II SA/Łd 750/07

Dnia 8 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewoda Ł. stwierdził, że odwołanie [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] zgłaszające sprzeciw w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego przy Al. P. w Ł. nastąpiło z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania w związku z czym pozostawił je bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ administracji podał, że wskazaną decyzją Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniesionego przez spółkę zgłoszenia, zgłosił sprzeciw w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych mających polegać na zainstalowaniu tablicy informacyjnej typu "JET" na terenie prywatnej nieruchomości położonej w Ł. o nr ewid. [...], obręb [...]. Rozstrzygnięcie to zawierało prawidłowe pouczenie, co do sposobu i terminu wniesienia odwołania. Od decyzji tej pismem z dnia 8 maja 2007r. odwołanie wniósł pełnomocnik spółki – K. S. Skoro w dniu 31 grudnia 2006r. spółka ustanowiła pełnomocnikiem K. S. będącego jej pracownikiem, co wynika z treści pełnomocnictwa, to zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. decyzja winna zostać doręczona temu pełnomocnikowi, który jest osobą fizyczną. Doręczenie powinno być dokonane w trybie art. 42, a jeżeli jest to niemożliwe – w trybie art. 43 k.p.a. Decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została wysłana i doręczona w dniu 11 kwietnia 2007r. pełnomocnikowi inwestora na wskazany w pełnomocnictwie adres jego zamieszkania. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis M.S., matki K. S., co zostało potwierdzone pieczęcią Urzędu Pocztowego. Z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący się uczynił zastrzeżenie w organie administracji architektoniczno – budowlanej i urzędzie pocztowym w sprawie kierowania korespondencji urzędowej wyłącznie na adres miejsca pracy (inny niż domowy). W pełnomocnictwie członkowie zarządu spółki potwierdzili, iż K.S. jest jej pracownikiem. Wskazany zatem przez K. S. adres do doręczeń – "ul. J., [...] W." – nie jest tożsamy z adresem [...] Spółki Akcyjnej – "ul. J. [...], [...] W.". Wobec powyższego nie jest to adres miejsca pracy, o jakim mowa w art. 42 § 1 k.p.a. w związku z czym, zdaniem Wojewody Ł., za prawidłowe uznać więc należy doręczenie na adres miejsca zamieszkania. Organ I instancji doręczył decyzję na adres siedziby spółki, ale doręczenie to wobec skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 43 k.p.a., nie może wywrzeć skutku prawnego mającego znaczenie dla biegu terminu do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 25 kwietnia 2007r. Odwołanie K. S. zostało natomiast nadane na poczcie w dniu 8 maja 2007r., a więc po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Strona ponadto nie złożyła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie [...] Spółka Akcyjna wniosła o jego uchylenie wraz z decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła zrównanie w zakresie doręczeń pism statusu pełnomocnika osoby prawnej i osoby fizycznej poprzez uznanie, iż w sprawie mają zastosowanie art. 42 i 43 k.p.a. Podniosła, że postanowienie zostało doręczone na adres pełnomocnika wynikający z pełnomocnictwa, tj. ul. K. [...] w P. Wobec powyższego zarówno sprzeciw – decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] , jak również postanowienie Wojewody Ł. z dnia [...], nie zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi spółki i nie wywierają żadnych skutków prawnych oraz nie wpływają na jej sytuacje prawną. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Pełnomocnik składając wniosek z dnia 26 marca 2007r. wyraźnie wskazał adres do doręczeń, na który organ powinien kierować swoje rozstrzygnięcie. Błędne jest zatem stanowisko Wojewody Ł. stwierdzające, że doręczenie decyzji na adres inny niż wskazany do doręczeń było skuteczne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Wojewoda Ł. stwierdził postanowieniem wydanym w na podstawie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ze sposobu zredagowania tego przepisu wynika więc niewątpliwie jego bezwarunkowy charakter, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Konsekwencją tego jest pozbawienie strony prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wniesienie odwołania po terminie powoduje bowiem, że jest ono bezskuteczne, a wydana decyzja staje się ostateczna. Merytoryczne rozpoznanie takiego odwołania stanowi natomiast rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tej przyczyny stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. wymaga przeprowadzenia wnikliwych i wszechstronnych ustaleń co do tego, czy i kiedy doręczono w prawidłowy sposób odwołującemu się decyzję organu I instancji i czy przekroczył on termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Sposób doręczania pism przez organy administracji publicznej regulują przepisy Rozdziału 8, Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. W myśl § 2 tego przepisu jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), gdzie adresata się zastanie – w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby (§ 3). W przypadku osób fizycznych w razie nieobecności adresata możliwe jest skuteczne doręczenie pisma za pokwitowaniem za pośrednictwem dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, przepis art. 44 k.p.a. określa zasady i tryb dokonywania doręczenia zastępczego pisma przez "awizo". Sposób doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym określa natomiast art. 45 k.p.a., w myśl którego doręczeń tego rodzaju podmiotom dokonuje się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis ten nakazuje również odpowiednie stosowanie art. 44 k.p.a. Nie przewiduje natomiast możliwości dokonywania doręczeń jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym w sposób określony w art. 43 k.p.a. Za osobę uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a. można uznać osobę, która z racji podziału czynności w danej jednostce organizacyjnej lub organizacji społecznej wykonuje te czynności, ale dotyczy to tylko pracownika tej jednostki. Nie można zatem uznać za osobę uprawnioną osoby, która nie była pracownikiem skarżącego. Z akt sprawy wynika, iż pełnomocnik spółki dokonując w jej imieniu zgłoszenia zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej typu "JET" na terenie prywatnej nieruchomości położonej w Ł. o nr ewid. [...], obręb [...], wskazał zarówno adres siedziby spółki przy ul. J. [...] w W., jak i adres do doręczeń – ul. J. [...] w W. Do wniosku tego dołączył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym podał adres siedziby inwestora oraz swój adres w W. – ul. Ł. [...]. Prezydent Miasta Ł. doręczył natomiast decyzję z dnia [...] do rąk matki pełnomocnika spółki w dniu 11 kwietnia 2007r. na jego adres wskazany w treści pełnomocnictwa z dnia [...]. – P., ul. K. [...] oraz spółce w dniu 23 maja 2007r. na podany w zgłoszeniu adres do doręczeń – ul. J. [...] w W. Z uwagi na powołanie się przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na pełnomocnictwo, które miało zostać udzielone przez spółkę K. S. w dniu [...], zauważyć przy tym należy, że akta administracyjne nie zawierają jednak innego pełnomocnictwa poza pełnomocnictwem z dnia 18 grudnia 2006r. Przy czym z jego treści wynika jedynie, iż zostało ono udzielone K.S. na czas określony do dnia [...], zaś jego zakresem zostało objęte reprezentowanie strony w zakresie uzgodnień administracyjno – architektonicznych, składania wniosków i zgłoszeń w procesie budowlanym, składania oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odbioru decyzji, postanowień i pism, robót geodezyjnych i odbioru wypisów geodezyjnych, składania ofert, negocjacji i odbioru umów dotyczących urządzeń reklamowych. W tej sytuacji wobec wyraźnego wskazania przez pełnomocnika spółki adresu do doręczeń w treści skierowanego do organu I instancji zgłoszenia, brak jest podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] została prawidłowo doręczona stronie w dniu 11 kwietnia 2007r. Jeżeli bowiem strona będąca osobą prawną, reprezentowana przez pełnomocnika, podała adres do doręczeń, nie było podstaw do doręczania decyzji na żaden inny adres poza adresem do doręczeń tym bardziej, że adresu w P., na który zaadresowano i wysłano przesyłkę zawierającą decyzję, pełnomocnik spółki nie podawał ani w zgłoszeniu, ani w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z tego też względu za nieprawidłowe uznać trzeba stanowisko organu administracji łączące w oparciu o art. 43 k.p.a. skutek prawny w postaci początku biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] z jej doręczeniem do rąk matki pełnomocnika spółki w dniu 11 kwietnia 2007r., konsekwencją czego było stwierdzenie jego uchybienia. Doręczenie przesyłki osobie nieupoważnionej do jej odbioru i na adres inny aniżeli wskazany jako adres do doręczeń czyni bowiem takie doręczenie nieskutecznym i nie uruchamia biegu terminu do zaskarżenia doręczonego w taki sposób rozstrzygnięcia, jako że jak już wyżej wskazano art. 129 § 2 k.p.a. łączy początek biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania z doręczeniem lub ogłoszeniem decyzji stronie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z naruszeniem powołanych wyżej przepisów Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Z przyczyn wyżej wskazanych, wobec analogicznego unormowania dotyczącego doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 67, art. 68, art. 70, art. 72 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) za nieprawidłowe uznać trzeba doręczenie zaskarżonego postanowienia na adres pełnomocnika wskazany w pełnomocnictwie, zamiast na adres podany przez stronę jako adres do doręczeń. W związku z tym również z tym doręczeniem nie można wiązać negatywnego skutku w postaci odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, o co wnosił organ administracji w odpowiedzi na skargę. Z akt sprawy bowiem wynika, iż także zaskarżone postanowienie doręczono stronie wyłącznie na adres wskazany w treści pełnomocnictwa do rąk matki pełnomocnika. Ponadto z uwagi na zawarte w skardze żądanie uchylenia także decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady związany granicami skargi, tj. treścią zawartych w niej wniosków i zarzutów, bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji, przy czym zakres jego kognicji wyznacza przedmiot tego aktu. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności postanowienia organu odwoławczego wydanego w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, nie jest władny dokonać oceny zgodności z prawem decyzji poprzedzającej wydanie takiego postanowienia. J.S.