II SA/Łd 744/08

Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. LS II SA/Łd 744/08 U Z A S A D N I E N I E A.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2008 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. Strona uiściła powyższą kwotę w dniu 9 października 2008 r. Następnie, w dniu 14 listopada 2008 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.W. uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 785 złotych (netto). Skarżąca nie podała, czy prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny. Nie wskazała również - przez niewypełnienie odpowiednich pozycji formularza - składników majątku, w których posiadaniu się znajduje, zgromadzonych oszczędności ani papierów wartościowych. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2008 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca została wezwana do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, tj. do złożenia informacji o członkach rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ich dochodach i majątku oraz o posiadanym majątku, oszczędnościach i papierach wartościowych. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała jednakże nałożonego obowiązku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dała jednoznacznych podstaw do ustalenia zdolności płatniczych skarżącej, co spowodowane było złożeniem przez stronę niekompletnego oświadczenia. Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji i dokumentów, które wskazywałyby na rzeczywistą możliwość strony do ponoszenia kosztów postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte przez stronę w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, ma prawo w oparciu o art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów, co spowodowało, iż jej sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona. Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy i niewykonanie wezwania z dnia 2 grudnia 2008 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu jej żądania. Konsekwencją powyższego zaniechania jest bowiem brak pełnej wiedzy co do faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawczyni, co wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Ponadto warto podkreślić, iż skarżąca uiściła już kwotę wymaganego wpisu sądowego od złożonej skargi, co z kolei daje podstawę do twierdzenia, że posiada bądź jest w stanie zgromadzić środki na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG