II SA/Łd 755/07

Dnia 24 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 roku sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. skierował S.R. do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych oraz zaznaczył, iż decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w placówce wyda w terminie późniejszym, tj. przy wydaniu decyzji o umieszczeniu strony w placówce. Od powyższej decyzji S.R. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jako przyczyną uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej Kolegium wskazało na brak w jej rozstrzygnięciu informacji o wpisaniu strony na listę oczekujących na skierowanie do domu pomocy społecznej oraz brak informacji o przewidywanym terminie przyjęcia do placówki. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 17 ust 1 pkt 16 w zw. z art. 54 ust 1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust 1, art. 102 ust 1, art. 106 ust 1, 4 – 6, art. 107, art. 109, art. 110 ust 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i § 8 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837) postanowił: - skierować S.R. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych, - decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej wydać w terminie późniejszym, tj. przy wydaniu decyzji o umieszczeniu strony w konkretnej placówce dla osób przewlekle chorych psychicznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, tj. wywiadu środowiskowego, zaświadczeń lekarskich oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – W. z dnia [...], sygn. akt [...] stwierdzono, że z uwagi na wiek, choroby i niepełnosprawność S.R. nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i wymaga stałej całodobowej opieki. Organ podkreślił, iż w zaświadczeniu lekarskim z dnia 13 lutego 2007 roku stwierdzono, że strona wymaga całodobowej opieki, pielęgnacji, leczenia i działań zapobiegawczych, co sprawia, że spełnione zostały przesłanki z art. 54 i 56 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniające ubieganie się o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wobec wyżej wymienionego orzeczenia Sądu Rejonowego dla Ł. – W. decyzja o skierowaniu do placówki została podjęta bez zgody strony. Jednocześnie organ w załączonym do powyższej decyzji powiadomieniu poinformował S.R. o wpisaniu na listę osób oczekujących na miejsce w placówce z uwagi na brak wolnych miejsc w domu pomocy społecznej. Przewidywany termin umieszczenia strony w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G. organ określił na rok 2012. Od powyższej decyzji S.R. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Odwołująca się podniosła, iż nie godzi się na umieszczenie jej w DPS ponieważ jest zdrowa, ma wykształcenie podstawowe, otrzymuje zasiłek stały w wysokości 90 zł z MOPS Ł., ma dobre warunki mieszkaniowe i zajmuje się gospodarstwem domowym. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 17 ust 1 pkt 16 w zw. z art. 54 ust 1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust 2 i 3, art. 60, art. 61, art. 62, art. 102 ust 1, art. 106 ust 4, art. 107 ust 3 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium podzielając stanowisko Prezydenta Miasta Ł. wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdziło, iż w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji i postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. – W. z dnia [...] roku brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a ponadto w ocenie organu odwoławczego, biorąc pod uwagę stan zdrowia strony, który uniemożliwia jej samodzielną egzystencję oraz prowadzony przez nią tryb życia, decyzja o umieszczeniu w domu pomocy społecznej jest dla S.R. korzystna. W dniu 12 lipca 2007 roku S.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. Skarżąca zarzuciła, iż przedmiotowa decyzja oparta jest na kłamstwie. S.R. podkreśliła, iż jest zdrowa, ma wykształcenie podstawowe, otrzymuje zasiłek stały z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. oraz ma dobre warunki mieszkaniowe i zajmuje się gospodarstwem domowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 24 października 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skarżąca poparła wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny kontroluje legalność wydanych przez organy administracji publicznej decyzji, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa przez organ. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a) skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 54 ust 1 tejże ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 2 cyt. ustawy). Jak wynika z powyższego skierowanie do domu pomocy społecznej dotyczy osób: - w podeszłym wieku, schorowanych lub niepełnosprawnych, - wymagających zapewnienia całodobowej opieki, - niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu, - którym nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych oraz - wyrażających zgodę na umieszczenie w placówce. Ustalenie okoliczności stanowiących podstawę skierowania osoby w domu pomocy społecznej jest obowiązkiem organów administracji. W tym celu ustawa o pomocy społecznej, a także wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze nakładają na organy obowiązki podjęcia określonych działań mających na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji zdrowotnej, materialnej oraz rodzinnej osoby ubiegającej się o pobyt w domu pomocy społecznej. Ustalenia organów są prawidłowe i w sposób jednoznaczny uzasadniają konieczność skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przede wszystkim z kwestionariusza przeprowadzonego w dniu 22 lutego 2007 roku wywiadu środowiskowego oraz opinii dotyczącej stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia 22 lutego 2007 roku wynika, iż S.R. jest osobą w podeszłym wieku, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jest pacjentką Poradni Zdrowia Psychicznego oraz pobiera z MOPS Ł. – G. zasiłek stały w wysokości 90 złotych. Ponadto skarżąca nie przestrzega podstawowych zasad higieny, a lokal, w którym zamieszkuje urąga wszelkim zasadom sanitarnym. Skarżąca wraz z mężem zamieszkuje w zdewastowanym i zaniedbanym lokalu mieszkalnym pozbawionym dostępu do wody, toalety i gazu, w którym nagromadzone zostały ogromne ilości różnych przedmiotów utrudniających poruszanie się po mieszkaniu. Powyższe okoliczności, jak trafnie wywiodły organy, pozwoliły na stwierdzenie, iż skarżąca jest osobą niezdolną do samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu i wymaga całodobowej pomocy drugiej osoby. Sytuacja rodzinna S.R. wyklucza jednak zapewnienie jej opieki przez osoby najbliższe. Z ustaleń organów wynika bowiem, iż mąż skarżącej R.R. jest osobą przewlekle chorą psychicznie wymagającą stałej opieki, natomiast córka A.R. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w K.. W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż wobec konieczności zapewnienia stronie całodobowej opieki drugiej osoby, jednym racjonalnym rozwiązaniem było skierowanie S.R. do domu pomocy społecznej, który zapewni jej godziwe warunki bytowe oraz będzie sprawował nadzór i kontrolę nad przebiegiem jej leczenia. W obecnym stanie prawnym skierowanie do domu pomocy społecznej uzależnione jest jednak od zgody osoby uprawnionej na umieszczenie w placówce. Brak takiej zgody, w sytuacji zaistnienia przesłanek warunkujących skierowanie do domu pomocy społecznej, nie wyklucza w określonych przypadkach możliwości skierowania osoby uprawnionej do placówki. Brak zgody skarżącej na umieszczenie w domu pomocy społecznej spowodował, iż organ I instancji, na podstawie art. 39 ust 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł. – W. z wnioskiem o skierowanie S.R. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. – W. postanowił o przyjęciu S.R. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Orzeczenie sądu rejonowego zastąpiło zgodę skarżącej, która ze względu na swój stan zdrowia nie była zdolna do jej wyrażenia oraz obligowało organy do wydania stosownych decyzji z zakresu pomocy społecznej, mających na celu wykonanie przedmiotowego postanowienia. Ponadto wydanie przez Sąd Rejonowy dla Ł. – W. postanowienia na podstawie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego przesądziło również o rodzaju placówki, do której skarżąca została skierowana, tj. domu pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych psychicznie. Brak wolnych miejsc w domu pomocy społecznej spowodował wpisanie skarżącej na listę osób oczekujących na pobyt w placówce, o czym strona, zgodnie z art. 59 ust 3 ustawy o pomocy społecznej, została poinformowana w załączniku do decyzji pierwszoinstancyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną. P.Pie.