla na zimę. Potrzebuje ona kwoty 710 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie, gdyż organ I instancji nie naruszył reguł postępowania administracyjnego ani granic uznania administracyjnego. Przedstawione w uzasadnieniu decyzji zestawienie funduszy, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej oraz wydatków o charakterze obligatoryjnym i fakultatywnym, potwierdza, zdaniem organu odwoławczego to, że skromność środków finansowych powoduje, iż organ I instancji nie może objąć pomocą wszystkich petentów w kwotach przez nich określonych. Przyznanie pomocy w wysokości określonej zaskarżoną decyzją nie narusza prawa, bowiem uwzględniono zarówno wyjątkowość sytuacji odwołującej się, jak i ograniczone możliwości finansowe organów pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. J. podała, iż jej łączny dochód wynosi 461,44 zł, a kryterium ustawowe wynosi 461 zł. Różnica w kwocie 44 gr jest "śmieszna, bezpodstawna i bezprawna". Zdaniem skarżącej organ I instancji nie udowodnił, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego przekraczałoby jego możliwości finansowe oraz nie rozważył jej sytuacji w powiązaniu z konkretnymi posiadanymi środkami i koniecznością zaspokojenia niezbędnych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc. W uzasadnieniu decyzji I instancji brak jest danych i ustaleń, które pozwoliłyby przyjąć, iż organ miał podstawę do przyznania takiej kwoty, a nie wyższej. Powyższe uchybienia umożliwiają przyznanie wnioskowanego zasiłku w kwocie wyższej, a tym samym uchylenie błędnych decyzji organów I, jak i II instancji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Organ odwoławczy nie podziela zarzutów skargi, a w szczególności argumentu dotyczącego naruszenia prawa, bowiem stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej określenie wysokości kryterium dochodowego ma charakter obligatoryjny i organy nie mogą działać w granicach uznania administracyjnego, przekraczając tę granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie, niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dacie ich wydania, a regulującymi tryb i przesłanki przyznawania zasiłku celowego z pomocy społecznej oraz z przepisami postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja przyznająca skarżącej zasiłek celowy bezzwrotny w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup opału, jako że skarżąca kwestionowała jego wysokość i domagała się przyznania jej wyższej kwoty. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm. ) celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak wynika z konstrukcji art. 32 powołanej ustawy " w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Przyznawanie zasiłków celowych pozostawione zatem zostało przez ustawodawcę uznaniu organów administracji. W myśl stanowiska utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji działając na podstawie przepisów prawa przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest stosownie do art. 7 k.p.a. załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu środków ( wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r. S.A. 820/81, ONSA z. 1, poz. 57 ). Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, w tego typu sprawach rozstrzygnięcie uzależnione jest od okoliczności sprawy oraz od wielkości posiadanych środków finansowych na świadczenia z pomocy społecznej. W tej sytuacji o wysokości kwoty przyznanego zasiłku celowego przesądzają możliwości finansowe ( środki ), którymi dysponuje organ pomocy społecznej. Pogląd ten pozostaje w zgodzie z zasadą ogólną sformułowaną w art. 2 ust. 4 wymienionej ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wykazał bezspornie, że środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną są ograniczone i nie zapewniają realizacji wszystkich świadczeń żądanych przez podopiecznych nawet w zakresie podstawowego utrzymania. Przeciętna zaś kwota zasiłku celowego specjalnego na terenie Ł. wynosi 50 – 60 zł. Zasiłek przyznany skarżącej należy zatem do najwyższych. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca znajduje się w relatywnie trudnej sytuacji finansowej , ale środki pozostające w dyspozycji organów pomocy społecznej są coraz mniejsze i wystarczające na zaspokojenie tylko minimalnych potrzeb osób nie posiadających żadnego dochodu. Wszystko to razem powoduje, że biorąc nawet pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącej, nie można zarzucić organom administracji naruszenia prawa. Organy te bowiem nie przekroczyły wyznaczonych przez prawo granic uznania administracyjnego, w ramach którego ten rodzaj pomocy może być udzielony. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ), skargę jako bezzasadną oddalił.