II SA/Łd 749/02
WyrokWSA w Łodzi2004-08-17
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę utwardzenia drogi dojazdowej, mimo że skarżąca spółka podnosiła, iż brak wskazania w zgłoszeniu remontu konkretnej działki był wynikiem pomyłki, a sama droga stanowiła drogę leśną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony, a także nie rozważył kwestii statusu prawnego spornej drogi (droga leśna, droga wewnętrzna) oraz tego, czy skarżąca spółka była w ogóle stroną postępowania w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę utwardzenia drogi dojazdowej do składowiska odpadów. Spółka podnosiła, że brak wskazania w zgłoszeniu remontu konkretnej działki był wynikiem pomyłki pracownika, a droga stanowiła drogę leśną. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do samowoli budowlanej, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Zasądził na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]., nr [...] (znak: [...]); 2. zasądza na rzecz A Sp. z o.o. w Kamieńsku od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w K., zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]), wydaną po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o., od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]), nakazującej A sp. z o.o. dokonanie rozbiórki utwardzenia drogi dojazdowej do ekologicznego składowiska odpadów komunalno-bytowych w m. R. gm. K., składającej się z warstw:
0,15 m żwiru, 0,05 żużla hutniczego wielkopiecowego o frakcji 16-40 mm, 0,04 tłucznia kamiennego o frakcji 0 -10 mm, na odcinku obejmującym działkę nr ewid. [...], położoną we wsi G., gm. K., stanowiącym drogę leśną, utrzymującą w mocy wymienioną decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w R., w dniu [...] dokonał oględzin w budowanej drogi dojazdowej do ekologicznego składowiska odpadów komunalno-bytowych w m. R. gm. K..
Stwierdzono, iż pomiędzy drogą K. - B. a budowanym ekologicznym składowiskiem odpadów komunalnych, istnieje droga dojazdowa o szer. 4,0 do 6,0 m o nawierzchni utwardzonej tłuczniem gr. ca 10-15 cm.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz rozprawy administracyjnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], nakazującą A Sp. z o.o. rozbiórkę wyremontowanej drogi na odcinku przy działce leśnej nr [...].
Decyzja ta w postępowaniu odwoławczym została uchylona decyzją nr [...] z dnia [...] a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał ponownie decyzję nr [...] z dnia [...], nakazującą rozbiórkę odcinka wyremontowanej drogi na działce nr [...].
Od przedmiotowej decyzji złożyła odwołanie A sp. z o.o., inwestor drogi, podnosząc, iż tylko przez pomyłkę pracownika w dokonanym zgłoszeniu zamiaru rozpoczęcia robót remontowych drogi nie została wymieniona działka o numerze ew. [...].
Zdaniem organu odwoławczego, z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót remontowych i obejmującego drogę gminną oznaczoną nr [...]. Zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót przy remoncie drogi zostało dokonane we właściwym organie, bowiem Starosta Powiatu [...] dokonał przekazania części swych uprawnień w zakresie administracji architektoniczno -budowlanej Burmistrzowi m. K.. Organ ten nie zgłosił sprzeciwu co do zamiaru rozpoczęcia przedmiotowych robót.
Inwestor wykonał roboty remontowe i utwardzenie tej drogi, a ponadto biegnącej do niej pod kątem drogi leśnej, zapewniającej dojazd do wysypiska odpadów komunalno-bytowych na działce oznaczonej nr [...], którą to drogę nie obejmowało zgłoszenie zamiaru rozpoczęciu robót z dnia [...].
Odnosząc się do konsekwentnych wyjaśnień inwestora, iż jego zamiarem był remont całej drogi do wysypiska odpadów komunalno-bytowych i tylko błąd pisarski pracownika przygotowywującego zgłoszenie doprowadził do nieuwzględnienia w dokonanym zgłoszeniu drogi o numerze [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po analizie materiału dowodowego uznał, nie negując prawdziwości intencji Inwestora, że w świetle przepisów Prawa budowlanego okoliczność ta nie stanowi dla organu nadzoru budowlanego wystarczające j przesłanki dla wycofania z obiegu prawnego skarżonej decyzji. Stoją temu na przeszkodzie dwa powody:
1. - przepis art. 48 wyłączający całkowicie możliwości ocenne organu przy jego
zastosowaniu.
2. - fakt, iż wnioskodawca w zgłoszeniu uwzględnił tylko jeden (a nie dwa) numery działek,
zmniejsza prawdopodobieństwo, że była to pomyłka związana z wymienianiem dużej ich
ilości, zwłaszcza zważywszy, że numer ten nie zmienia się w ciągu drogi, a dotyczy drogi
bocznej. Przy tym autor nie napisał, iż przystępuje do remontu drogi dojazdowej do
wysypiska śmieci, tylko wyraźnie wskazał, iż pragnie wyremontować drogę nr [...]. Takie
niedopatrzenie należy raczej zakwalifikować jako nie pomyłkę, a brak dołożenia
należytej staranności, co wyklucza możliwość uwzględnienia.
Zaznaczyć przy tym należy, że na odcinku wykonanym bez zgłoszenia została całkowicie zmieniona nawierzchnia tj. nawierzchnia gruntowa została utwardzona warstwą żwiru, żużla hutniczego wielkopiecowego oraz warstwą tłucznia kamiennego, co oznacza, że zgłoszenie było wymagane.
Podsumowując, stwierdzić należy, iż inwestor nie dopełniając obowiązku zgłoszenia zamiaru wykonania zmiany nawierzchni drogi nr [...], rozpoczął roboty budowlane. W takim zaś przypadku pod rządami obecnie obowiązującego prawa budowlanego, zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać decyzję na rozbiórkę obiektu, gdy stwierdzi, że obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, a art. 28 Prawa budowlanego stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Z tego też względu organ odwoławczy nie może uwzględnić wyjaśnień inwestora, który skoro nie wypełnił wymogów wynikających z prawa budowlanego, musi poddać się konsekwencjom wynikającym z jego nieprzestrzegania.
W skardze wniesionej do Sądu administracyjnego na wymienioną decyzję organu drugiej instancji, skarżąca Spółka, na podstawie art. 34 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wniosła o uchylenie w/w decyzji zarzucając naruszenie art. art. 7, 10 ust. l i 107 § l i 3 kodeksu postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącej Spółki, stanowisko organu II instancji nie jest trafne.
Skarżąca wskazała na następujące okoliczności, przy tym nie kwestionując faktu, że jedyną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Skarżąca podkreśliła, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do stwierdzenia, iż nie wykonała obowiązku zgłoszenia. Zgodnie z art. 65 kodeksu cywilnego oświadczenie woli należy tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Z treści zgłoszenia skarżącej, dokonanego na piśmie w dniu [...], wynika, że zakres robót został ustalony wcześniej z Burmistrzem Miasta i Gminy K.. Ponieważ przepis art. 30 ust. l pkt l Prawa budowlanego nie określa w jakiej formie winno zostać dokonane zgłoszenie, należy przyjąć, że pisemne zgłoszenie było potwierdzeniem zamiarów faktycznych skarżącego, których zakres został przedstawiony i ustalony w rozmowach z Burmistrzem Miasta i Gminy K., a więc organem właściwym do przyjęcia zgłoszenia. Skoro powstały wątpliwości co do zakresu zgłoszenia, organy rozpoznające sprawę winny powyższą kwestię szczegółowo wyjaśnić, w szczególności z uwagi na fakt, że dokonanie zgłoszenia nie uwzględnionego działki nr [...], byłoby z punktu widzenia skarżącej bezsensowne. Nie wyjaśnienie powyższej kwestii stanowi rażące naruszenie art. 7 kpa. Skarżąca w tym przedmiocie nie mogła złożyć wniosku dowodowego, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § l kpa). W końcu organ II instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzenia skarżącej, że wykonane roboty nie polegały na modernizacji drogi, lecz były bardziej zbliżone do czynności polegających na naprawie i utrzymaniu przejezdności drogi. Naruszono tym samym art. 107 § l i 3 kpa.
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu skarżącej S.-K. sp. z o. o., organ orzekający szczegółowo wyjaśnił kwestię pisemnego dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót, związanych z utwardzeniem drogi dojazdowej do ekologicznego składowiska odpadów komunalnych na odcinku przy dz. nr [...].
Już rozpatrując odwołanie inwestora od decyzji nr [...]z dnia [...], (poprzedzającej obecnie zaskarżoną), która również nakazywała rozbiórkę przedmiotowej drogi nr [...], organ odwoławczy zauważył okoliczności, które wymagały wyjaśnienia.
W związku z tym uchylił w/w decyzję I instancji i skierował ją do ponownego rozpatrzenia, wskazując przy tym konieczność wyjaśnienia elementów postępowania budzących wątpliwości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzupełnił więc materiał dowodowy, m.in. w kwestii legalności wykonanego remontu drogi dojazdowej nr [...] do ekologicznego składowiska.
Ze zgromadzonego, przez Powiatowego Inspektora w uzupełniającym postępowaniu, materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru remontu drogi przy dz. nr [...] położonej w G..
Dowód: Pismo z dnia [...] znak: [...] Urzędu Miejskiego w K., które z upoważnienia Burmistrza Miasta podpisał Sekretarz Miasta. W piśmie tym brak jest sugestii, że remont drogi dz. nr [...] był przedmiotem wcześniejszych rozmów przeprowadzonych z Burmistrzem Miasta, co mogłoby wskazywać na pomyłkę lub przeoczenie osoby dokonującej za pismem z dnia [...] zgłoszenia remontu drogi dojazdowej tylko o numerze [...].
Szczegółowo odnośnie zarzutu, iż nie zostało uznane przeze mnie wyjaśnienie inwestora, że tylko z powodu omyłki pisarskiej nie zostało dokonane zgłoszenie remontu drogi dojazdowej do składowiska odpadów komunalnych na działce nr [...], odniesiono się w uzasadnieniu decyzji.
Również zarzut strony skarżącej, iż organ II instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzenia, że " (...) wykonane roboty nie polegały na modernizacji drogi, lecz były bardziej zbliżone do czynności polegających na naprawie i utrzymaniu przejezdności drogi." - należy uznać za bezzasadny, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 2 wers 41-43 -Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyraźnie wskazał, jaki rodzaj robót został wykonany, a więc "została całkowicie zmieniona nawierzchnia tj. nawierzchnia gruntowa została utwardzona warstwą żwiru, żużla wielkopiecowego oraz warstwą tłucznia kamiennego, co oznacza, że zgłoszenie było wymagane." Podkreślić należy, iż w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor nie używa kwalifikacji "modernizacja drogi" w odniesieniu do wykonanych robót, już choćby dlatego, że nowelizacją ustawy Prawo budowlane z dnia 07.07.1994 r. (tekst jednolity Dz.U.nr 106 z 2000 r., poz. 1126), wykreślono pojęcie "modernizacji" ze słowniczka pojęć stosowanych w tej ustawie.
Ponadto S.-K. sp. z o.o., "wykonane roboty nie polegały na modernizacji, lecz były bardziej zbliżone do czynności polegających na naprawie i utrzymaniu przejezdności drogi", co potwierdza, że inwestor dokonał remontu drogi, a na remont drogi wymagane jest zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia takich robót, zgodnie z art. 30 ust. l pkt l prawa budowlanego z 1994 r., który mówi:
" Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga:
l) budowa, o której mowa w art. 29 ust. l pkt l, 2, 4, 5a, 9 i 10, oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10" zaś art. 29 ust. 2 pkt 7 dotyczy remontu dróg.
Zdaniem organu odwoławczego, inwestor nie dopełniając obowiązku zgłoszenia zamiaru wykonania zmiany nawierzchni drogi nr [...] rozpoczął roboty budowlane. W takim zaś przypadku, pod rządami obecnie obowiązującego prawa budowlanego, zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać decyzję na rozbiórkę, co zostało obszernie opisane w skarżonej decyzji.
Sąd administracyjny uwzględnił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienie Sądu z dnia 3 września 2002 roku).
Podczas rozprawy przed sądem administracyjnym w dniu 5 sierpnia 2004 roku, przedstawiciel uczestnika postępowania, Nadleśnictwa B., wyjaśnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby konieczność ponownego jej urządzenia.
Zdaniem uczestnika postępowania, jest to droga o charakterze naturalnym, umożliwiająca dostanie się do tego fragmentu lasu i prowadzenie gospodarki leśnej. Po wygaśnięciu umowy o użytkowanie przedmiotowej działki, zawartej poprzednio przez Nadleśnictwo ze skarżącą Spółką, z drogi tej, jako drogi "wewnątrzzakładowej", korzysta Nadleśnictwo w celu wykonywania zadań z zakresu prowadzenia gospodarki leśnej.
Strona skarżąca zwracała się do Nadleśnictwa w przedmiocie, czy ma przywrócić drogę do poprzedniego stanu, jednakże Nadleśnictwo zrezygnowało z realizacji tego "zapisu umowy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd administracyjny uchyla decyzję, zaskarżoną do tego Sądu, w razie stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej.
W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że w art. 7 kpa, została ustanowiona zasada prawdy obiektywnej, zobowiązująca organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w danej sprawie. Zasadę tę zgodnie uznano za naczelną zasadę postępowania administracyjnego, zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie.
Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek właściwego organu administracyjnego, "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (por. W.Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu". Warszawa 1962, s. 108). Także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 10 czerwca 1987 r., P 1/87/2 ("Palestra" 1987, Nr 12, s.113), wyraził pogląd, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest zasada prawdy obiektywnej, a zatem udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne, może nastąpić za pomocą wszystkich legalnych środków. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności ("w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności", art. 7 kpa, zdanie pierwsze). Nie ma bowiem wątpliwości, że pełne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, jest niezbędnym warunkiem prawidłowego zastosowania przez dany organ administrujący, normy prawa materialnego. Z zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ prowadzący postępowanie administracyjne, obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, w celu uzyskania danych dotyczących rzeczywistego stanu sprawy i uzyskania podstaw do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego.
Należy przy tym wskazać, że szczególnie w sytuacji, gdy w danej sprawie, występują przeciwstawne interesy stron, obowiązkiem organów orzekających jest przeprowadzenie wnikliwej oraz starannie udokumentowanej, oceny stanu faktycznego sprawy.
Trzeba także wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 kpa). Zasada dwuinstancyjności oznacza, że każda sprawa administracyjna, rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku skutecznego wniesienia odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie, oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego (por. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s.83-84). Tymczasem, jak wynika z dokumentacji, dołączonej do akt administracyjnych sprawy niniejszej, decyzja organu drugiej instancji, nie zawiera odniesienia do wszystkich zarzutów, zawartych w odwołaniu od powołanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy rozpatruje bowiem sprawę ponownie, merytorycznie, w całokształcie danej sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
W sprawie niniejszej organ odwoławczy, w nawiązaniu do zarzutów z odwołania skarżącej Spółki, wniesionego od decyzji organu I instancji, był obowiązany do dokonania oceny treści umowy nr [...], zawartej w dniu [...] pomiędzy Nadleśnictwem B. a stroną skarżącą, w przedmiocie zezwolenia stronie skarżącej "na korzystanie z drogi leśnej istniejącej po stronie zachodniej na całej długości działki nr [...] - oddz. 106 b,c,d, położonej we wsi G., gmina K. w celu dojazdu do budowanego Ekologicznego Centrum Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych".
Było to niezbędne choćby dla ostatecznego ustalenia (organy orzekające w tym celu nie przeprowadziły nawet oględzin w terenie), czy przedmiotową drogę można bez żadnych wątpliwości, zaliczyć do "budowli", w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), oraz czy nastąpiła w tym wypadku zmiana dotychczasowego zagospodarowania tego terenu. Istotną cechą obiektu budowlanego, jest jego trwałe lub nietrwałe połączenie z gruntem, co wynika z definicji budynku, budowli i tymczasowego obiektu budowlanego, zawartych w art. 3 pkt 2, 3 i 5 powołanej ustawy - Prawo budowlane, jak również - znajduje potwierdzenie w art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 tej ustawy. Roboty budowlane z zasady powodują określone trwałe lub nietrwałe przekształcenia na gruncie, przy czym w sprawie niniejszej nie wykazano, że tego rodzaju przekształcenie powierzchni gruntu i to w następstwie robót budowlanych, miało w istocie miejsce. Między innymi, nie wykazano także, iż sporne prace ("roboty" wykonane przez skarżącą Spółkę na wskazanej działce), można uznać za remont drogi, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego.
Wyjaśnienia wymagało również bezsporne ustalenie, czy przedmiotowa działka, użytkowana przez stronę skarżącą na podstawie powołanej umowy, stanowiła drogę (drogę publiczną), w rozumieniu przepisów cyt. ustawy - Prawo budowlane.
Zgodzić się bowiem należy z poglądem, wyrażonym poprzednio w orzecznictwie Sądu administracyjnego, że pojęcie "drogi publicznej" dla potrzeb Prawa budowlanego, rozumieć należy według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 1994 r., SA/Kr 1146/93; Wokanda 1994, nr 9, s.36).
Skoro tak, należało w sprawie niniejszej wyjaśnić, czy przedmiotowa działka, stanowiła "drogę wewnętrzną", w rozumieniu art. 8 ust. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), oraz czy wskazane "roboty budowlane" nie zostały wykonane w ramach obowiązków z zakresu "utrzymania drogi", zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy. "Utrzymanie" dróg wewnętrznych, należy zaś do "zarządcy terenu" (art. 8 ust. 2 cyt. ustawy o drogach publicznych).
Wobec braku ostatecznych ustaleń w powyższym zakresie, wątpliwe staje się uznanie przez organy orzekające w I i II instancji w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca Spółka miała obowiązek dokonania "zgłoszenia" spornych robót, w odniesieniu do części działki nr [...], stanowiącej "drogę leśną", zgodnie z treścią powołanej umowy, a to choćby wobec treści § 1 pkt 3 tej umowy. Kwestia ta nie została w żaden sposób rozstrzygnięta przez organy orzekające w sprawie niniejszej.
Trzeba także wskazać, że "drogi leśne" są "lasem" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 ze zm.), a zarząd nad lasami, sprawują wyodrębnione jednostki organizacyjne, wymienione w tej ustawie.
Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, stwierdzenie nieważności decyzji następuje w wypadku, gdy decyzja została skierowana do osoby, nie będącej stroną w sprawie.
W przedmiotowej sprawie, w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji zaskarżonej do Sądu administracyjnego, strona skarżąca nie była już użytkownikiem działki nr [...], co wprost wynika z § 3 wskazanej wcześniej umowy o korzystaniu z drogi leśnej. Organy orzekające w I i II instancji nie rozważyły (a nawet nie wspomniały w wydanych decyzjach), także tej kwestii i nie ustaliły ostatecznie, jaki podmiot mógłby być adresatem decyzji, wydanych w rozpoznawanej sprawie.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu... i art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło