II SA/Łd 750/10

Dnia 16 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka,, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi E. C. i W. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu odwołania E. C. i W. C. oraz K. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku udzielił Miastu Ł. pozwolenia na rozbiórkę budynków oznaczonych na mapie sytuacyjnej numerami [...],[...],[...] i [...] na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. [...] – działka ewid. Nr [...], obręb [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 28, 31 ust. 5, 33 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji E. C. i W. C. oraz K. B. wnieśli o jej uchylenie i odmowę udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. W motywach wyjaśnili, że błędne jest wydawanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę w sytuacji gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na renowacji zabytkowego parku, została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku – oficyny mieszkalnej z usługami, garażami i urządzeniami budowlanymi została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Taras widokowy zlokalizowany na przeznaczonym do rozbiórki budynku oznaczonym w projekcie rozbiórki nr [...] stanowi własność E. i W. C., zatem do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę powinna być dołączona ich zgoda. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania podnosząc, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, dołączono zgodę właściciela obiektu, szkic usytuowania obiektu budowlanego opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, pozwolenia uzgodnienia lub opinie innych organów, jak również w razie potrzeby projekt rozbiórki obiektu. Stosownie do treści art. 35 Prawa budowlanego, właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazał organ, projekt rozbiórki nie jest projektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, zatem brak jest podstaw prawnych do zastosowania cytowanego przepisu. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiony do zatwierdzenia projekt dotyczy rozbiórki zespołu budynków, a nie nowej zabudowy, dlatego brak jest podstaw do analizy projektu planowanej rozbiórki z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, wydanej dla innej inwestycji i nie dotyczącej obiektów objętych wnioskiem. Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę jest niezależne od postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów działka objęta inwestycją jest własnością Gminy Miasta Ł., której zarządcą jest Administracja Nieruchomościami Ł. Ś. C. II. Odwołujący się nie złożyli żadnego dokumentu kwestionującego powyższe ustalenia. Organ II instancji zatem nie znalazł podstaw do podważenia stanu prawnego nieruchomości. Okoliczność, iż jeden z budynków przeznaczonych do rozbiórki został wyremontowany przez odwołujących się przez co ponieśli określone nakłady nie może mieć znaczenia w niniejszym postępowaniu. Ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być podnoszone w postępowaniu przed sądem powszechnym. W konkluzji organ napisał, że Prezydent Miasta stosownym zarządzeniem zobowiązał administratora do rozbiórki wskazanych w zarządzeniu obiektów budowlanych stanowiących własność miasta, znajdujących się na terenie nieruchomości przy ul. N. [...]. W skardze na powyższą decyzję E. C. i W. C. oraz K. B. wnieśli o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W odniesieniu do uchybienia prawu materialnemu skarżący wskazali na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 35 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji mimo braku zgody skarżących jako właścicieli tarasu znajdującego się na stropie jednego z budynków przeznaczonych do rozbiórki. W ten sposób doszło do naruszenia interesów osób trzecich. Nadto, z racji tego, że taras stanowi pomieszczenie pomocnicze w odniesieniu do lokalu mieszkalnego, organ uchybił art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 roku Nr 80, poz. 903 ze zm.). W sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia, które nie wyjaśnia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona podniosła, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko organu, iż skarżący nie złożyli dokumentu potwierdzającego przysługujące im prawo własności tarasu. Taras stosownie do cytowanych przepisów ustawy o własności lokali stanowi pomieszczenie pomocnicze, zatem skarżący nie są zobligowani do złożenia odrębnego dokumentu wskazującego na własność tarasu widokowego, bowiem wystarczające jest wykazanie własności lokali mieszkalnego. Następnie skarżący podnieśli, że na mocy art. 35 Prawa budowlanego, organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę bada zgodność projektu budowlanego z warunkami zabudowy bądź zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu, nie jest on zobowiązany do oceny projektu rozbiórki w kontekście przepisu art. 35 Prawa budowlanego, gdyż projekt rozbiórki nie jest projektem budowlanym. Tym samym, zdaniem skarżących, nie było podstaw prawnych do zastosowania w sprawie przepisu art. 35 Prawa budowlanego. W konkluzji strona podniosła, że organ II instancji nie ustosunkował się do argumentów odwołania odnoszących się do faktu uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na renowacji zabytkowego parku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 24 września 2010 roku, II SA/Łd 751/10 odrzucił skargę K. B., gdyż jej braki formalne nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W art. 31 Prawa budowlanego został uregulowany szczególny rodzaj robót budowlanych – rozbiórka obiektu budowlanego. Również w stosunku do tych robót obowiązuje ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1, że wszelkie roboty budowlane – jeżeli ustawa nie stanowi inaczej – wymagają ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ust. 1 omawianego artykułu zawarte zostało wyłączenie tej zasady – pozwolenia (w drodze decyzji administracyjnej) nie wymaga rozbiórka budynków i budowli – niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych opieką konserwatorską – o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości, oraz obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Wszelkie inne rozbiórki niż wymienione w art. 31 ust. 1 wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia. Do wniosku o takie pozwolenie należy dołączyć dokumenty wymienione w art. 33 ust. 4, to jest: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Projekt rozbiórki podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę (art. 34 ust. 4 w zw. z art. 31 Prawa budowlanego). W stanie faktycznym sprawy, administrator nieruchomości wystąpił w imieniu właściciela nieruchomości z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę czterech budynków. Organ I instancji, po rozpoznaniu wniosku, wydał decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę. Odwołanie, a następnie skargę do sądu złożyli właściciele lokalu mieszkalnego, którzy po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wykonali rozbudowę i adaptację budynku gospodarczego wraz z wymianą stropodachu. Na dachu tego budynku, właściciele lokalu mieszkalnego wykonali taras widokowy. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy właścicielom lokalu mieszkalnego przysługuje prawo własności tarasu. Tym samym, czy administrator nieruchomości występując z wnioskiem wszczynającym postępowanie zobowiązany był do złożenia także zgody właścicieli lokalu mieszkalnego na rozbiórkę budynku, na którym zrealizowali oni taras widokowy. W sprawie nie ulega wątpliwości, iż taras widokowy zrealizowany na dachu jednego z budynków został wykonany przez skarżących na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę i adaptację budynku gospodarczego wraz z wymianą stropodachu. Na skutek tego, skarżący w ich ocenie stali się właścicielami tarasu widokowego, gdyż stanowi on pomieszczenie pomocnicze wobec lokalu mieszkalnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się z takim poglądem. Taras widokowy, zdaniem Sądu, nie stanowi własności skarżących, tylko miasta jako właściciela budynku, na którym jest on zlokalizowany. Potwierdza to załączony do akt sądowych akt notarialny umowy sprzedaży odrębnej własności lokalu. Na mocy tego aktu notarialnego skarżący nabyli prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego składającego się z trzech pokoi, kuchni, spiżarni, łazienki, ubikacji, hollu i przedpokoju o powierzchni 112,65 m2. Wśród części składowych lokalu mieszkalnego nie ma wymienionego tarasu widokowego. Nadto, do akt wpłynęło pismo administratora nieruchomości pozytywnie opiniujące wniosek o wyrażenie zgody na adaptację pomieszczenia piwnicy na garaż. W piśmie tym przedstawiciel administratora zastrzegł, że wszystkie prace muszą być wykonane we własnym zakresie przez inwestora, bez prawa regresu wobec zarządcy nieruchomości. Z treści tych dokumentów wynika, że taras widokowy nie stanowi własności skarżących, zatem inwestor występując z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nie był zobowiązany do uzyskania zgody skarżących na rozbiórkę. Oceny tej nie zmienia argumentacja skargi. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi, rzeczony taras widokowy nie stanowi pomieszczenia pomocniczego w rozumieniu art. 2 ustawy o własności lokali. Stosownie do regulacji art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi" (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali). Cytowany przepis zawiera przykładowe wyliczenie pomieszczeń przynależnych. Tym niemniej, wobec treści aktu notarialnego umowy sprzedaży odrębnej własności lokalu, a w szczególności określenia części składowych tegoż lokalu, zasadnym jest przyjęcie, że sporny taras nie stanowi pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego. Owszem, taras został wykonany po dacie zakupu przez skarżących lokalu mieszkalnego, tym niemniej, nie wykluczało to możliwości uregulowania stanu prawnego tegoż tarasu. Po jego wybudowaniu skarżący winni podjąć działania zmierzające do przyznania im prawa własności tarasu. Z dokumentów załączonych do akt nie wynika, by skarżący podjęli takie działania. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że przepis art. 35 Prawa budowlanego, wbrew twierdzeniom skarżących nie stanowił podstawy prawnej decyzji I instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zastosowania tego przepisu nie był zobligowany do uchylenia decyzji I instancji. Również wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ odwoławczy w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów odwołania, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia tytułu prawnego do obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę. Organ II instancji ustosunkował się także do kwestii wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy. Strona skarżąca wskazywała także na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m. in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Odnosząc się do tej kwestii w pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, iż skarżący podejmując prace związane z remontem budynku i wykonaniem tarasu mieli świadomość tego, że czynią nakłady na cudzej nieruchomości i że z tego tytułu nie przysługuje im żadne roszczenie regresowe. Takie zastrzeżenie wprost bowiem wynika ze zgody administratora nieruchomości na remont i adaptację budynku. W tej sytuacji z faktu istnienia i korzystania przez skarżących z tarasu nie można wyprowadzać istnienia uzasadnionego interesu osoby trzeciej, którego istnienie ogranicza inwestora. W konkluzji wskazać należy, że rozbiórka określonych obiektów budowlanych znajdujących się na działce nie została, na mocy art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego wyłączona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W tej sytuacji, skoro organ stwierdził, że spełnione są warunki określone w art. 32 ust. 1 – 3 oraz art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, prawidłowo wydał decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę. W tej sytuacji, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.