II SA/Łd 749/10

Dnia 2 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 roku sprawy ze skargi K. Z. i J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie rozbiórki budynku inwentarsko-gospodarczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. ul. [...] kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...], którą nakazano K. Z. i J. Z. rozbiórkę budynku inwentarsko - gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 9,00 m x 6,85 m., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w miejscowości B. nr 51, na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w gminie M. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 48 ust. 1, w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.). W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w następstwie kontroli legalności robót budowlanych, wykonywanych przy budowie spornego budynku organ I instancji ustalił, że inwestorzy, tj. J. i K. Z., wybudowali ów budynek na przełomie lat 2005 i 2006 bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...], nr [...] został na nich nałożony obowiązek przedstawienia, w terminie 3 miesięcy dokumentów, które umożliwiałyby doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W dniu 7.sierpnia 2008r. inwestorzy przedłożyli wymagane dokumenty, zatem postanowieniem z dnia [...], nr [...] tenże organ ustalił w stosunku do J. i K. Z. opłatę za legalizację budowy przedmiotowego budynku inwentarsko – gospodarczego, w kwocie 25000zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez inwestorów na w/w postanowienie, postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ponadto, decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] odmówiono umorzenia wskazanej opłaty legalizacyjnej, zaś Minister Finansów decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...], orzekająca o odmowie umorzenia powołanej należności Skarbu Państwa. J. i K. Z. nie dokonali żadnej wpłaty tytułem uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Odwołanie od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wnieśli K. i J. Z., podnosząc iż decyzja nakazującą rozbiórkę budynku inwentarsko-gospodarczego była przedwczesna, bowiem wydając ją organ nadzoru budowlanego nie wziął pod uwagę toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjny postępowania w przedmiocie umorzenie w/w opłaty legalizacyjnej. Nadto, w ocenie odwołujących się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy art. 7 i art. 9 k.p.a., ponieważ nie poinformował inwestorów, że w przypadku upływu terminu do zapłaty opłaty legalizacyjnej zostaną oni zmuszeni do rozbiórki spornego budynku. Kończąc wskazali, że przedmiotowy budynek jest niezbędny do prowadzenia przezeń bieżącej działalności rolniczej i produkcji zwierzęcej. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, iż J. i K. Z. nie dokonali żadnej wpłaty tytułem opłaty legalizacyjnej, zatem organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem jedynie uiszczenie takiej opłaty skutkuje legalizacją samowoli budowlanej. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie umorzenia opłaty legalizacyjnej, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce spornego budynku. Organ wyjaśnił, że WSA w Warszawie nie wstrzymał wykonania owej decyzji, zatem organ nadzoru budowlanego był zobligowany do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż odwołujący się byli wielokrotnie informowani o skutkach niespełnienia przez inwestora któregokolwiek z ustawowych warunków legalizacji. Powyższą decyzję J. i K. Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazali, iż decyzja rozbiórkowa jest dlań niezrozumiała i krzywdząca, ponieważ postępowanie w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej nie zostało zakończone. Stąd też, zdaniem skarżących, "wydanie decyzji o natychmiastowej rozbiórce (...) jest dziwne i przedwczesne". Podnieśli także, iż cały sporny budynek wart jest 15.000,-zł., zaś rozbiórka będzie kosztować około 5.000,-zł. Wydanie decyzji rozbiórkowej jest zatem, w ocenie skarżących, niezasadne również z ekonomicznego i społeczno gospodarczego punktu widzenia. Zakwestionowali również prawidłowość określenie adresatów wydanej decyzji, podnosząc, iż nie oni lecz A. G. i J. D., winni być traktowani w niniejszej sprawie jako inwestorzy. Nieruchomość w dacie budowy obiektu stanowiła bowiem własność J. G., od jego syna zaś skarżący nabyli ją w roku 2009. Jak podnieśli, okoliczności powyższe można było ustalić w toku postępowania, jednakże pracownicy organu nadzoru budowlanego nie byli zainteresowani przeprowadzeniem postępowania w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29.września 2010r., wydanym w sprawie o sygn.akt IV SA/Wa 831/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Z. i J. Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odpłaty legalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że wzniesiony budynek inwentarsko – gospodarczy jest samowolą w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem wybudowany został w 2006r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionowali również swej legitymacji procesowej, przedkładając natomiast dowody potwierdzające wzniesienie przezeń spornego obiektu (umowę z dnia 24.października 1978r.oraz jej uzupełnienie z dnia 17.maja 2004r.). Złożone w dniu 30.sierpnia 2008r., w ramach postępowania legalizacyjnego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, również fakt ten potwierdza. Prezentowana przeto w skardze argumentacja, okoliczności powyższej przecząca, pozostaje w oczywistej sprzeczności z uprzednio składanymi przez skarżących oświadczeniami i jako taka nie może być uznana za wiarygodną. Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończony zaskarżonym aktem lub czynnością. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest, jak wspomniano, ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający dla wymaganego przez prawo ustalenia determinanty faktycznej decyzji. Zakres badania stanu faktycznego wyznaczają więc normy prawne, określające determinantę faktyczną rozstrzygnięcia a nie wnioski procesowe skarżącego lub innych stron postępowania administracyjnego. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red.T.Wosia. Warszawa 2005, str.424). Oceniając prawidłowość przeprowadzonego w tym zakresie postępowania wyjaśniającego nie sposób zaś podzielić zarzutów skargi, związanych z naruszeniem art. 7, 8 i 9 k.p.a. Zgromadzony w sposób rzetelny materiał dowodowy potwierdza bowiem konkluzję o wybudowaniu spornego budynku inwentarsko – składowego bez wymaganego pozwolenia na budowę przez skarżących. Nie budzi również wątpliwości, iż skarżący pomimo wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...], nie uiścili wymaganej opłaty legalizacyjnej, określonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. Zasadnie zatem organy nadzoru budowlanego, działając w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazały rozbiórkę budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestor nie musi bowiem uiścić opłaty legalizacyjnej, gdyż jej uiszczenie jest swego rodzaju przywilejem – sposobem sanowania samowoli budowlanej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.lipca 2008r., sygn.akt II OSK 842/07, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 484974). Brak stosownej opłaty skutkuje wszakże orzeczeniem rozbiórki wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego lub jego części. W rozpoznawanej sprawie postanowienie w sprawie określenia opłaty legalizacyjnej było ostateczne w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. Ostateczna i podlegająca wykonaniu była również decyzja Ministra Finansów w przedmiocie odmowy umorzenia tejże opłaty. Nieuprawniony jest zatem zarzut "przedwczesności" decyzji rozbiórkowej, w związku z wniesieniem skargi na tę ostatnią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniesienie skargi nie wstrzymuje bowiem wykonania aktu lub czynności (art.61 § 1 p.p.s.a.). Niezależnie od tego wskazać wypada, iż w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie kwestia powyższa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który oddalił skargę J. i K. Z. na wspomnianą decyzję Ministra Finansów. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku ze złożonym przez pełnomocnika z urzędu oświadczeniem, iż koszty te nie zostały pokryte nawet w części. m.o.