II SA/Łd 756/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. przy udziale na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazaniu rozbiórki szamba 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 756/01 Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w wyniku odwołania M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...] zmieniającej w trybie art. 155 k.p.a. decyzję Naczelnika Gminy G. z dnia [...] nr [...] w sprawie nakazania A. B. usunięcia nieczystości z szamba zlokalizowanego w R. nr 8 oraz zlikwidowania tego szamba do dnia 30 maja 1982 r. w ten sposób, że wyznaczono nowy termin wykonania decyzji - do dnia 30 maja 2001 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się M. B., będący właścicielem sąsiedniej działki – R. 7 – nie wyraził zgody na zmianę decyzji Naczelnika Gminy G. Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji decyzja organu i instancji rażąco narusza prawo. Organ ten zwrócił także uwagę na to, że właściwą podstawą prawną decyzji Naczelnika Gminy G., wbrew powołaniu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., jako jej podstawy prawnej, był art. 37 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy, który to przepis nie daje podstawy do wyznaczenia terminu dokonania rozbiórki. W swojej skardze A. B. zwrócił się do Sądu o przesunięcie terminu wykonania decyzji Naczelnika Gminy G. do czasu podłączenia kanalizacji w jego miejscowości. Podnosi, że jest inwalidą I grupy – sparaliżowany po dwóch wylewach, niezdolny do samodzielnej egzystencji, a mieszka z przewlekle chorą żoną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 7 stycznia 2004 r. M. B. – uczestnik postępowania na prawach strony poinformował Sąd, że sprawa stała się bezprzedmiotowa, bowiem A. B. jesienią 2001 r, zlikwidował stare szambo i wybudował w odległości kilku metrów od granicy nowe szambo, z którego już korzysta. Skarżący w piśmie nadesłanym do Sądu podtrzymał jednak skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola administracji sprawowana przez sądy administracyjne polega na badaniu legalności zaskarżonych do Sądu aktów lub czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z dnia podjęcia zaskarżonego aktu. Z tego powodu nie leży w kompetencjach Sądu zrealizowanie zawartego w skardze wniosku o przesunięcie terminu wykonania rozbiórki. Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest też okoliczność, iż przedmiotowa rozbiórka – likwidacja szamba została już wykonana – nota bene po upływie 19 lat od nałożenia na skarżącego takiego obowiązku. Rozpoznając skargę Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a więc może badać zaskarżony akt pod kątem wszelkich ewentualnych naruszeń prawa, które miały miejsce w toku postępowania poprzedzającego jego wydanie. Działając w tym trybie stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd jest akt administracyjny – decyzja lub postanowienie o charakterze kasacyjnym rolą Sądu jest zbadanie, czy organ prawidłowo uchylił ten akt i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też winien wydać innego rodzaju rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszył prawo uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie zachodziła bowiem żadna przyczyna do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia – nie istniała żadna potrzeba przeprowadzania w tej sprawie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego ani w całości ani w znacznej części. W tej sytuacji organ odwoławczy winien uchylając decyzję organu I instancji wobec nie spełnienia przesłanki w postaci zgody wszystkich stron na zmianę dotychczasowej decyzji ostatecznej, odmówić zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Prawidłowo przecież rozpoznał, iż decyzja organu I instancji była wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości to, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. bez zgody strony, a w sprawie jest niewątpliwe, iż M. B. nie wyraził zgody na zmianę tej decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – por. wyrok NSA z 4 grudnia 1981 r., I SA 2408/81, ONSA 1981, z. 2, poz. 121. Ponadto, trafnie organ odwoławczy zauważył, iż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie dawały organowi administracji uprawnień do wyznaczania terminu dokonania rozbiórki – por. wyrok NSA z 25 maja 1994 r., SA/Gd 2562/93, OSP 1996, z. 3, poz. 51. Skoro nie można było zmienić tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ odwoławczy, zgodnie z reformacyjnym, co do zasady, charakterem swoich uprawnień oraz zasadą szybkości i prostoty postępowania – art. 12 § 1 k.p.a. winien wydać decyzję merytoryczną – uchylić zaskarżoną decyzję i odmówić zmiany decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy G. w zakresie terminu wykonania rozbiórki. Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.