II SA/Łd 748/25

Dnia 16 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Porczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi M. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 14 sierpnia 2025 roku znak KO.4113.40, 41.2025 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych postanawia: 1. odrzucić skargę M. S. i W. S.; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących M. S. i W. S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 17 września 2025 r., pod poz. [...]. M.S. i W. S. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 14 sierpnia 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kowiesy z 28 marca 2025 r. w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działek sąsiednich oraz nakazującej właścicielom działek przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego i wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W skardze zarzucili naruszenie przepisów: art. 65 § 1, art. 7 i art. 77, art. 10 i art. 73 k.p.a. oraz art. 29 ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Tym samym warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w terminie i trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a. Zdaniem sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy warunek ten nie został spełniony, gdyż zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona żadnej ze stron postępowania, co skutkuje stwierdzeniem, że nie weszła do obrotu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie jest jeszcze wysłany - uzewnętrzniony poza organem administracji. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast skutki prawne wywiera dopiero z chwilą jej doręczenia. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2008 r., I OSK 1326/07). Zagadnienie doręczeń normuje art. 39 k.p.a. Zgodnie z § 1 i 2 tego artykułu, organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do § 3, w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zważywszy na te regulacje prawną sąd stwierdza, w oparciu o akta sprawy, że zaskarżona decyzja została sporządzona w formie papierowej i przesłane stronom z wykorzystaniem powszechnej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 u.d.e. Zgodnie z tym przepisem publiczna usługa hybrydowa to usługa pocztowa, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, świadczona przez operatora wyznaczonego, jeżeli nadawcą przesyłki listowej jest podmiot publiczny, to jest usługa polegająca na przesyłaniu przesyłek pocztowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli na etapie przyjmowania, przemieszczania lub doręczania przekazu informacyjnego przyjmują one fizyczną formę przesyłki listowej. Stosownie do art. 46 u.d.e. operator wyznaczony, świadcząc publiczną usługę hybrydową, przekształca dokument elektroniczny nadany przez podmiot publiczny z adresu do doręczeń elektronicznych w przesyłkę listową w celu doręczenia korespondencji do adresata. Przekształcenie odbywa się w sposób zautomatyzowany, zapewniający ochronę tajemnicy pocztowej na każdym etapie realizacji usługi, przy czym operator wyznaczony zapewnia potwierdzenie daty i czasu wykonania czynności przekształcenia dokumentu elektronicznego. Obowiązkiem operatora wyznaczonego jest dołączenie do zawartości przesyłki listowej wydruku dokumentu zawierającego wynik weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej albo potwierdzenie, że integralność oraz pochodzenie dokumentu elektronicznego od podmiotu publicznego zostały zapewnione z wykorzystaniem środka identyfikacji elektronicznej. W myśl art. 2 pkt 2 u.d.e., dokument elektroniczny to dokument elektroniczny, o którym mowa w art. 3 pkt 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz.Urz.UE.L 257 z 28.08.2014, str. 73), zwanego rozporządzeniem 910/2014, czyli każda treść przechowywana w postaci elektronicznej, w szczególności tekst lub nagranie dźwiękowe, wizualne lub audiowizualne. Jakkolwiek w myśl tej regulacji pojęcie dokumentu elektronicznego ma bardzo szerokie znaczenie, to dokonując jej wykładni w kontekście rozpoznawanej sprawy nie sposób abstrahować od treści art. 14 ust. 1a k.p.a., zgodnie z którym sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Sąd wskazuje również, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja powinna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Zgodnie z rozporządzeniem 910/2014 przez podpis elektroniczny należy rozumieć dane w postaci elektronicznej, które są dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi w postaci elektronicznej, i które użyte są przez podpisującego jako podpis. Dzięki podpisowi elektronicznemu możliwe jest ustalenie tożsamości osoby składającej podpis. Rozporządzenie dodatkowo wyróżnia podpis zaawansowany oraz podpis kwalifikowany. Zaawansowany podpis elektroniczny oznacza podpis elektroniczny, który spełnia następujące wymogi: 1) jest unikalnie przyporządkowany podpisującemu; 2) umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego; 3) jest składany przy użyciu danych służących do składania podpisu elektronicznego, których podpisujący może, z dużą dozą pewności, użyć pod wyłączną swoją kontrolą; 4) jest powiązany z danymi podpisanymi w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna. Kwalifikowany podpis elektroniczny oznacza natomiast zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Podpis elektroniczny "zwykły" to dane, które mają cechy podpisu elektronicznego (muszą być zatem dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi w postaci elektronicznej), i które podpisujący używa jako swój podpis. Definicja podpisu elektronicznego "zwykłego" jest bardzo szeroka, obejmuje wszystkie dane w postaci elektronicznej, które pozwalają ustalić tożsamość podpisującego. Kwalifikowany podpis elektroniczny jest najbardziej rozwiniętą formą podpisu elektronicznego. Pojęcie podpisu zaufanego zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 14a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, zgodnie z którym "podpis zaufany" to podpis elektroniczny, którego autentyczność i integralność są zapewniane przy użyciu pieczęci elektronicznej ministra właściwego do spraw informatyzacji, zawierający: 1) dane identyfikujące osobę, ustalone na podstawie środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie, o którym mowa w art. 20aa pkt 1, obejmujące: a) imię (imiona), b) nazwisko, c) numer PESEL; 2) identyfikator środka identyfikacji elektronicznej, przy użyciu którego został złożony; 3) czas jego złożenia. Podpis osobisty (zdefiniowany w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych to zaawansowany podpis elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 910/2014, weryfikowany za pomocą certyfikatu podpisu osobistego. Certyfikat podpisu osobistego to "poświadczenie elektroniczne, które przyporządkowuje dane służące do walidacji podpisu osobistego do posiadacza dowodu osobistego, potwierdzające dane tego posiadacza" (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o dowodach). Opatrzenie danych podpisem osobistym wywołuje w stosunku do podmiotu publicznego skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu. Definicję pieczęci elektronicznej zawiera art. 3 pkt 25 rozporządzenia nr 910/2014. Zgodnie z tą definicją pieczęć elektroniczna oznacza dane w postaci elektronicznej dodane do innych danych w postaci elektronicznej lub logicznie z nimi powiązane, aby zapewnić autentyczność pochodzenia oraz integralność powiązanych danych. Rozporządzenie wyróżnia dodatkowo dwa rodzaje pieczęci elektronicznej: 1) zaawansowaną pieczęć elektroniczną, która oznacza pieczęć elektroniczną, która spełnia wymogi określone w art. 36, tj.: a) jest unikalnie przyporządkowana podmiotowi składającemu pieczęć, b) umożliwia ustalenie tożsamości podmiotu składającego pieczęć, c) jest składana przy użyciu danych służących do składania pieczęci elektronicznej, których podmiot składający pieczęć może, z dużą dozą pewności pod swoją kontrolą, użyć do złożenia pieczęci elektronicznej, oraz d) jest powiązana z danymi, do których się odnosi, w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna; 2) kwalifikowaną pieczęć elektroniczną, która oznacza zaawansowaną pieczęć elektroniczną, która została złożona za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania pieczęci elektronicznej i która opiera się na kwalifikowanym certyfikacie pieczęci elektronicznej. Artykuł 35 rozporządzenia nr 910/2014 dodatkowo stanowi, iż pieczęci elektronicznej nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że pieczęć ta ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów dla kwalifikowanych pieczęci elektronicznych (ust. 1). Kwalifikowana pieczęć elektroniczna korzysta z domniemania integralności danych i autentyczności pochodzenia tych danych, z którymi kwalifikowana pieczęć elektroniczna jest powiązana (ust. 2). Kwalifikowana pieczęć elektroniczna oparta na kwalifikowanym certyfikacie wydanym w jednym państwie członkowskim jest uznawana za kwalifikowaną pieczęć elektroniczną we wszystkich pozostałych państwach członkowskich (ust. 3). Analiza przywołanych przepisów czytanych łącznie prowadzi do wniosku, że doręczeniu za pośrednictwem powszechnej usługi hybrydowej może podlegać jedynie dokument elektroniczny, opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Jak wskazał NSA w wyroku z 13 grudnia 2024 r. I OSK 294/24 celem wprowadzenia przepisu art. 393 k.p.a. było umożliwienie organowi załatwiania wszystkich spraw w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 391 k.p.a. (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2020, komentarz do art. 393 k.p.a.) i jego doręczanie w sposób tradycyjny, a więc przez operatora pocztowego. W piśmiennictwie rozwiązanie to określono mianem "odwróconej cyfryzacji" i prezentowane jest stanowisko, że doręczeniu w trybie art. 393 k.p.a. może podlegać wydruk decyzji, jeśli została ona wcześniej wydana w formie elektronicznej (zob. G. Sibiga, "Odwrócona cyfryzacja" w postępowaniu administracyjnym ogólnym po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 16.4.2020 r., Monitor Prawniczy 2020 r., nr 18, str. 956 i n.). W świetle powołanych przepisów organ ma możliwość załatwienia sprawy i wydania decyzji w formie papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego (opatrzonego podpisem zaufanym, kwalifikowanym, osobistym) i doręczyć decyzję: 1) w formie papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego (art. 39 k.p.a.); 2) w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (przez ePUAP – art. 391 k.p.a.); 3) w formie dokumentu elektronicznego, wysyłając wydruk decyzji w trybie art. 39³ k.p.a. za pośrednictwem operatora pocztowego (art. 39 k.p.a.). Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy poddanej sądowej kontroli znajduje się jedynie utrwalona w postaci papierowej decyzja SKO w Skierniewicach z 14 sierpnia 2025 r., opatrzona podpisami własnoręcznymi trzech członków składu orzekającego, zawierająca adnotacje, że wysłano ją do stron za pośrednictwem publicznej usługi hybrydowej. W ocenie sądu rozstrzygnięcie w takiej postaci nie zostało doręczone za pośrednictwem publicznej usługi hybrydowej. Wobec tego stronom nie doręczono decyzji spełniającej wymogi art. 107 § 1 pkt 8, zw. z art. 14 ust. 1a k.p.a., tj. podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Konsekwencją braku prawidłowego doręczenia decyzji stronom jest uznanie, że nie weszła ona do obrotu prawnego. Przesądza o tym zdanie pierwsze art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Z kolei wobec wynikającego z treści art. 53 § 1 p.p.s.a. wymogu wnoszenia skargi od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a, wniesienie skargi do sądu przed doręczeniem tego postanowienia, przez co należy rozumieć doręczenie w trybie i sposób określone prawem, jest bezskuteczne i powoduje jej odrzucenie, albowiem dniem, od którego rozpoczyna się bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, jest następny dzień po dniu, w którym skarżącemu doręczono zaskarżone postanowienie. Uwzględniając powyższe nie było możliwe wniesienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 14 sierpnia 2025 r., gdyż termin do jego zaskarżenia nie rozpoczął swojego biegu. Wniesienie przez skargi przed prawidłowym doręczeniem decyzji Kolegium, czyni skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec tego dopiero od daty prawidłowego (czyniącego zadość wymogom art. 39 § 1-3 k.p.a., z uwzględnieniem art. 14 § 1a k.p.a.) doręczenia skarżącym rozstrzygnięcia zacznie biec termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, iż organ najpierw powinien w sposób prawidłowy doręczyć skarżącym decyzję, a następnie od ponownie (skutecznie) doręczonej decyzji będzie przysługiwało prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu. dc