II SA/Łd 751/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Działu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. , działając na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1-4, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1-3 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił R. N. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia w miesiącu maju 2006r., podnosząc w uzasadnieniu, iż dochód wnioskodawcy (529,85,-zł.) przekracza kryterium dochodowe, uprawniające do uzyskania świadczenia pomocy społecznej (461,00,-zł.), brak jest zaś szczególnych okoliczności do przyznania specjalnego zasiłku celowego, bowiem wnioskodawca nie przedstawił rachunków za leki oraz zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego konieczność przyjmowania leków. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia R. N. wskazał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, prowadząc samodzielnego gospodarstwo domowe. Podniósł, iż utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego, z którego po uiszczeniu wszelkich należnych opłat pozostaje mu około 40,00,-zł. na skromne przeżycie. Nie ma więc możliwości wykupienia leków, zakupu środków czystości i "prowadzenia normalnego trybu życia". Załączając m.in. kopię zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego konieczność "leczenia farmakologicznego" wniósł o pomoc, w związku z jego ciężką sytuacją materialną. Decyzją Nr [...] z dnia [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż z kwestionariusza wywiadu rodzinnego, przeprowadzonego w dniu 30.maja 2006r. wynika, że wnioskodawca mieszka i gospodaruje samotnie. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek przedemerytalny w wysokości 729,85,-zł., z którego płaci alimenty na syna w wysokości 200,00,-zł. miesięcznie. Podczas wywiadu ustalono, iż wnioskodawca posiada dwie niezrealizowane recepty z listopada i grudnia 2005r. Nie dysponował natomiast zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym leczenie oraz aktualnymi imiennymi receptami. W ocenie organu odwoławczego uzasadnia to odmowę przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego, wobec przekroczenia kryterium dochodowego. W miesiącu maju 2006r., odwołujący nie dysponował także żadnymi niezrealizowanymi receptami, co uzasadniałoby ewentualne przyznania mu specjalnego zasiłku celowego. Dołączone do odwołania zaświadczenie lekarskie, nie potwierdza, zdaniem Kolegium, poniesienia wydatków na leczenie w miesiącu maju 2006r. Dodatkowo podniesiono, iż pomoc w postaci zasiłków celowych realizowana jest w ramach tzw. zadań własnych gminy ze środków finansowych, przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy. Wielkość tych środków jest ograniczona i nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb, nawet tych najpilniejszych w rodzinach, które spełniają kryterium dochodowe, określone w ustawie o pomocy społecznej. W miesiącu maju udzielono pomocy 1.192 osobom i rodzinom. Średnia wysokość zasiłku celowego wynosiła 77,80,-zł. W skardze na powyższą decyzję R. N. wskazał, iż wymaga przewlekłego leczenia farmakologicznego, co wynika z przedłożonego przezeń zaświadczenia. Nie mógł natomiast przedstawić recept, ponieważ ich nie posiadał. Jak wskazał, nie chodzi do lekarza, ponieważ nie stać go na wykupienie recept, nie zamierza natomiast "kolekcjonować ich co miesiąc". Brak możliwości wykupienia leków zmusił go również do rezygnacji z zabiegu operacyjnego, do którego został zakwalifikowany. W konkluzji wniósł o wyrozumiałość dla jego ciężkiej sytuacji majątkowej i pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego lub też przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, iż dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461,00,-zł. Tym samym brak było wiec prawnych możliwości, przyznania R. N. zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, bowiem świadczenie to przysługuje wyłącznie osobom, spełniającym przesłanki ustawowe, co dotyczy także wysokości uzyskiwanego przez nie dochodu. Zgodnie natomiast z treścią art. 41 stawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości świadczenia. Wskazane wyżej szczególnie uzasadnione okoliczności, winny być przy tym określone i odpowiednio udokumentowane przez osobę ubiegająca się o świadczenie. Przyznanie świadczenia każdorazowo zależy natomiast od możliwości organów pomocowych (art. 3 ust. 4 ustawy). Organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób. (por . np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17.kwietnia 2002r., sygn.akt II SA/Gd 4332/01, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 77665) W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do wnioskowania, iż sytuacja skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, usprawiedliwiający przyznanie mu świadczenia, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Jak słusznie podnoszą organy, wysokość koniecznych wydatków na leczenie i związany z tym brak możliwości ich pokrycia z własnych środków, nie zostały przez skarżącego wykazane. Bez wątpienia natomiast, ciężar udowodnienia tychże okoliczności spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Niezależnie od tego wskazać należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. nie dysponował środkami wystarczającymi na zaspokojenie potrzeb wszystkich osób, ubiegających się o pomoc materialną, zaś pomoc ta udzielana jest w pierwszej kolejności osobom, spełniającym ustawowe kryterium dochodowe i nie posiadającym własnych dochodów. Uznanie organu, wypływające z treści art. 41 ustawy pomocy społecznej jest zaś, jak wspomniano, uwarunkowane wielkością posiadanych środków finansowych na pomoc społeczną oraz liczbą ubiegających się osób, uprawnionych do korzystania z tej pomocy. Zaspokajanie potrzeb powinno być natomiast ukierunkowane w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować. Nie oznacza to, iż odmowa przyznania zasiłku celowego, orzeczona decyzją z dnia [...], pozbawia skarżącego prawa do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w przyszłości, o ile pozwolą na to możliwości finansowe organów pomocowych. Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, po myśli art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.