II SA/Łd 750/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agata Sobieszek-Krzywicka, Michał Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie art. 120a ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, jest uzasadnione samym faktem złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji towarzyszącej, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty naruszenia jego praw konstytucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie przez Inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji towarzyszącej, która obejmuje nieruchomość skarżącego, stanowi wystarczającą przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 120a ustawy o CPK. Zawieszenie postępowania nie narusza praw konstytucyjnych skarżącego, ponieważ decyzja o warunkach zabudowy ma charakter jedynie promesy i nie przyznaje jeszcze żadnych praw.Stan faktyczny
Skarżący D.C. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla jego inwestycji (budynek mieszkalny i gospodarczy). Zawieszenie nastąpiło z uwagi na złożenie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji kolejowej stanowiącej część Centralnego Portu Komunikacyjnego, która obejmuje działkę skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie jego praw konstytucyjnych, w tym prawa własności i prawa do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, argumentując, że zawieszenie uniemożliwia mu realizację inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 sierpnia 2025 roku nr SKO.4120.207.25 w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji oddala skargę. dc
Zaskarżonym postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r. znak: SKO.4120.207.25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpatrzeniu odwołania D. C., powoływanego dalej jako: "skarżący", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 120a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r poz. 1747), powoływanej dalej jako: "u.CPK" utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza B. z 8 lipca 2025 r., znak: RMK 6730.99.2.2025 wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 § 1 k.p.a. zawieszające z. urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku gospodarczego, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...], obr. [...]. do czasu wydania prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji o umorzeniu postępowania dotyczącej Inwestycji Towarzyszącej.
Organ I instancji w uzasadnieniu wyjaśnił, że zawiesił postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji w związku z wystąpieniem 13 października 2023 r. przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., powoływany dalej jako: "Spółka [...]" do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi, powoływanej dalej jako: RDOŚ w Łodzi" z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji kolejowej stanowiącej część inwestycji ujętej w pkt I ppkt 9 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie wykazu Inwestycji towarzyszących w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 225 i z 2023 r. poz. 389), powoływanego dalej jako: "r.w.i.t.". Organ wskazał, że teren inwestycji znajduje się w obszarze realizacji ww. Inwestycji Towarzyszącej.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący wskazując, że skoro inwestycja jest dopiero planowana nie powinna być przeszkodą dla wydania decyzji lokalizacyjnej dla jego przedsięwzięcia. Zawieszenie postępowania spowoduje, że nieruchomość stanowiąca jego własność nie będzie mogła być wykorzystana do celów mieszkaniowych i gospodarczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpoznaniu powyższego zażalenia, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ po przywołaniu treści art. 120a u.CPK wyjaśnił, że Inwestycja Towarzysząca dotyczy budowy linii kolejowej nr [...] na odcinku S.-K.-P. i stanowi część inwestycji ujętej w pkt I ppkt 9 załącznika do r.w.i.t., tj. budowy linii kolejowej W. - C. – S. – K. – W. – Ś. – W. - granica państwa, S. – K. – P. – S., K. – O. – L.– G. – Z., P. – Z. – R. - granica państwa, Z. – G.
7 lutego 2025 r. Spółka [...] wystąpiła do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., powoływanego dalej jako: "RDOŚ w P." (organ I instancji błędnie wskazał datę 13 października 2023 r. i organ jako RDOŚ w Łodzi) z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa linii kolejowej nr [...] na odcinku S.-P., będącego Inwestycją Towarzyszącą. Działka skarżącego o nr [...] znajduje się w obszarze przewidzianym na realizację ww. Inwestycji Towarzyszącej (bezpośrednio w przebiegu linii kolejowej trasowania [...] - mapa stanowiąca załącznik nr 2 do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej; działka ujęta w liniach przerywanych koloru zielonego). Do chwili obecnej decyzja środowiskowa nie została wydana.
Pismem z 13 sierpnia 2025 r. Spółka [...] poinformowała o modyfikacji wniosku środowiskowego, jednak korekta nie objęła działki skarżącego (zmiana wariantu inwestorskiego [...] dot. 4 nieruchomości położonych na terenie K.).
W świetle ww. okoliczności organ uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Skoro na podstawie art. 120a u.[...] został złożony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa linii kolejowej nr [...] na odcinku S.-K.-P.", będącego Inwestycją Towarzyszącą, przebieg linii kolejowej uwzględnia działkę nr [...] położoną w obrębie [...] [...] i do chwili obecnej ww. postępowanie środowiskowe nie zostało zakończone, to brak jest podstaw do prowadzenia postępowania lokalizacyjnego. Ustawodawca nie przewidział odstępstw od stosowania ww. przepisu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.C. zaskarżył w całości postanowienie organu II instancji wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił naruszenie jego konstytucyjnych praw, tj. prawa własności (art. 64 Konstytucji RP), prawa do ochrony życia prywatnego i rodzinnego oraz zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych (art. 75 Konstytucji RP), prawa do wykonywania działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) oraz zasady proporcjonalności, równości i legalizmu (art. 2 i 7 Konstytucji RP). Stwierdził, że organy faktycznie uniemożliwiają mu korzystanie z nieruchomości wyłącznie na podstawie wniosku Inwestora o wydanie decyzji środowiskowej, co narusza zasadę ochrony praw nabytych i przewidywalności prawa.
Zawieszenie postępowania skutkuje zablokowaniem budowy domu jednorodzinnego, co jest podstawową potrzebą jego rodziny. Ponadto planowana budowa budynku gospodarczego ma kluczowe znaczenie dla jego działalności rolniczej, tj. uprawy warzyw. Inwestycja umożliwiłaby zawarcie kontraktów handlowych z sieciami sklepów, co dałoby szansę na stabilny dochód i utrzymanie rodziny. Każdy dzień zwłoki to konkretna strata finansowa, która wynika z biurokratycznego chaosu i braku proporcjonalności decyzji administracyjnych.
Skarżący dodał, że ogromna liczba ekspertów, samorządowców i mieszkańców uważa budowę Kolei [...] ([...]) w proponowanym kształcie za ekonomicznie i logistycznie absurdalną. Istniejąca linia kolejowa pomiędzy S. a P. jest niedoinwestowana, a brak wyciętych krzaków przy torach stwarza zagrożenie dla użytkowników przejazdów kolejowych z powodu fatalnej widoczności, a brak bezkolizyjnych skrzyżowań uniemożliwia zwiększenie prędkości pociągów. Brakuje środków na poprawę istniejącej infrastruktury, a jednocześnie planuje się wywłaszczenia i budowę nowych linii, co przyniesie znikomą oszczędność czasu dla pasażerów.
W ocenie skarżącego nie można akceptować sytuacji, w której bez jakiejkolwiek decyzji o lokalizacji inwestycji i bez odszkodowania blokuje się ludziom życie, źródła utrzymania i możliwość zapewnienia rodzinie dachu nad głową. Zamiast tego obywatele są pozostawieni bez żadnych narzędzi prawnych, a ich życie "zawiesza się" na czas nieokreślony. Jego zdaniem organ zastosował art. 120a u.CPK mechanicznie i automatycznie, bez dokonania jakiejkolwiek analizy jego sytuacji. Tymczasem zgodnie z zasadami dobrej administracji, każde postępowanie powinno być prowadzone indywidualnie, z poszanowaniem interesów stron.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W kontrolowanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi D.C. uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 21 sierpnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza B. z dnia 8 lipca 2025 r. o zawieszeniu, wszczętego na wniosek skarżącego, postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na działce nr [...] obręb [...], gm. B., w związku "z wystąpieniem w dniu 13 października 2023 r. przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. ([...]) do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla inwestycji kolejowej stanowiącej część inwestycji ujętej w pkt I ppkt 9 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie wykazu Inwestycji towarzyszących w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 225).
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.
Podstawę prawną poddanego sądowej kontroli rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 120a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1747 w brzmieniu do 8 listopada 2025 r.), zgodnie z którym w przypadku złożenia przez Inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dotyczącej Inwestycji Towarzyszącej prowadzone postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które dotyczą chociażby w części nieruchomości objętej którymkolwiek z wariantów zawartych we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawiesza się do czasu wydania prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji o umorzeniu postępowania.
Konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w powyższym przepisie zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy do zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia.
Z treści przepisu art. 120a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym można wywieść, że przesłanką zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy jest złożenie przez Inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Wystarczającą do zawieszenia postępowania okolicznością jest już samo powzięcie przez organ wiadomości o złożeniu przez Inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Analizując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu Sąd uznał, że jest ona przekonująca i uzasadniona poczynionymi przez organ prawidłowymi ustaleniami.
Odnosząc się zatem do przesłanek jakimi kierował się Burmistrz B. wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania, potwierdzić przyjdzie, że nieruchomość objęta wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy znajduje się w obszarze objętym postępowaniem dotyczącym wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji kolejowej stanowiącej część inwestycji ujętej w pkt I ppkt 9 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie wykazu Inwestycji towarzyszących w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 225). Zatem wyczerpana została jedyna przesłanka warunkująca konieczność zawieszenia postępowania. Samo złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w pełni uzasadniało zawieszenie postępowania. Poprzestając na stwierdzeniu tylko tej okoliczności brak jest formalnych podstaw do podważania zasadności wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz postanowienia organu II instancji utrzymującego to postanowienie w mocy.
Należy także zauważyć, że przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie dotyczące zawieszenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji. Decyzja ta ani nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ze względu na swój przedmiot ma jedynie charakter promesy, a więc rozstrzygnięcia dającego możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia budowlanego. Decyzja o warunkach zabudowy jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi jedynie prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego o pozwolenie na budowę. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę inwestorowi do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji inwestycji, a tym samym nie daje na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw skarżącemu. Skoro sama decyzja nie daje skarżącemu żadnych praw to tym samym zawieszenie postępowania w przedmiocie jej wydania nie może naruszać praw konstytucyjnych skarżącego wskazanych w skardze.
Należy podkreślić, że podobne rozwiązania istnieją w polskim systemie prawa i nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z konstytucją. Takim rozwiązaniem jest np. art. 62 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1130).
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniającym wymogi z art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Tym samym zarzuty skargi Sąd w składzie orzekającym uznał za chybione.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że Sąd administracyjny kontroluje działalność organów administracji pod względem zgodności tych działań z prawem. W sytuacji, gdy przepis stanowiący podstawę prawną zaskarżonego zawieszenia postępowania administracyjnego, nie wprowadza innych, niż okoliczność złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przesłanek zawieszenia postępowania o warunki zabudowy, nie można skarżonemu postanowieniu postawić skutecznie zarzutu naruszenia prawa.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn.zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło